نکاتی که قبل از تعویض روغن موتور باید بدانید

چرا هر تعویض روغن موتور لزوماً به نفع موتور شما نیست؟ واقعیت این است که روغن موتور تنها زمانی نقش محافظتی خود را ایفا میکند که از نظر کیفیت و مشخصات فنی با طراحی موتور هماهنگ باشد. طبق اطلاعات منتشر شده در سایت https://oilcars.ir/ استفاده از روغنی با گرانروی نامناسب یا استاندارد فنی پایین، بهجای کاهش اصطکاک، میتواند باعث افزایش سایش قطعات حساسی مانند یاتاقانها و میللنگ شود و دمای کاری موتور را از محدوده ایمن خارج کند. بسیاری از افتهای تدریجی عملکرد موتور، از همین انتخابهای نادرست در زمان تعویض روغن آغاز میشوند.
به همین دلیل، تعویض روغن موتور فقط به تخلیه روغن کهنه و ریختن روغن جدید خلاصه نمیشود. انتخاب نوع روغن، درجه گرانروی، استاندارد فنی متناسب با موتور، تعویض همزمان فیلتر روغن و بررسی اصالت محصول، همگی در حفظ کیفیت روغن تازه نقش دارند. تنظیم دقیق مقدار روغن نیز اهمیت بالایی دارد، زیرا کم یا زیاد بودن آن میتواند چرخه روغنکاری را مختل کند. در ادامه متن، این نکات بهصورت دقیقتر بررسی شدهاند.
انتخاب روغن موتور بر اساس مشخصات خودرو

روغن موتور باید دقیقاً مطابق مشخصات اعلامشده توسط سازنده خودرو انتخاب شود. مهمترین شاخص، درجه گرانروی است که روی بستهبندی روغن با عبارتی مانند 10w-40 مشخص میشود. عدد اول رفتار روغن در استارت سرد و عدد دوم عملکرد آن در دمای کاری موتور را نشان میدهد.
استاندارد فنی روغن نیز باید با سطح توصیهشده برای موتور هماهنگ باشد. برای مثال، در بسیاری از پرایدهای انژکتوری شهری استفاده از روغن 10w-40 با استاندارد API SL انتخاب متعادلی به شمار میرود و گردش مناسب روغن را در شرایط معمول رانندگی فراهم میکند. استفاده از روغن غلیظتر از مقدار توصیهشده باعث افزایش تنش اولیه روی قطعات موتور میشود.
چک فیلتر روغن هنگام تعویض روغن موتور
در زمان تعویض روغن موتور، فیلتر روغن باید با مدل و کد موتور خودرو هماهنگ باشد. هر موتور مشخصات ثابتی برای رزوه، ابعاد و طراحی داخلی فیلتر دارد. برای نمونه، در بسیاری از پژو ۲۰۶های تیپ ۲ و ۵ با موتور TU3 و TU5، فیلتر روغن رزوه M18 و قطر بدنه حدود ۷۵ میلیمتر دارد و باید از فیلتر دارای سوپاپ ضدتخلیه استفاده شود.
نصب فیلتر کوتاهتر یا بدون سوپاپ باعث میشود روغن پس از خاموش شدن موتور تخلیه شود و در استارت بعدی، روغن با تأخیر به قطعات برسد. رعایت همین جزئیات ساده در زمان تعویض روغن موتور از سایش اولیه قطعات جلوگیری میکند و کیفیت روغن تازه را حفظ میکند.
تشخیص زمان مناسب تعویض روغن موتور

زمان تعویض روغن موتور به میزان آلایندههایی که وارد روغن میشوند و افت تدریجی خاصیت روانکاری وابسته است. در کارکردهای شهری، روغن مدت بیشتری در دمای بالا باقی میماند و فرصت تبخیر بنزین و رطوبت داخل کارتل را پیدا نمیکند. همین موضوع باعث افت گرانروی و کاهش توان روانکاری روغن میشود، حتی در کیلومترهایی کمتر از عدد توصیهشده. بهطور کل وقتی نشانههای زیر دیده میشوند، روغن موتور احتیاج به تعویض دارد:
- افت گرانروی محسوس: مالش روغن بین دو انگشت باید حالت چسبندگی یکنواخت داشته باشد. روغنی که بیش از حد رقیق شده باشد، سطح لغزش کمی ایجاد میکند و سریع پخش میشود.
- سطح روغن بالاتر از حد طبیعی: افزایش غیرعادی سطح روغن روی گیج، معمولاً به دلیل ورود بنزین به روغن رخ میدهد و ادامه استفاده از این روغن فشار مستقیم به یاتاقانها وارد میکند.
- صدای تقتق یا خشکی در استارت سرد: روغن فرسوده دیرتر به بالاترین نقاط موتور میرسد و صدای خشککار کردن در چند ثانیه ابتدایی شنیده میشود.
- کاهش پایداری روغن در دمای بالا: نازک شدن بیش از حد روغن پس از گرم شدن موتور نشاندهنده افت توان تحمل حرارت است.
مقدار مناسب روغن موتور هنگام تعویض روغن
در زمان تعویض روغن موتور، مقدار روغن ریختهشده اهمیت فنی دارد و کم یا زیاد بودن آن هر دو به موتور آسیب میزنند. حجم دقیق روغن موردنیاز هر موتور توسط سازنده مشخص شده و به حجم کارتل و طراحی سیستم روغنکاری مربوط است. این عدد معمولاً در دفترچه راهنما یا مشخصات فنی خودرو درج شده است.
پس از ریختن روغن، سطح آن باید با گیج اندازهگیری بررسی شود و دقیقاً بین علامت MIN و MAX قرار بگیرد. روغن کمتر از حد استاندارد باعث افت فشار روغن و نرسیدن روانکاری کافی به یاتاقانها و میلسوپاپ میشود. روغن بیشتر از حد مجاز نیز باعث افزایش فشار داخل کارتل، کف کردن روغن و ورود روغن به محفظه احتراق از مسیر بخار میشود. در زمان تعویض روغن موتور، پس از روشن کردن خودرو و چند دقیقه کارکرد، بررسی دوباره سطح روغن ضروری است تا مقدار نهایی بهدرستی تنظیم شود.
اصالت روغن موتور هنگام تعویض
در زمان تعویض روغن موتور، اولین نشانه اصالت روغن از خود بستهبندی مشخص میشود. درب قوطی باید پلمب کارخانهای داشته باشد و با اولین باز شدن، حلقه ایمنی بهطور کامل جدا شود. قوطیهایی که درب آنها قبلاً باز شده یا حلقه پلمب شل است، قابل اعتماد نیستند.
روی بدنه یا کف قوطی، شماره بچ تولید و تاریخ باید بهصورت چاپ صنعتی درج شده باشد و با دست پاک نشود. تاریخ تولید بسیار قدیمی، حتی در روغن اصل، کیفیت افزودنیها را کاهش میدهد و برای موتور مناسب نیست. در برندهایی که کد اصالت دارند، استعلام این کد باید پیش از ریختن روغن داخل موتور انجام شود.
خود روغن نیز نشانههای مشخصی دارد. روغن تازه باید بافت یکنواخت داشته باشد و فاقد ذرات معلق یا تهنشینی باشد. بوی غیرعادی، تند یا شبیه حلال معمولاً نشانه روغن بیکیفیت یا دستکاریشده است. هنگام ریختن روغن، کشسانی آن باید طبیعی باشد و حالتی آبکی یا بیش از حد غلیظ نداشته باشد.
از کجا روغن موتور مطمئن تهیه کنیم؟

در فرایند تعویض روغن موتور، تشخیص اصالت روغن همیشه کار سادهای نیست. بسیاری از روغنهای نامعتبر با بستهبندی ظاهراً سالم، تاریخ جعلی و حتی کد رهگیری غیرواقعی وارد بازار میشوند و بررسی همه این جزئیات برای مصرفکننده عادی عملاً ممکن نیست. هنگام خرید آنلاین نیز امکان مشاهده مستقیم بافت روغن، بررسی پلمب یا مقایسه دقیق مشخصات وجود ندارد و همین موضوع ریسک انتخاب نادرست را افزایش میدهد. به همین جهت به نماد اعتماد الکترونیکی فروشگاه و مشخصات فروشنده باید دقت کرد.
در چنین شرایطی، محل خرید به مهمترین عامل اطمینان تبدیل میشود. فروشگاهی که بهصورت تخصصی در حوزه روغن موتور فعالیت میکند، مسئولیت اصالت کالا، تطابق فنی و سلامت محصول را بر عهده میگیرد. خرید از فروشگاههای معتبر این اطمینان را ایجاد میکند که روغن عرضهشده بر اساس موجودی واقعی، گردش کالای فعال و مشخصات فنی شفاف انتخاب شده است.
جمعبندی
کیفیت تعویض روغن موتور به جزئیاتی وابسته است که در ظاهر ساده به نظر میرسند اما اثر مستقیم بر عملکرد موتور دارند. انتخاب روغن با گرانروی و استاندارد متناسب با موتور، استفاده از فیلتر روغن هماهنگ با طراحی سیستم روغنکاری، تشخیص زمان مناسب تعویض بر اساس شرایط واقعی کارکرد خودرو و تنظیم مقدار دقیق روغن، عوامل اصلی در این فرایند هستند. نادیده گرفتن هر یک از این موارد میتواند باعث افت فشار روغن، افزایش دمای کاری و تسریع فرسایش قطعات داخلی شود.
در عمل، اجرای درست این مراحل بدون دسترسی به مرجع مطمئن تأمین روغن کار سادهای نیست. انتخاب یک فروشگاه تخصصی که مشخصات فنی محصولات، گردش کالای شفاف و مسئولیتپذیری در قبال اصالت روغن را تضمین میکند، ریسک خطا در تعویض روغن موتور را کاهش میدهد.
انتهای پیام
