خسرو معتضد نویسنده، تاریخپژوه و جمعیتشناس، در گفتوگو با انصاف نیوز با مرور دورههای مختلف تاریخی از ایران باستان تا پس از مشروطه، تأکید میکند که نمادهای پرچم ایران ریشه در دوران پیش از اسلام دارند و نشان شیر و خورشید محصول پیوند سنتهای اسطورهای، نجومی و مذهبی در طول تاریخ ایران است.
خسرو معتضد در ابتدای گفتوگو تأکید میکند که نمادهای ایرانی عمدتاً متعلق به پیش از اسلام هستند. پرچم ایران در دوران باستان، بهویژه در دوره هخامنشیان، با نشان عقاب شناخته میشده و این نماد، نشانه دولتی و ملی ایران بوده است. او میگوید: پژوهشگران ایرانی و خارجی سالها درباره این موضوع تحقیق کردهاند و در منابع مربوط به جنگ داریوش سوم با اسکندر نیز پرچم ایران به شکل درفشی آویخته با رنگ سرخ مایل به قهوهای و نقش عقاب توصیف شده است.
معتضد در ادامه می گوید: در دوره ساسانی درفش کاویانی نماد ملی ایران بود که با جواهرات بزرگ آراسته میشد. همچنین نقش فیل به دلیل ارتباط ایران با هند بر برخی درفشها دیده میشده است. در برخی منابع قرن شانزدهم میلادی نیز از نشان ایران در دوره مادها به صورت عقابی مکلل به خورشید یاد شده است.
او درباره دوره اشکانی توضیح میدهد: پرچمها چهارگوش بوده و تصویر عقاب یا حیواناتی دیگر بر آنها نقش میبسته است. خورشید نیز بهعنوان نماد روشنایی، گرما و نظم جهان جایگاه مهمی داشته، چراکه ایرانیان خورشید را منشأ حیات میدانستند.
معتضد با استناد به شاهنامه فردوسی میگوید: بسیاری از سرداران اسطورهای ایران پرچمهایی با نقش حیواناتی چون گراز، ببر، پلنگ و گرگ داشتهاند تا در میدان نبرد شناخته شوند. گراز حیوانی خطرناک و نماد قدرت بوده و در مناطق شمالی ایران فراوانی داشته است.
دوره ساسانی، سکههای شاپور دوماهمیت خورشید و ستارگان را نشان میدهد. همچنین فردوسی رنگهای زرد، سرخ و بنفش را برای پرچمهای ایرانی ذکر کرده است. در نبرد قادسیهدرفش کاویانی به دست دشمن افتاد؛ درفشی که بنا بر روایتها از پوست و جواهرات آراسته شده بود.
او درباره دوره اسلامی توضیح میدهد: پیامبر اسلام پرچم سفید (لِوا) و سیاه (رایت) داشت، امویان سفید و عباسیان سیاه را برگزیدند و بعدها آیات قرآن بر پرچمها نقش بست. در قرون ششم و هفتم هجری، تصاویر شیر، پلنگ و اژدها نیز بر برخی پرچمها دیده میشود.
معتضد میگوید: پیوند شیر و خورشید بهتدریج شکل گرفت. در دوره آلبویه، با توجه به گرایش شیعی، شیر با عنوان اسدالله برای حضرت علی(ع) پیوند خورد. در دوره سلجوقی حتی تصویر چهرهای زنانه در قرص خورشید دیده میشود که این سنت تا دوره قاجار نیز ادامه یافت.
در دوره صفویه نشان شیر و خورشید تثبیت شد. سفرنامههای اروپایی، از جمله گزارش سفیران اعزامی به دربار شاه عباس، وجود بیرقهایی با نقش شیر ایستاده و خورشید درخشان را ثبت کردهاند. در جنگ چالدران نیز درفشهای ایرانی توصیف شدهاند.
در دوره افشاریه پرچمها متنوع بود، اما در دوره قاجار، بهویژه از زمان فتحعلیشاه، نشان شیر و خورشید رسمیت کامل یافت. شمشیر ذوالفقار به دست شیر افزوده شد و این نشان بر سکهها، اسناد رسمی، سفارتخانهها و گذرنامهها نقش بست. در دوره ناصرالدینشاه نیز این نشان تثبیت شد و با گسترش تلگراف، بر اوراق رسمی درج میشد.
معتضد درباره سهرنگ شدن پرچم ایران توضیح میدهد: ترکیب سبز، سفید و سرخ در دوره مشروطه رسمیت یافت. سفید نماد صلح و پاکی، سرخ نشانه خون شهیدان مشروطه و سبز مرتبط با تشیع است. او یادآور میشود که رنگ سفید در ایران باستان حتی در مراسم سوگواری کاربرد داشته است.
در ادامه، او به تغییر نشان رسمی پس از انقلاب ۱۳۵۷ اشاره میکند و میگوید: نشان الله جایگزین شیر و خورشید شد. شیر و خورشید بخشی از میراث تاریخی ایران است و این نشان ریشهای عمیق در تاریخ، اسطوره و فرهنگ ایرانی دارد.
او در پایان تأکید میکند که از دوران باستان تا دوره معاصر، نمادهای حیوانی، خورشید و رنگهای خاص در پرچم ایران حضور داشتهاند و این استمرار، نشاندهنده پیوستگی تاریخی هویت ایرانی است.
انتهای پیام
الله بزرگترین نمادهاست که مفتخریم زینت بخش پرچم پرافتخار ایران و پشت و پناه امت اسلامی است.
من تصور میکنم شیروخورشید نماد حکومت قاجار قبل پهلوی و حکومتهای ترک بود و شاید باید تغییر کنه اما به نظرم بایک نماد ایرانی که به نطر من سیمرغ ساسانی بهترین نشان است. چون ایران مثل سیمرغ از خاکستر خود برمیخیزد. البته باید از مردم ایران اول نطرسنجی کرد
پروفسور! پرندهای که از خاکسترش بلند میشه ققنوسه ، نه سیمرغ
بله درسته من حواسم نبود اشتباه نوشتم. منظورم در کل این بود چرا باید نماد حکومتهای ترک که همشون بیگانه بودند روی پرچم کشور ما باشد. در صورتی که ما کلی نماد های ملی میهنی مثل درفش کیانی داریم. حمایت مردم از آرم شیر و خورشید برای من تعجب آوره
خورشید نماد میترائیسم بعنوان دینی ایرانی است.
شیر ایرانی معروف به پرسیکا لئونو هم معرف همه است.
نماد ترکها گرگ است نه شیر
فکر کنم توهم زدی اکثریت ایران ترک هستن و اونا تصمیم میگیرن از میراث خودشون چجوری محافظت کنند از جمله شیر و خورشید
شیر و خورشید نماد تورکهاست،جفنگیاتتان کار ساز نیست
تا حالا نشنیده بودم که آلتای و اورخون مغولستان زیستگاه شیر یا سرزمینی آفتابی باشه!!
اگر ترکها نبودند الآن این کشور هم نبود که ما بگیم کی ترک است و کی نیست.
احتمالاً مانند اروپا یا بالکان ۱۰ تا ۱۵ تا کشور کوچک روی نقشه بود.
نماد ترکها گرگ است نه شیر
پهلوی فکر میکنه میراث دار هخامنشیان فقط از پهلوی دونفر به حکومت رسیده ولی به خودشون نسبت دوهزار ساله تاجگذاری میدن
به هر حال حکومتی که بیرون از مرزها وارد شده آن حکومتی اصیل ایرانی و ملی نیست که بتوان مباهات کرد .مامیراث آن حکومت های هزاران ساله هستیم و با افکار ورودی خارجی گمراه نمی شویم .
شیروخورشید نمادملی اه نه اسلامی اه نه مذهبی
چه خوشتون بیاد چه نیاد شیر نماد امام علی علیه السلام هست،تنها شخصی که در تاریخ نماد اون شیر یا اسد بوده امام علی علیه السلام بوده
سپاس جناب معتضد.
فعلا که هر کسی میگیره دستش ادعای کشورداری داره. بدون اینکه معنیشو بدونن باعث تحریک جوونها میشن.
بله دقیقاً کشور و ملتی که سلجوقیان و سپس صفویه ساختند و ما میراثدار آن هستیم.
پرچم باهرنمادی که باشد نشان وجودی یک کشور است پس تمامی جمعیت آن کشور باید یکدل درمقایسه آن پرچم عزت وتوانمندی خود را برخ بکشند ویکصدا بگویند ایران ما
واسه همین نشان های باستانی خودتون رو میزارید به جای سیبل
متاسفانه آقای معتضد مطالب را با آشفتگی و برخی اشاره های نادرست بیان کرده است ولی در مجموع کلیت بحث درست است و در آخر دچار خطای جدب هستند که نشان کنونی را الله می نامند. یک گرافیست با سواد راستگو در جهان یافت نمی شود که نشان کنونی پرچم ج-اسلامی را که همان نشان مذهبی سیک ها با اندکی تغییر در نقاشی کردن نشان سیک هاست بتواند الله بداند. محال است یک گرافیست با سواد چنین بگوید. گرچه باور به منطق تئوری توطئه ندارم ولی گمان می کنم برگزیدن نشان سیک ها و خوراندن آن به جماعتی که دانش و آگاهی از گرافیک نداشتند هدف بلند مدتی داشته که در آن بتوانند امام خمینی را هندی معرفی کنند. کما اینکه بخشی از سلطنت طلبان امروزه بر هندی بودن امام اصرار دارند. نشان سیک ها را بردارند و شیرو خورشید هویت دار را برگردانند. نشان عثمانی شیعه کش را هم از جمعیت شیرو خورشید سرخ ایران بردارند بگذارند هویت ایرانی در ج-اسلامی نمودار باشد.
خسرو معتضد ،برای باستانی بودن شیر وخورشید دلیل نیاورد ، فقط ادعا را مطرح کرد !
اگر دلیل باستانی داری بیار !
نام آفریدگار شیران در نماد پرچم افتخار بزرگی است که مردمان آن کشور بدان مفتخرند تا نماد توتمی یک حیوان از جمله شیر یا حیوان دیگری که در پرچم برخی کشورها وجود دارد
ما ایرانی اگر هستیم پرچم با نمادهای پارسی را فقط به رسمیت می شناسیم….
یکی نون نداشت بخوره دنبال پیاز میگشت
شیر و خورشید از نمادهای ترکان ایران است
باز چیز شعر شروع شد موقع انقلاب این نماد باستانی رو نجس میگفت الان برای علی شد؟
عمو خسرو برو رو تردمیل
باس خوب بدویی گوگولی مگولی
جان مادرتون پرچم به این زیبایی رو به دین ربط ندیدن،پدرمون در اووردین بسکه دین دین کردین…. فک میکنین همه کافرن !!!!
در سیاست آمده چنانچه نتوانستید نمادی را از بین ببیرید ، آنرا به نفع خود مصادره کنید تا بار منفی مخالفان خود را خنثی سازید. با تشکر از معتضد
بعدازجنگ عثمانی …پادشاه دید که بااعلام مذهب شیعه با نام امامان بخصوص علی ع لشگریان دشمن رو تارو مار کردند…به وزیرش گفت نقش پرچم ایران باید شیر خورشید وشمشیر داشته باشد…شیر اسدالله..خورشید نورالله..شمشیر سیف الله………رفقا ما هر چی داریم از امیرالمومنین داریم حتی پرچم …وچون پهلوی اول تاج را اضافه کرد ..حکومت انقلاب حذفش کرد ….چون تاج برازنده مولا نبود…
شیر و خورشید از نمادهای ترکان است. مالکان و صاحبان و حاکمان واقعی این سرزمین همیشه ترک ها بوده اند. مادها اشکانیان ساسانیها (بابک کلمه ای ترکی است) سلجوقیان صفویه افشارها قاجارها و ….
شیر نماد قدرت است و نظام های ساهنشاهی از آن به عنوان قدرت خود استفاده می کردند. برای مطالعه می توانید به دایره المعارف ادیان میشا الیاده در بخش مربوط به خورشید(sun) بروید در آن جا اعتقادات مردمان اساطیری و حتی دوران مدرن در باره ی خورشید را نوشته است. حتی می گوید در تاج گذاری ملکه ی متوفای اخیر انگلیس از نگهداری کیان سلطنت کشور انگلیس توسط خورشید ارزو شده است.