چه کسی ماجرای اپستین را فاش کرد: یک روزنامه محلی!

کانال تلگرامی باشگاه روزنامه نگاران نوشت:

یک روزنامه محلی چگونه پرونده فساد سیستماتیک اپستین را افشا کرد؟

پرونده جفری اپستین اگر امروز به‌عنوان یکی از نمادهای فساد ساختاری در جهان غرب شناخته می‌شود، بیش از هر چیز مدیون پافشاری رسانه‌هاست؛ البته نه رسانه‌های بزرگ آمریکا، نه دادگاه‌ها، نه سیاستمداران و نه نهادهای نظارتی آنان. این پرونده، پیش از آن‌که یک رسوایی جنسی باشد، در ابتدا یک شکست رسانه‌ایِ طولانی و سپس یک پیروزی دیرهنگام روزنامه‌نگاری مستقل و محلی بود.

در سال ۲۰۰۸ اپستین با یک توافق پشت‌پرده‌ی خجالت‌آور، فقط به جرم «جلب روسپی زیر سن قانونی» محکوم شد. ۱۳ ماه زندان رفت، آن هم با امکان خروج روزانه برای کار.

تا قبل از ۲۰۱۸ نیویورک تایمز، سی‌ان‌ان و دیگر شبکه‌های بزرگ آمریکایی درباره او یا سکوت کرده بودند یا پرونده را به حاشیه راندند. چون پای سیاستمداران، بانک‌داران و خاندان سلطنتی وسط بود و خب پرونده پُر ریسک تلقی می‌شد. سردبیران ترجیح می‌دادند با اپستین و وکلای او درگیر نشوند.

اما روزنامه محلی میامی هرالد، این سکوت را شکست. همه‌چیز با اولین گزارش این رسانه‌ی محلی آغاز و موضوع ترک برداشت. خانم جولی کی. براون، خبرنگار تحقیقی میامی‌هرالد اولین گزارش را نوشت. او پرونده‌ی خاک‌خورده‌ی ۲۰۰۸ را بیرون کشیده بود. ده‌ها قربانی را پیدا کرده بود. و به‌جای روایت حقوقی، به سراغ روایت قربانیان رفته بود. متوجه توافق پشت‌پرده‌ی دادستانی با اپستین شد و این توافق را خط‌به‌خط کالبدشکافی کرد. بعد از آن گزارش دوم و سوم و چهارم را نوشت. تمام گزارش‌ها نیز با نام «انحراف عدالت» منتشر شدند.

گزارش‌ها نشان می‌دادند دادستان آمریکایی عمداً قربانیان را دور زده است و اپستین برای خودش مصونیت خریده است. بعد از انتشار این گزارش‌ها، افکار عمومی حساس و موضوع مثل یک بمب خبری منفجر شد. وزارت دادگستری واکنش نشان داد و پرونده دوباره باز شد.

وقتی اپستین دوباره به زندان رفت، رسانه‌های اروپایی جسورتر از رسانه‌های آمریکایی شدند. زیرا شبکه نخبگانی آلوده به فساد، و درگیر این پرونده بودند. اشپیگل آلمانی بر روی «شبکه قدرت» و رابطه اپستین با نخبگان جهانی تمرکز کرد. لوموند فرانسه به این پرداخت که چرا سیستم آمریکایی ترجیح داد پرونده را خفه کند و بی‌بی‌سی پرونده‌ی پرنس اندرو را تا مرز فروپاشی حیثیتی خاندان سلطنتی جلو برد.

این رسانه‌ها بدون تعارف از همه چهره‌ها و آدم‌های بزرگ نام بردند. اما تمام اتفاقات تا زمانی بود که اپستین در سال ۲۰۱۹ در زندان خودکشی کرد. بعد از این پرونده به جای شناسایی افرادی که هنوز شناسایی نشده بودند، بر این موضوع متمرکز شد که آیا او خودکشی کرده یا به قتل رسیده است؟

در این پرونده رسانه‌های بزرگ آمریکایی کم‌کار و محافظه‌کار بودند. اگر پیگیری رسانه‌ی محلی میامی هرالد و خبرنگار پیگیر او نبود، مشخص نمی‌شد چگونه سیستم مخوف اپستین به چالش کشیده می‌شد.

چند سال پیش یک روزنامه‌نگار قدیمی ایرانی گفته بود: فساد بزرگ را معمولاً رسانه‌های بزرگ افشا نمی‌کنند؛ رسانه‌هایی افشا می‌کنند که هنوز چیزی برای از دست دادن ندارند. این پرونده یادآور سخن او بود.

@journalistsclub1