تأثیر موقعیت جغرافیایی در کیفیت مصالح ساختمانی

رپورتاژ آگهی

کیفیت مصالح در ساخت ساز حرف اول را می زند، و کیفیت اصلی این مصالح و مواد از طبیعت و موقعیت جغرافیایی هر منطقه نشأت می گیرد. عواملی مانند خاک، سنگ، آب وهوا و حتی فاصله معادن تا کارگاه های تولید، باعث می شوند تا یک بلوک سیمانی، یک آجر یا یک کیلو سیمان ساختمانی دارای کیفیت تولیدی متفاوتی باشند . در کشور ایران که دارای اقلیم های متنوعی می باشد، این تأثیر نیز افزایش می یابد. به طور مثال محصولی که در آب و هوای مرطوب شمال دوام دارد، مناسب استفاده در کویر نیست. بر همین اساس، شناخت ویژگی های جغرافیایی هر منطقه، برای ساختمان سازی اصولی در آن یک ضرورت به شمار می رود. در ادامه به تشریح کامل موضوع می پردازیم.

تأثیر موقعیت جغرافیایی در کیفیت مصالح ساختمانی

موقعیت جغرافیایی مستقیما دوام و طول عمر ساختمان را تعیین می کند، و تأثیر آن را می توان به شرح موارد زیر برشمرد:

ویژگی های جغرافیایی و انتخاب مصالح

در مناطق کویری و کم آب، استفاده از خشت و گل به صرفه می باشد؛ و در مناطق جنگلی، چوب ارزان تر در دسترس است. در مناطق کوهستانی نیز، سنگ های معدنی با کیفیت تر استخراج می شوند. به طور کلی نزدیکی به منابع تولید، هزینه را کم و کیفیت نهایی را بالا می برد.

اثر اقلیم و شرایط آب وهوایی

در مناطق پرباران و خلیج فارس، رطوبت و نمک، سبب زنگ زدن میلگرد می شود؛ پس باید از سیمان مقاوم به سولفات و آجر با جذب آب پایین استفاده کرد. در مناطق سردسیر مصالح باید در برابر یخ زدگی مقاوم باشند، و در مناطق گرم نیز، رنگ روشن و عایق حرارتی اولویت دارد.

وضعیت زمین شناسی و خاک شناسی

در مناطق با خاک های نرم و سست، پی عمیق تر نیاز می باشد؛ و در مناطق زلزله خیز نیز، اسکلت فلزی یا بتنی با کیفیت بالا و میلگرد استاندارد ضروری است. خاک های آهکی و نمکی نیز، با بتن واکنش داده و آن را تخریب می کنند. در نتیجه می توان گفت که مصالح خوب، یعنی مصالحی که با جغرافیا هماهنگ باشد، و نادیده گرفتن این موضوع حتی با مصالح مرغوب، موجب زودتر فرسوده شدن ساختمان می شود.

موقعیت های جغرافیایی مناسب برای انتخاب پوکه معدنی

​ایران به دلیل قرارگیری در مناطق آتشفشانی، یکی از غنی ترین کشورهای جهان در زمینه ذخایر پوکه معدنی می باشد. در میان مناطق مختلف، شهرستان قروه در استان کردستان به عنوان قطب اصلی و تامین کننده با کیفیت ترین پوکه های معدنی شناخته می شود. ​منطقه قروه به دلیل فعالیت های آتشفشانی در دوران های گذشته، دارای غنی ترین معادن پوکه می باشد، و تفاوت اصلی موقعیت جغرافیایی آن با مناطق دیگر، در سنگی بودن و مقاومت فشاری بالای محصولات آن می باشد.
به طور کلی پوکه معدنی قروه، به دلیل ویژگی های زیر از نوع بهترین پوکه ها شناخته می شود:

• رنگ تیره: پوکه های استخراج شده از قروه، تفاوت های بارزی با سایر نقاط مانند پوکه سفید تبریز دارند، این پوکه ها معمولا به رنگ های سیاه، خاکستری تیره و قهوه ای یافت می شوند.
• ​سختی و مقاومت بسیار بالا: برخلاف پوکه های سفید که بافت آهکی و نرم تری دارند، پوکه قروه به دلیل وجود آهن و سیلیس بسیار سخت می باشد، و در برابر فشار و ضربه مقاومت فوق العاده ای دارد.
• عایق بندی: به دلیل تخلخل زیاد، این پوکه ها عایق بسیار عالی برای صدا و حرارت می باشند.
• وزن مخصوص کم: وزن هر متر مکعب پوکه قروه، بسته به دانه بندی بین ۵۵۰ تا ۸۰۰ کیلوگرم می باشد، که باعث کاهش چشمگیر وزن مرده ساختمان می شود.

تأثیر وضعیت جغرافیایی و سرزمینی بر هزینه های مصالح ساختمانی

موقعیت جغرافیایی گاهی بیش از خود ماده اولیه، تعیین کننده قیمت نهایی مصالح می باشد، و تاثیر کلی هزینه های حمل و نقل و دسترسی به منابع را می توان به شرح زیر بررسی نمود:

هزینه های حمل و نقل و دسترسی به منابع

اگر یک سنگ یا ماسه با کیفیت عالی، در منطقه ای دورافتاده و فاقد راه دسترسی مناسب باشد، با در نظر گرفتن هزینه حمل، از یک مصالح متوسط اما محلی گران تر تمام می شود. مناطق کوهستانی و صعب العبور هزینه حمل را چند برابر می کنند؛ مثلا در جایی که دارای جاده های پرپیچ و خم یا نبود ریل می باشد، کامیون را مجبور به مسیر طولانی تر می کند. در مقابل، شهرهای نزدیک به معادن یا کارخانه های تولید سیمان و فولاد، مصالح را با قیمت پایین تر و بدون اتلاف وقت دریافت می کنند.

دسترسی به بنادر و راه های آبی نیز، یک مزیت بزرگ محسوب می شود، به طوری که در جنوب کشور، واردات برخی مصالح خاص یا حتی فولاد از طریق دریا، هزینه را نسبت به حمل زمینی از مرکز کشور کاهش می دهد. و برعکس، مناطق مرکزی و شرق که از دریا دور می باشند، معمولا برای تأمین مصالح خاص باید هزینه حمل بیشتری را بپردازند.

همچنین اقلیم هم در هزینه حمل اثر می گذارد؛ بدین صورت که باران های مداوم شمال یا برف سنگین در جاده های کوهستانی، مسیر را مسدود و قیمت را در فصول خاص بالا می برد. در چنین شرایطی، انبار کردن مصالح در فصل مناسب به یک استراتژی اقتصادی تبدیل می شود. در نتیجه این جغرافیا است که موجب مشخص شدن مرز صرفه اقتصادی می شود، و گاهی استفاده از مصالح بومی با کیفیت پایین تر، به صرفه تر از آوردن مصالح عالی از هزاران کیلومتر دورتر می باشد.

نتیجه گیری

در نتیجه موضوع می توان گفت که، موقعیت جغرافیایی در کیفیت مصالح ساختمانی نقشی تعیین کننده دارد. چرا که از ترکیب شیمیایی خاک و سنگ هر منطقه، تا شرایط اقلیمی و حتی مسافت حمل و نقل، تمامی این عوامل در چگونگی کیفیت محصول نهایی تأثیر بسزایی دارند. بهترین نتیجه وقتی به دست می آید، که هر مصالح متناسب با اقلیم آن منطقه بوده، تا بهترین نتیجه را دهد. در واقع انتخاب مصالح متناسب با جغرافیا نه تنها یک گزینه می باشد، که برای ساخت و سازها یک ضرورت محسوب می شود، که باید سال ها دوام داشته باشد.

با توجه به تمام موضوعاتی که شرح داده شد، باید گفت که پایداری و دوام طولانی ساختمان ارتباط مستقیمی با مصالح بکار رفته در آن متناسب با آب و هوا و اقلیم یا جغرافیای آن دارد. و توجه به این موضوع در امر ساخت و ساز و ساختمان سازی، از اهمیت بالایی برخوردار می باشد که نباید آن را نادیده گرفت.

انتهای پیام