وعده‌های خورشیدی و خاموشی‌های روزانه

مهران تجلی در روزنامه کرمان امروز نوشت:

اخیرا مسئولان در کرمان وعده احداث ۶۵۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی تا پایان سال را داده‌اند، اما با وجود تکرار این وعده‌ها در سال‌های گذشته، مردم همچنان با خاموشی‌های مکرر دست‌وپنجه نرم می‌کنند. مدیران آمار ارائه می‌دهند، اما در عمل، زندگی و کسب‌وکار شهروندان مختل شده است. صرفه‌جویی ۱۰۰ واتی هر مشترک می‌تواند معادل یک نیروگاه باشد، اما راهکار اساسی برای اصلاح مصرف و کاهش ناترازی هنوز اجرایی نشده است و…

استان کرمان که همواره به عنوان یکی از قطب‌های صنعتی و کشاورزی کشور شناخته می‌شود، این روزها با وعده‌های جدیدی برای جبران ناترازی برق روبه‌روست. حمیدرضا حبیبی، مدیرعامل شرکت برق منطقه‌ای کرمان، در نشست خبری اخیر از برنامه‌ریزی برای احداث ۶۵۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی تا پایان سال جاری خبر داده و تأکید کرده است که روند ساخت این نیروگاه‌ها سرعت گرفته است. با این حال، آنچه در میدان عمل برای مردم این استان ملموس است، نه کاهش خاموشی‌ها، بلکه تداوم قطعی‌های مکرر برق است که آرامش روحی و معیشت آن‌ها را نشانه رفته است.

بر اساس اعلام مدیرعامل شرکت برق منطقه‌ای، هم‌اکنون ۳۵۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی در مدار تولید قرار دارد و با احتساب ۴۰ مگاوات واردشده و ۹۰ مگاوات دیگری که تا پایان مرداد افزوده می‌شود، امید می‌رود که تا پایان سال مجموع ظرفیت خورشیدی استان به مرز ۶۵۰ مگاوات برسد. همچنین طرح «کرمان برفراز» برای سال آینده، هدف گذاری ۱۰۰۰ مگاواتی دیگر را دنبال می‌کند. وی همچنین از صنایع بزرگ استان به دلیل احداث نیروگاه برای تأمین مصرف خودشان تقدیر کرد و تأکید نمود که این اقدام، فشار بر شبکه عمومی را کاهش داده است.

با این حال، حبیبی با صراحت از ناترازی‌های موجود عذرخواهی کرده و اذعان دارد که استان کرمان با داشتن هفت درصد تجهیزات برق کشور و پنج درصد مصرف، با چالش جدی مواجه است. نکته قابل تأمل آنکه ۷۰ درصد از این مصرف، سهم بخش‌های کشاورزی و صنعتی است؛ بخش‌هایی که عموماً با نرخ‌های یارانه‌ای از برق بهره‌مند می‌شوند و کمتر به فکر اصلاح الگوی مصرف بوده‌اند.

آنچه در این میان برای مردم کرمان (و بسیاری از استان‌های دیگر) تلخ‌تر از خود قطعی برق است، تکرار وعده‌هایی است که در سال‌های گذشته نیز شنیده بودند. در سال‌های اخیر بارها از احداث نیروگاه‌های خورشیدی با ظرفیت‌های چند هزار مگاواتی در سطح کشور خبر داده شد، اما در عمل، زندگی روزمره مردم نه تنها بهبود نیافت، که با قطعی‌های برنامه‌ریزی‌شده و بعضاً بی‌برنامه، مختل‌تر شد. کارگاه‌های تولیدی تعطیل شدند، دستگاه‌های سرمایشی در گرمای سوزان کویر از کار افتادند و کسب‌وکارهای خرد که وابسته به برق پایدار هستند، با زیان‌های جبران‌ناپذیری مواجه شدند.

در چنین شرایطی، این پرسش در اذهان عمومی شکل می‌گیرد که آیا این اعلامیه‌های پرشتاب، صرفاً برای ارائه «بیلان کاری» و نشان دادن فعالیت مدیران به افکار عمومی طراحی شده است؟ وقتی مردم شب‌های طولانی تابستان را بدون برق می‌گذرانند و پس از آن، خبر از راه‌اندازی نیروگاه‌های جدید می‌شنوند، اما تغییری در کیفیت زندگی خود احساس نمی‌کنند، طبیعی است که نسبت به این اخبار بدبین شوند و آن را نوعی «مدیریت نمایشی» تلقی کنند.

واقعیت این است که مشکل کمبود برق در کرمان و ایران، صرفاً با نصب پنل‌های خورشیدی حل نمی‌شود. موضوع به الگوی مصرف بازمی‌گردد. مدیرعامل برق منطقه‌ای به درستی اشاره کرده که اگر هر یک از یک و نیم میلیون مشترک استان، تنها یک لامپ ۱۰۰ واتی را خاموش کنند، به اندازه یک نیروگاه کامل صرفه‌جویی خواهد شد. این جمله، کلید اصلی ماجراست. اما آیا تاکنون اقدام جدی برای اصلاح تعرفه‌های پلکانی، تشویق واقعی مصرف‌کنندگان به صرفه‌جویی یا الزام صنایع پرمصرف به استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر صورت گرفته است؟

ترک فعل برخی مدیران دولتی در تأمین برق ادارات متبوع از طریق نیروگاه خورشیدی، که خود حبیبی به آن اشاره کرده، نشان‌دهنده ضعف در عزم اجرایی است. اگر خود دستگاه‌های اجرایی و صنایع بزرگ، که بیشترین سهم را در ناترازی دارند، به وظایف خود در قبال تولید برق عمل نکنند، چگونه می‌توان از مردم عادی انتظار همکاری داشت؟

استان کرمان با بهره‌مندی از بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در سال، بی‌شک یکی از مستعدترین مناطق برای توسعه انرژی خورشیدی است و برنامه‌ریزی برای افزایش ظرفیت به ۶۵۰ و سپس ۱۰۰۰ مگاوات، اقدامی شایسته و ضروری است. اما آنچه از این برنامه‌ها انتظار می‌رود، صرفاً تولید عدد و رقم نیست. مردم کرمان چشم به راه تحول اساسی در زندگی روزمره خود هستند؛ تحولی که در آن، سرمایۀ کافی برای رفاه نسبی داشته باشند، کسب‌وکارشان بدون تهدید قطعی برق ادامه یابد و دیگر شاهد تکرار وعده‌های بی‌فرجام نباشند.

اگر هدف از ساخت این نیروگاه‌ها، کاهش واقعی خاموشی‌ها و تعدیل ناترازی است، باید برنامه‌های مکملی نظیر مدیریت هوشمند مصرف، تعرفه‌گذاری عادلانه و برخورد جدی با بدهکاران و مصرف‌کنندگان بی‌رویه در دستور کار قرار گیرد. در غیر این صورت، این گزارش‌ها و خبرها نه تنها آرامش خاطر مردم را تأمین نمی‌کند، بلکه بر زخم کهنه بی‌اعتمادی آنان به عملکرد سیستم مدیریت انرژی خواهد افزود. مردم کرمان سزاوار شنیدن خبر خاموشی‌های پایدار نیستند؛ آن‌ها خواهان برق پایدارند.

انتهای پیام

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *