جشنواره ملی آش ایرانی که از آن به عنوان قدیمیترین جشنواره غذای ایران یاد میشود، نخستین بار در اردیبهشتماه سال ۱۳۸۴ و همزمان با فصل رویش سبزیهای کوهی در دامنه ارتفاعات مجموعه تفریحی «گاوازنگ» زنجان متولد شد. این رویداد که با هدف احیای فرهنگ غذای سنتی، معرفی تنوع فرهنگی اقوام ایرانی و ایجاد فرصتهای گردشگری و درآمدزایی برای استان پایهگذاری گردید، در طول دو دهه گذشته توانسته است جایگاه خود را به عنوان یکی از مهمترین رویدادهای گردشگری مبتنی بر رویداد (Event Tourism) در کشور تثبیت کند.
اگرچه فلسفه اولیه این جشنواره بر پخت آش در دامن طبیعت بهاری زنجان استوار بود، اما در سالهای اخیر به دلایل زیرساختی به مجموعه نمایشگاههای بینالمللی کاسپین منتقل شد و امسال در نوزدهمین دوره خود، از دوم تا ششم شهریورماه، با تمرکز بر رویکردی کاملاً تخصصی، میزبان سفرههای رنگین و طعمهای اصیل اقوام مختلف کشور خواهد بود.
جشنواره آش؛ از گاوازنگ تا سالن نمایشگاه
یک شهروند زنجانی در مورد نظر خود در مورد برگزاری این جشنواره در گفتوگو با صدای زنجان با اشاره به اینکه جشنواره آش زنجان قبلاً در گاوازنگ برگزار میشد و واقعاً حالوهوای متفاوتی داشت، اظهار کرد: مردم در فضای باز و کنار طبیعت جمع میشدند، موسیقی محلی اجرا میشد و برنامههای مختلفی برای خانوادهها وجود داشت. این جشنواره فقط محل عرضه غذا نبود؛ بلکه بخشی از فرهنگ و هویت زنجان به شمار میرفت و گردشگران زیادی را به استان جذب میکرد.
وی اضافه کرد: در سالهای اخیر با انتقال جشنواره به سالن نمایشگاه کاسپین، شور و نشاط گذشته کمتر شده است. فضای بسته نمایشگاه، غرفههای تکراری و نبود برنامههای متنوع باعث شده جشنواره جذابیت قبلی خود را از دست بدهد. وقتی مردم از جشنواره استقبال میکنند، انتظار دارند علاوه بر غذا، از فضای مناسب، برنامههای فرهنگی و محیطی شاد هم بهرهمند شوند.
این شهروند زنجانی با اشاره به نیاز مردم به برنامههای نشاطآور افزود: در شرایطی که جامعه با مشکلات مختلف روبهروست، برگزاری جشنوارههایی مانند آش میتواند باعث ایجاد روحیه و همدلی بیشتر در میان مردم شود. بنابراین بهتر است مسئولان به جای کمرنگ کردن این رویداد، برای برگزاری بهتر آن برنامهریزی کنند.
وی تأکید کرد: خواسته مردم روشن است؛ جشنواره آش باید به گاوازنگ برگردد و با برنامهریزی دقیق، زمانبندی مشخص و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و فعالان فرهنگی و گردشگری برگزار شود. حیف است رویدادی که میتواند نام زنجان را در سطح کشور مطرح کند، به یک برنامه تکراری و کمرمق بدیل شود.
تغییرات مکرر موجب شده، نشاط، هویت و رونق اقتصادی جشنواره تحتتأثیر قرار گیرد
یک منتقد زنجانی که نامش نزد صدای زنجان محفوظ است با انتقاد از انتقال محل برگزاری جشنواره آش زنجان، بیتوجهی به نظر کارشناسان و مطالبات مردمی را موجب تضعیف جایگاه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی این رویداد دانست.
این منتقد بیان کرد: مسئولان استانی با اصرار بر ادامه برگزاری جشنواره در محل فعلی و بیتوجهی به اعتراضهای مردمی و کارشناسی، تاکنون به وعدههای خود برای بازگرداندن این رویداد به فضای باز عمل نکردهاند.
وی افزود: تغییرات مکرر در زمان برگزاری، ضعف زیرساختهای دسترسی و بیتوجهی به نیازهای غرفهداران و بازدیدکنندگان، موجب شده است نشاط، هویت و رونق اقتصادی جشنواره تحتتأثیر قرار گیرد.
این منتقد با بیان اینکه جشنواره آش زنجان بهتدریج از یک رویداد فرهنگی و گردشگری پرمخاطب فاصله گرفته است، گفت: نتیجه تصمیمگیریهای غیرکارشناسی، برگزاری جشنوارهای کمرمق و تکراری است که هر سال با غرفهها و برنامههای مشابه، نمیتواند خاطره و تجربهای ماندگار برای مردم و گردشگران ایجاد کند.
وی ادامه داد: تداوم این روند، فاصله میان وعدههای مسئولان و عملکرد اجرایی را آشکار کرده و این پرسش را ایجاد میکند که چرا یکی از مهمترین رویدادهای فرهنگی و گردشگری زنجان، با وجود برخورداری از ظرفیت ملی، از برنامهریزی و زیرساخت مناسب محروم است.
این فعال فرهنگی با اشاره به استناد برخی مدیران به «شرایط جنگی» و اولویتهای امنیتی، اظهار کرد: شرایط خاص کشور نمیتواند پوششی برای ضعف برنامهریزی و روزمرگی مدیریتی باشد. اتفاقاً در چنین شرایطی، برگزاری هدفمند رویدادهای فرهنگی و آیینهای بومی میتواند به تقویت نشاط اجتماعی، امید عمومی و همبستگی ملی کمک کند.
وی افزود: اگر کارکرد فرهنگی و اجتماعی جشنواره آش بهدرستی مورد توجه قرار گیرد، این رویداد باید با امکانات مناسبتر، برنامههای خلاقانهتر و مشارکت جدیتر بخش خصوصی، فعالان فرهنگی و حوزه گردشگری برگزار شود؛ نه اینکه به یک برنامه اداری و تکراری تقلیل یابد.
این منتقد زنجانی با بیان اینکه جشنواره آش میتوانست به یکی از برندهای گردشگری غذایی کشور تبدیل شود، گفت: برگزاری ضعیف این رویداد، نهتنها جایگاه ملی آش زنجان را تضعیف کرده، بلکه فرصت جذب گردشگر، رونق کسبوکارهای محلی و معرفی ظرفیتهای فرهنگی استان را نیز کاهش داده است.
وی افزود: کاهش تعداد بازدیدکنندگان، ضعف پوشش رسانهای و افزایش انتقادها از نحوه برگزاری جشنواره، نشانههایی از افول تدریجی این رویداد است و ادامه این وضعیت میتواند یکی از معدود سرمایههای فرهنگی و گردشگری زنجان را با آسیب جدی مواجه کند.
این منتقد، بازگشت جشنواره آش به گاوازنگ را یکی از راهکارهای احیای این رویداد دانست و تصریح کرد: فضای باز، چشمانداز طبیعی، امکان برگزاری برنامههای جنبی و دسترسی مناسبتر برای عموم، گاوازنگ را به گزینهای مطلوب برای میزبانی جشنواره تبدیل کرده است.
وی تأکید کرد: بازگشت به گاوازنگ باید با برنامهریزی دقیق، زمانبندی ثابت، تقویت زیرساختهای دسترسی، توجه به نیازهای غرفهداران و مشارکت فعال اهالی فرهنگ، گردشگری و بخش خصوصی همراه باشد.
این منتقد زنجانی در پایان گفت: ادامه روند فعلی، جز تضعیف تدریجی جشنواره آش و هدررفت منابع عمومی نتیجهای نخواهد داشت. مدیران باید با بازنگری در تصمیمهای گذشته و استفاده از ظرفیت کارشناسان، برای احیای جایگاه واقعی این رویداد اقدام کنند.
تاکنون ۲۱ استان برای حضور در بخش آش این جشنواره اعلام آمادگی کردهاند
سیدمیکائیل موسوی مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان زنجان در این زمینه در گفتوگو با صدای زنجان با اشاره به برنامهریزیهای انجامشده برای برگزاری این رویداد ملی اظهار کرد: نوزدهمین جشنواره ملی آش ایرانی امسال با حضور آشپزان و شرکتکنندگانی از استانهای مختلف کشور برگزار میشود و تاکنون ۲۱ استان برای حضور در بخش آش این جشنواره اعلام آمادگی کردهاند.
وی افزود: علاوه بر شرکتکنندگان استانهای مختلف، استقبال مردم استان زنجان از حضور در بخش آشپزی جشنواره نیز قابل توجه بوده است؛ بهگونهای که بیش از ۱۰۰ نفر برای شرکت در این بخش متقاضی بودند.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان زنجان ادامه داد: برای انتخاب برگزیدگان بخش استانی، پیشرویداد آشپزی در روزهای ۲۴ و ۲۵ مردادماه برگزار شد و برگزیدگان این رقابت برای حضور در جشنواره ملی آش ایرانی انتخاب شدند.
پیشبینی ۱۵۵ غرفه صنایعدستی
موسوی با اشاره به همزمانی جشنواره ملی آش ایرانی با بیستمین نمایشگاه ملی صنایعدستی کشور گفت: برای نمایشگاه صنایعدستی امسال حدود ۱۵۵ غرفه پیشبینی شده است و تاکنون ۲۹ استان کشور برای حضور در این رویداد اعلام آمادگی کردهاند.
وی استقبال هنرمندان صنایعدستی از حضور در نمایشگاه زنجان را یکی از شاخصهای مهم این رویداد دانست و بیان کرد: استقبال گسترده بازدیدکنندگان از نمایشگاههای ملی زنجان موجب شده است هنرمندان و تولیدکنندگان صنایعدستی از استانهای مختلف کشور رغبت زیادی برای شرکت در این نمایشگاه داشته باشند.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان زنجان گفت: در کنار غرفههای صنایعدستی و آش، امسال برای نخستینبار بخش سوغات نیز به شکل تخصصیتر پیشبینی شده است و حدود ۴۰ غرفه به عرضه سوغات اختصاص خواهد داشت.
عرضه سوغات تخصصی استانها
موسوی با تأکید بر ساماندهی بخش سوغات نمایشگاه افزود: در این بخش سوغات شاخص و تخصصی استانهای مختلف عرضه میشود که از جمله آنها میتوان به گز اصفهان، سوهان قم، شیرینیهای کرمانشاهی و دیگر محصولات بومی و شناختهشده استانها اشاره کرد.
وی ادامه داد: امسال تلاش شده است از عرضه اقلام غیرمرتبط با فضای نمایشگاه،۹ مانند تنقلات و محصولاتی همچون پفک، جلوگیری شود تا بخش سوغات با هویت مشخص و تخصصی در اختیار بازدیدکنندگان قرار گیرد.
مدیرکل میراثفرهنگی استان زنجان اظهار کرد: در مجموع، حدود ۴۰ غرفه برای بخش آش، ۱۵۵ غرفه برای صنایعدستی و حدود ۴۰ غرفه برای سوغات در نظر گرفته شده است.
جانمایی تخصصی بخشهای مختلف نمایشگاه
موسوی با اشاره به جانمایی بخشهای مختلف نمایشگاه در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی کاسپین گفت: سالن یک و کریدور یک به بخش جشنواره آش اختصاص دارد، سالن دو و کریدور دو میزبان غرفههای صنایعدستی خواهد بود و کریدور سه نیز به سوغات اختصاص پیدا میکند.
وی افزود: برای تسهیل تردد بازدیدکنندگان، کریدور یک بهطور کامل تخلیه شده است تا مهمانان استانهای مختلف و شهروندان زنجانی بتوانند با سهولت بیشتری از مجموعه بازدید کنند و ازدحام و ترافیک در فضای نمایشگاه کاهش یابد.
اجرای محدود برنامههای آیینی
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان زنجان درباره برنامههای جانبی این رویداد نیز گفت: با توجه به شرایط کشور، برنامههای آیینی و فرهنگی با رعایت ملاحظات لازم برگزار میشود و امسال برنامه گستردهای روی سن نمایشگاه پیشبینی نشده است.
موسوی ادامه داد: فضایی در حاشیه سن برای استقرار صداوسیما در نظر گرفته شده است تا برنامههای مرتبط با جشنواره و ظرفیتهای فرهنگی و گردشگری استان زنجان از طریق شبکههای مختلف پوشش داده شود.
علت انتخاب نمایشگاه کاسپین به جای گاوازنگ
وی درباره علت برگزاری جشنواره در محل نمایشگاه بینالمللی کاسپین به جای مجموعه گاوازنگ اظهار کرد: انتخاب محل برگزاری در کارگروه نمایشگاهها مصوب شده است و بر همین اساس، نمایشگاه امسال در مجموعه کاسپین برگزار خواهد شد.
مدیرکل میراثفرهنگی استان زنجان افزود: پیگیریهایی برای برگزاری این رویداد در مجموعه گاوازنگ نیز انجام شد، اما به دلیل آماده نبودن زیرساختها و برخی مسائل مربوط به تغییر و تحولات میان منابع طبیعی و شهرداری، همچنین هزینهها و اقدامات زیربنایی مورد نیاز، امکان برگزاری جشنواره در آن محل فراهم نشد.
انتهای پیام
