با نگاهی به روند ازدواج در طی چند سال گذشته میتوان دریافت که دریافت مهریههای خارج از عرف قانونی سبب شکسته شدن قبح طلاق در جامعه به ویژه در فضای مجازی شده است.
خبرگزاری خانه ملت نوشت: اگر سری به دادگاه خانواده بزنید، سردی بالا و پایین رفتن از پلهها را وقتی احساس میکنید که لیلی و مجنونهای دیروز دشمن خونی یکدیگر شدند و هر یک دلیلی برای کوک کردن ساز جدایی دارند. حتی در این گیر و دار جمله “مهرم حلال، جانم آزاد ” کمتر به گوش میرسد.
مهریهها دیگر به ابزاری برای شوهر ترسانی و حربهای برای رسیدن به جدایی و اخاذی و فشار تبدیل شده است، ابزاری که روزبهروز رنگ و لعاب تازهای به خود میگیرد، گاهی نیز فراتر از رسم و رسوم در مراسم ازدواج به عنوان موضوع مورد بحث مطرح میشود.
“دست و پای زوج”، “چشمان شوهر”، ” بال مگس”؛ مهریههایی که بر اساس قانون باطل است.
بنا به گفته برخی افراد تعیین مهریه از برابری سکه به میزان تولد عروس خانم نیز گذشته و موضوعات جدیدی چون «یک کیلوگرم بال مگس» ،« ۱.۵ تن گل مریم» یا حتی «چشمان شوهر» و «شکار ۱۰ رأس آهوی وحشی» و غیره به عنوان مهریه مطرح شده است، موضوعاتی که شاید به عقل جن هم نمیرسد!
برخی از مهریهها قابلیت وصول ندارد، به طور مثال، زنی که مهریه خود را دست و پای شوهرش تعیین میکند، قادر به اجرای و دریافت آن نیست.
البته این موضوع قابل ذکر است که برخی از مهریهها قابلیت وصول ندارد، به طور مثال زنی که مهریه خود را دست و پای و شوهرش تعیین می کند، قادر به اجرای و دریافت آن نیست، زیرا بر اساس ماده ۱۰۷۸ قانون مدنی مهریه باید مالیت داشته باشد و بتوان آن را به تملک درآورد، بنابر این قرار دادن این گونه مهریهها مانند دست و پای زوج یا یک کیلو بال مگس باطل است.
در هر ساعت ۲۰ طلاق در کشور انجام می شود/ برای مهریه باید سقف تعیین شود
«مجید ابهری»، جامعه شناس و رفتارشناس اجتماعی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری خانه ملت نیز معیارهای مادی و ظاهری را آفت ازدواج دانسته و در این باره میگوید: توجه نکردن به استانداردهای فرهنگی و ارزشی باعث شده تا در هر ساعت شاهد ۲۰ طلاق باشیم. بنابراین لازم است تا نهادهای فرهنگی و قوه قضاییه سقفی را برای مهریه تعیین و اجازه ندهند تا مهریههای کلان و تعجب آور باعث ایجاد کینه و دشمنی بین زوجها شود.
مهریه در گرو رفتارهای عجیب و نامتعارف امروز جامعه
با نگاهی به اهمیت بنیان خانواده در فرهنگ، دین و عقاید مردمان کشور این سوال مطرح میشود که دلیل اتخاذ مهریههای غیر متعارف و عجیب، که زمینهساز اختلافات میان زوجین بوده و دود آن به چشم دو طرف میرود چیست؟ به عقیده برخی از کارشناسان دلیل این امر وجود چشم و هم چشمی در خانوادهها و مسابقه اشرافیگری است.
ابهری معتقد است: برخی خانوادهها برای عقب نماندن از سایرین این نوع مهریهها را انتخاب میکنند.
«یحیی کمالیپور»، عضو هیات رییسه کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس نیز تعیین مهریههای سنگین و نامتعارف را بیشتر برای ضمانت اجرای عقد دانسته و در این باره میگوید: برخی از خانوادهها اطمینان کافی را به داماد خود ندارند، بنابراین با تعیین مهریههای سنگین و بعضاً نامتعارف تلاش میکنند تا در صورت بروز مشکل، راهکاری برای مقابله با آن داشته باشند.
حال برخی از جوانان با طرح چنین مهریههایی امر مقدس ازدواج را به تمسخر گرفته و آن را نشانه روشنفکری و به روز بودن، شکستن سنت مهریههای مادی، برتری جویی و غیره تلقی می کنند. برخی دیگر نیز به دلیل احساس ناامنی، از بین رفتن باورهای دینی و ارزشی و دور شدن از سنتها به آن پناه میبرند.
مجید ابهری با اشاره به اینکه در حال حاضر حدود چهار هزار نفر به دلیل عدم پرداخت مهریه در زندانها نگهداری میشوند، میگوید: باید در زمینه تعیین مهریه الگو و چارچوب شرعی و قانونی در نظر گرفته شود.
جشن طلاق ثمره پرداختن به مهریههای نامتعارف در فضای مجازی
در میان مهریههای غیر متعارف فضای مجازی هم برای خود جایی باز کرده و بر افزایش این رویه غلط دامن زده است، به نوعی که بسیاری از جوانان در فضای مجازی میزان مهریه را وسیلهای برای خودنمایی و سرگرمی قرار دادهاند.
«سلمان خدادادی»، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس با اشاره به برخی از تبلیغات برای تعیین مهریههای نامتعارف و سنگین در فضای مجازی، میگوید: متاسفانه کار به آنجا کشیده که برخی جشن طلاق راه میاندازند. لذا برای مقابله با رویکردهایی که را بنیان خانواده تهدید میکند باید چاره ای بیاندیشیم و به سادگی از آن عبور نکنیم.
مجید ابهری نیز تغییر سبک زندگی و تاثیر تبلیغات نادرست در فضای مجازی را در تعیین این نوع مهریهها موثر دانسته و معتقد است: طرح چنین موضوعاتی موجب به نابودی کشیدن احساس بسیاری از دختران میشود. متاسفانه قبل از ورود این فناوری آموزشهای لازم را در مورد بهرهگیری از آن به مردم ندادهایم و و فرهنگسازی نکردهایم و حالا فرصتهای آن برایمان به تهدید مبدل شده است. توقع بالای خانواده و نبود سقفی برای مهریه نیز زمینه را برای رشد این آسیب اجتماعی مهیا کرده است.
سلمان خدادادی با اشاره به اینکه در گذشته افراد در سن پایینتری و به آسانی ازدواج میکردند، میگوید: سن ازدواج به بالای ۳۰ سال رسیده و جوانان حاضر به ازدواج نیستند که یکی از علتهای این امر هزینههای سنگین و بالا رفتن مهریه و توقعهاست.
مهریه های نجومی و ماورایی زوج ها در اینستاگرام برای جذب فالوور و تبلیغات تجاری
در همین رابطه سید «اسدالله جولایی»، مدیرعامل ستاد دیه کشور گفته است؛ شاید باورکردنی نباشد اما جمعی کوچک نه بابت ضمانت خوشبختی خودشان، نه برای داشتن ابزاری احتمالی جهت روزهای مبادا، نه برای تمسک به حربهای جهت مقابله با حق طلاق آقایان، بلکه صرفاً جهت فراهم شدن مقدمات ارسال پستی در اینستاگرام نسبت به تعیین مهریههای خاص اقدام کرده و طبق برخی پروندههای مفتوح در این ستاد مردمی عرض میکنم که اصرار در تعیین این میزان یا این دست از صداقهای معلومالوصف و بعضاً مضحک میکنند.
قانون درمورد تعیین سقف برای مهریه چه می گوید؟/ شرایط پرداخت تمام و کمال مهریه توسط شوهر چیست
یکی از باورهای حقوق غلط میان مردم در جامعه این است که مردم فکر میکنند هر چه قدر مهریه تعیین شود، داماد تنها ۱۱۰ سکه از مهریه مذکور را باید پرداخت کند، اما قانون چیز دیگری میگوید.
کمالیپور نیز با بیان اینکه در حال حاضر میزان مشخصی برای مهریه تعیین نشده، معتقد است :ما در حوزههای مختلف اعتبارسنجی داریم و افراد به مناسبت اعتبار و تمکین مالی خود تضمینی را میگیرند، اما برای گرفتن مهریه تضمین و درصدی وجود ندارد.
به گفته این عضو هیات رئیسه کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس دهم، اگر چه مهریهها با رضایت تعریف می شود، اما بایستی برای آن یک سقف و حد متعارفی تعریف شود تا کسی از آن عبور نکند.
نماینده مردم جیرفت و عنبر آباد اضافه میکند: در مورد اجرای مهریه، مجازات عدم پرداخت مهریه تا ۱۱۰ سکه بهار آزادی زندان و مابقی آن منوط به تمول مرد میباشد؛ اما این قانون نیز کارگشا و اثرگذار نبود.
کمالیپور: وضعیت دریافت و پرداخت مهریه در سال ۹۷ توسط مجلس ساماندهی می شود
در صددیم در سال ۹۷ در مجلس به ساماندهی وضعیت مهریه پرداخته و معیارهایی و سقفی برای آن تعریف کنیم تا خانوادهها در سراسر کشور مکلف به رعایت آن شوند.
کمالیپور با اشاره به اینکه مهریه های سنگین و بعضا نامتعارف یکی از گرفتاریهای جامعه و در بسیاری از موارد موجب گروکشی در میان خانوادهها میشود، یادآوری میکند: این نوع مهریهها نه تنها موجب طولانی و فرسایشی شدن دادگاهها میشود بلکه در بسیاری موارد طرفین در نهایت به حق و حقوق خود هم نمیرسند. لذا در صددیم در سال ۹۷ در مجلس به ساماندهی وضعیت مهریه پرداخته و معیارهایی و سقفی برای آن تعریف کنیم تا خانوادهها در سراسر کشور مکلف به رعایت آن شوند.
به نظر میرسد؛ مهریههای نجومی و غیرمتعارف بهدلیل تخریب جایگاه زن همواره از سوی جامعه مورد نکوهش بوده و حتی اگر ضمانت اجرا هم داشته باشد، ضامن خوشبختی زوجها نیست و گرایش به آن تنها آمار ازدواج را کاهش داده و اعتماد عمومی را از بین میبرد. بنابراین آنچه باعث حفظ شأن زوجین میشود عمل به اعتقاداتی است که بر اساس آن ارزش انسانی زن و مرد ارتقا پیدا میکند.
بنابر اظهارات نمایندگان و کارشناسان حوزه اجتماعی هم به نظر میرسد که در این زمینه قانون هم کمتر میتواند یاری کند و آنچه موجب دوری جستن خانوادهها از تعیین مهریههای نجومی و سنگین میشود تنها فرهنگ غنی و تکیه به آداب و سنن ایرانی و اسلامی است.
اما آنچه که صاحبنظران اعتقاد دارند عدم فرهنگسازی و پایبندی به ارزشها دلایل افزایش طلاق و تعیین مهریههای عجیب و نجومی است که بخشی از آن به کم کاری مسئولان فرهنگی کشور بر میگردد.
سلمان خدادادی نماینده ملکان در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری خانه ملت در این باره تاکید میکند: مسولان، نهادهای فرهنگی و رسانهها باید در این باره فرهنگسازی کنند تا مردم به دنبال تعیین چنین مهریههای سنگین نباشند و بیشتر به استحکام و تحکیم خانواده فکر کنند.
انتهای پیام
دیدگاهتان را بنویسید