حذف تدریجی ایران از ذهن نسل جدید گردشگران
منیره سادات کاویانی در سایت اصفهان زیبا نوشت: اصفهان برای بسیاری از گردشگران خارجی، ویترین فرهنگ ایران است؛ شهری که نامش با میدان نقشجهان، معماری صفوی، صنایعدستی و زیست تاریخی گرهخورده.
در سالهایی که گردشگری ورودی ایران رونق داشت، این شهر معمولا نخستین مقصد اول گردشگری فرهنگی بود. گردشگران کشورهای همسایه بیشتر با هدف زیارتی وارد ایران میشوند و تمرکز آنها بر شهرهایی مانند مشهد یا قم است.
کاهش حضور گردشگران فرهنگی، بهطور مستقیم بر بازار اصفهان اثر گذاشته است؛ بااینحال امروز فعالان صنعت گردشگری معتقدند مسئله اصفهان کمبود جاذبه نیست؛ بلکه فرسایش ثبات و مجموعهای از چالشهای ساختاری و بینالمللی بوده که ظرفیتهای این شهر را تحتالشعاع قرار داده است.
نایبرئیس پلتفرم تپ پرشیا (پلتفرم تخصصی گردشگران خارجی)، در گفتوگو با خبرنگار تیمچه تأکید میکند که مزیت اصلی اصفهان گردشگری فرهنگی است.به گفته رسول ذبیحی، اگر مقایسهای میان مقاصد داخلی انجام شود، برای مثال مشهد عمدتا مقصد گردشگری زیارتی محسوب میشود؛ اما اصفهان جایگاه نخست گردشگری فرهنگی کشور را در اختیار دارد؛ شهری که گردشگر خارجی علاقهمند به تاریخ، هنر و معماری، آن را در اولویت سفر قرار میدهد.
مزیتی که نباید با رقابت اشتباه گرفته شود
به باور این فعال گردشگری، تلاش برای رقابت با کشورهای منطقه در حوزه تفریحات مدرن چندان واقعبینانه نیست. کشورهای همسایه در سالهای اخیر سرمایهگذاری گستردهای در حوزه سرگرمیهای نوین، پارکهای موضوعی، مراکز خرید و زیرساختهای تفریحی انجام دادهاند. در چنین شرایطی، اصفهان نه از نظر سرمایهگذاری و نه از منظر زیرساختی توان رقابت مستقیم با این مدل گردشگری را ندارد.
از نگاه او، ظرفیت واقعی اصفهان در همان هویت تاریخی و فرهنگی آن تعریف میشود؛ هویتی که اگر بهدرستی مدیریت و بازاریابی شود، همچنان میتواند مزیت رقابتی پایدار شهر باشد.
بیماری مزمن مدیریت و فقدان ثبات
چالشهای گردشگری اصفهان صرفا به رقابت منطقهای محدود نمیشود.چالشهایی از جمله، نبود مدیریت واحد ، سیاستگذاری منسجم،حمایت ناکافی و دخالت نهادهای متعدد در فرایند تصمیمگیری موجب شده است ورود گردشگر خارجی به کشور و استان بسیار کمرنگ شود؛اما آنچه در سالهای اخیر وضعیت را پیچیدهتر کرده، تکرار بحرانهای داخلی و خارجی است. گردشگری وابسته به ثبات است، ثباتی که باید در بازههای طولانیمدت حفظ شود تا گردشگر بتواند با اطمینان برنامهریزی کند.
گردشگران خارجی معمولا شش ماه تا یک سال پیش از سفر، مقصد خود را انتخاب و رزرو میکنند. هرگونه تنش سیاسی، بحران امنیتی یا اختلال گسترده اینترنتی میتواند این چرخه برنامهریزی را مختل کند. وقتی چنین وقفههایی بهصورت مکرر رخ دهد، بازسازی اعتماد گردشگران بسیار دشوار خواهد بود.
حذف تدریجی ایران از ذهن نسل جدید گردشگران
به گفته ذبیحی،یکی از نکتههای نگرانکنندهای که مطرح میشود، تغییر جایگاه ایران در ذهن گردشگران خارجی است. در گذشته، حتی افرادی که به ایران سفر نکرده بودند، از طریق دوستان یا خانواده خود تصویری از کشور ایران و زبان فارسی داشتند؛اما امروز نسل جدید گردشگران، حتی نام ایران را هم نشنیدهاند و این کشور را در فهرست مقاصد سفر خود قرار نمیدهند؛یعنی جدای از مسئله امنیت،فعالیتهای تبلیغی ما درزمینه شناساندن ظرفیتهای کشور در مجامع خارجی کافی نبوده است.
امنیت و آرامش ذهنی؛ پیششرط سفر
این فعال گردشگری تأکید میکند: «گردشگری بیش از هر صنعت دیگری به احساس امنیت وابسته است. مسافری که سالی یک یا دو بار فرصت سفر دارد، تمایل ندارد این زمان محدود را با ریسک همراه کند. نگرانی از لغو پرواز، هشدارهای امنیتی یا بیثباتی سیاسی میتواند تصمیم او را بهسادگی تغییر دهد.در چنین شرایطی، حتی گردشگران علاقهمند به فرهنگ و تاریخ نیز مقاصد جایگزینی مانند ترکیه، مصر، اردن یا جمهوری آذربایجان را ترجیح میدهند؛ کشورهایی که تصویر باثباتتری در ذهن بازار جهانی دارند.»
اهمیت اتصال اینترنت
در کنار مسائل کلان، چالشهای زیرساختی نیز بر گردشگری اثرگذار بوده است. یکی از مهمترین این موارد، محدودیتها و اختلالهای اینترنتی است.دنیای امروز،دنیای آنلاین است.گردشگران چه برای تماس با خانواده و چه برای مدیریت امور کاری یا اشتراکگذاری تجربه سفر به اینترنت نیاز دارند و سروکلهزدن با فیلترشکنها و چالشهایی از این قبیل را نمیپسندند.
به گفته ذبیحی، حتی نمونههایی وجود داشته که گردشگران به دلیل قطعی اینترنت، سفر خود را نیمهتمام رها کردهاند؛ علاوهبراین، محدودیتهای آنلاین به بازاریابی بینالمللی نیز آسیب میزند. بسیاری از فعالیتهایی که برای افزایش رتبه در تبلیغ ظرفیتهای گردشگری کشور در پلتفرمهایی مانند یوتیوب یا اینستاگرام و… انجام میشود، در هنگام قطعی اینترنت از بین میرود.
یعنی عملا این رتبهها بسیار کاهش مییابد و موجب کمتردیدهشدن اینگونه فعالیتها میشود. حضور در موتورهای جستوجو و شبکههای اجتماعی نیازمند ثبات و دسترسی پایدار است. هر بار اختلال، عملا سرمایهگذاری دیجیتال بخش خصوصی را تضعیف میکند.
سقوط آمار گردشگران ورودی
آمارهای ارائهشده از سوی فعالان بخش خصوصی نشان میدهد کاهش گردشگران خارجی محسوس بوده است. به گفته ذبیحی،سالهای گذشته چیزی حدود سههزار و ۵۰۰گردشگر،فقط از طریق این آژانس وارد کشور میشدند؛اما در سالی که گذشت این تعداد به هزار نفر هم نمیرسد.
فصلهای طلایی که خلوتتر شدهاند
در دوره رونق گردشگری، بهار فصل اوج حضور گردشگران خارجی در اصفهان بود؛ زمانی که آبوهوا معتدل و شرایط بازدید مطلوبتر است. پس از آن نیز پاییز بهعنوان فصل دوم گردشگری شناخته میشد. امروز اما حتی این فصلهای سنتی نیز دیگر آن رونق گذشته را ندارند.
به گزارش تیمچه، اصفهان همچنان یکی از غنیترین شهرهای تاریخی منطقه بوده و ظرفیتهای آن در حوزه گردشگری فرهنگی بیبدیل است؛ بااینحال، نبود ثبات ممتد، مشکلات مدیریتی، چالشهای زیرساختی و کاهش حضور در بازار جهانی، این ظرفیت را تضعیف کرده است.آنچه از دل گفتوگو با فعالان گردشگری برمیآید، این است که احیای جایگاه اصفهان بیش از هر چیز نیازمند بازگشت اعتماد و ثبات است. اگر این مؤلفه بازسازی شود، اصفهان همچنان توان آن را دارد که بار دیگر به مقصد نخست گردشگری فرهنگی ایران تبدیل شود.
انتهای پیام
