خاورمیانه همواره منطقهای پر از تحولات پیشبینیناپذیر به نظر میرسد و هرگونه گمانهزنی درباره درگیریهای احتمالی، به ویژه میان ایران و آمریکا، ممکن است سایهای از ابهام بر سر بازارهای مالی بیندازد. در این میان، بازار آهنآلات نیز احتمالاً از این نوسانات احتمالی مصون نخواهد ماند. ما در مجموعه پایا پولاد پایتخت بر این باوریم که بررسی سناریوهای محتمل، هرچند هیچچیز در دنیای اقتصاد قطعی نیست، شاید بتواند به فعالان این حوزه کمک کند. در این مقاله تلاش میکنیم تا احتمالات مختلفی را که ممکن است بر بازار اثر بگذارند، واکاوی کنیم. باید در نظر داشت که تمامی موارد مطرح شده صرفاً برآوردهایی از شرایط احتمالی هستند.
| حوزه بررسی | سناریوهای محتمل (در صورت افزایش تنش) | سناریوهای محتمل (در صورت کنترل شرایط) |
| زنجیره تامین | احتمال کندی در واردات مواد اولیه و کاهش موقت تولید | احتمال توقف صادرات و ایجاد مازاد عرضه موقت در داخل |
| نوسانات ارزی | احتمال افزایش تقاضای احتیاطی برای ارز و تاثیر بر قیمت پایه | احتمال مداخله نهادهای اقتصادی و اعمال سیاستهای کنترلی |
| تاثیر بر محصولات | آسیبپذیری بیشتر ورق گالوانیزه به دلیل احتمال اختلال در واردات روی | تاثیرپذیری کمتر مقاطع پایه فولاد در کوتاهمدت نسبت به محصولات پوششدار |
| رفتار خریداران | احتمال شکلگیری خریدهای هیجانی و ایجاد حباب قیمتی موقت | احتمال تعلیق پروژهها، رویکرد صبر و انتظار و افت تقاضا |
| استراتژی پیشنهادی | احتمالاً بهترین رویکرد: تامین گامبهگام مصالح بر اساس نیاز پروژه + تنوعبخشی به منابع تامین | (مشترک برای هر دو حالت) |
بررسی احتمال اختلال در زنجیره تامین
هنگامی که صحبت از تنشهای نظامی به میان میآید، شاید اولین حوزهای که ممکن است با چالش روبهرو شود، مسیرهای ترانزیتی باشد. این مسئله میتواند از زاویههای مختلفی، روند تولید و توزیع کارخانجات را تحتالشعاع قرار دهد.
احتمال کندی در واردات مواد اولیه
اگر شرایط به سمت یک تقابل گسترده پیش برود، این احتمال وجود دارد که بنادر تجاری با محدودیتهای ترددی مواجه شوند. چنین وضعیتی ممکن است ورود مواد اولیه ضروری و قطعات یدکی ماشینآلات را با تاخیرهای پیشبینینشدهای همراه کند. در صورت بروز این سناریو، گمان میرود که برخی از تولیدکنندگان مجبور شوند ظرفیت تولید خود را به طور موقت کاهش دهند که این امر به نوبه خود میتواند زمینهساز کمبود احتمالی کالا در بازار شود.
گمانهزنیها درباره مازاد عرضه موقت
از سوی دیگر، سناریوی متضادی نیز قابلیت وقوع دارد. اگر مسیرهای صادراتی به طور ناگهانی مسدود شوند، شاید حجم زیادی از محصولات در داخل کشور باقی بماند. این انباشت احتمالی کالا در انبارهای تولیدکنندگان ممکن است در کوتاهمدت به یک مازاد عرضه موقت منجر شود و این گمانهزنی را تقویت کند که قیمتها برای دورهای کوتاه، روندی کاهشی یا حداقل باثبات را تجربه کنند.
نوسانات احتمالی نرخ ارز و شوکهای روانی
ارتباط بازارهای کالایی با نرخ ارز معمولاً بسیار نزدیک ارزیابی میشود و هرگونه سایه جنگ ممکن است به عنوان یک محرک روانی برای بازارهای مالی عمل کند. این محرکها احتمالاً میتوانند مسیر قیمتگذاریها را دستخوش تغییر کنند.
احتمال افزایش تقاضای احتیاطی برای ارز
در شرایطی که اخبار نگرانکنندهای مخابره میشود، معمولاً اینطور به نظر میرسد که سرمایههای سرگردان به سمت بازارهای امنتر حرکت کنند. این تقاضای احتیاطی میتواند به صورت بالقوه باعث نوسان نرخ ارز شود. از آنجا که قیمت پایه محصولات همبستگی بالایی با نوسانات ارزی دارد، این امکان وجود دارد که شوکهای ارزی به تدریج خود را در قیمت نهایی نشان دهند.
تاثیر احتمالی سیاستهای کنترلی
البته نباید این احتمال را نادیده گرفت که نهادهای اقتصادی ممکن است در زمان بحرانهای احتمالی، مداخلاتی در بازار داشته باشند. این احتمال قوی وجود دارد که دولت با اعمال سیاستهای کنترلی تلاش کند تا جلوی جهشهای ناگهانی را بگیرد. با این حال، میزان موفقیت این سیاستهای احتمالی بستگی به عمق تنشها خواهد داشت و نمیتوان با قطعیت درباره اثربخشی کامل آنها صحبت کرد.
تاثیرات تفکیکشده بر محصولات خاص
شوکهای احتمالی بازار معمولاً تاثیر یکسانی بر تمامی مقاطع فلزی ندارند. بسته به فرآیند تولید، به نظر میرسد برخی محصولات ممکن است آسیبپذیری بیشتر یا کمتری را از خود نشان دهند.
سناریوهای پیشروی مقاطع طویل
محصولات پایه مانند میلگرد و تیرآهن، شاید در مراحل اولیه تنش، کمتر تحت تاثیر مستقیم واردات قرار بگیرند. با این وجود، احتمال افزایش هزینههای حمل و نقل داخلی میتواند هزینههای سربار تولید را بالا ببرد. بنابراین، احتمال تغییر در قیمت نهایی فولاد به دلیل عوامل جانبی دور از ذهن نخواهد بود.
آسیبپذیری احتمالی مقاطع پوششدار
در سوی دیگر، تولید ورق گالوانیزه میتواند نمونه بارزی از محصولاتی باشد که فرآیند تولید آنها احتمالاً وابستهتر به متغیرهای جهانی است. از آنجا که پوششدهی این ورقها نیازمند واردات فلز روی است، هرگونه اختلال احتمالی در مرزها ممکن است تامین این ماده را با ریسک همراه کند. در نتیجه، شاید خریداران این نوع محصولات خاص، بسیار زودتر از خریداران مقاطع سادهتر، با نوسانات احتمالی قیمت مواجه شوند.
نقش روانشناسی و رفتارهای هیجانی در بازار
اقتصاد احتمالاً تنها بر پایه اعداد استوار نیست، بلکه روانشناسی بازار و رفتار خریداران ممکن است نقشی تعیینکننده در جهتگیری قیمتها ایفا کند.
احتمال شکلگیری خریدهای هیجانی
یکی از واکنشهای محتمل در زمان بحران، نگرانی از کمیاب شدن کالاهاست. این فضای روانی ممکن است برخی از فعالان بازار را ترغیب کند تا فراتر از نیاز واقعی خود خرید کنند. این تقاضای هیجانی، در صورت وقوع، میتواند به طور موقت باعث ایجاد حبابهای قیمتی احتمالی شود.
احتمال رویکرد صبر و انتظار
در نقطه مقابل، این احتمال نیز مطرح است که بسیاری از سرمایهگذاران رویکردی کاملاً محتاطانه اتخاذ کنند. در شرایط عدم قطعیت، شاید بسیاری تصمیم بگیرند پروژههای خود را به حالت تعلیق درآورند. این افت احتمالی تقاضا میتواند به عنوان یک نیروی بازدارنده عمل کرده و از افزایش قیمتها جلوگیری کند.
استراتژیهای محتمل برای مدیریت شرایط
در فضایی که گمانهزنیها حرف اول را میزنند، اتخاذ تصمیمات تجاری احتمالاً نیازمند انعطافپذیری بالایی است. به نظر میرسد فعالان صنعت باید سناریوهای مختلفی را در نظر بگیرند.
رویکرد تامین گامبهگام
با توجه به اینکه احتمال فروکش کردن ناگهانی تنشها به همان اندازه احتمال تشدید آنها وجود دارد، خریدهای کلان ممکن است ریسک بالایی در بر داشته باشد. شاید منطقیترین رویکرد این باشد که تامین کالا بر اساس پیشرفت پروژهها و به صورت مرحلهای انجام شود.
تنوعبخشی به منابع
احتمال اختلال در کارکرد یک تامینکننده خاص در شرایط بحرانی همواره وجود دارد. از این رو، شاید بهتر باشد که پیمانکاران، گزینههای متنوعی را برای خود در نظر بگیرند تا در صورت بروز مشکل احتمالی، بتوانند به سرعت جایگزین مناسبی پیدا کنند.
نتیجهگیری؛ آیندهای در گرو احتمالات
در نهایت، باید تاکید کرد که تاثیر جنگ احتمالی، تنها مجموعهای از گمانهزنیهاست که ممکن است هرگز به وقوع نپیوندند. متغیرهای بیشماری در سطح کلان وجود دارند که میتوانند مسیر رویدادها را تغییر دهند. پایش مستمر اخبار معتبر، بررسی دقیق روندها و پرهیز از تصمیمگیری بر اساس شایعات، احتمالاً امنترین مسیری است که میتوان در این شرایط مهآلود در پیش گرفت.
انتهای پیام
دیدگاهتان را بنویسید