روایت دکتر فریدون کشاورز از تجاوز انگلیسیها به رشت در خلال جنگ جهانی اوّل و بستن مدرسه و قتل معلّمی که در برابر آنها مقاومت کرد:
«ما معلّم دیگری داشتیم که به ما جغرافی درس میداد و از تهران آمدهبود. اسمش راد بود و ما به او خیلی علاقه داشتیم.
برای ما حکایاتی از نهضت مشروطه، گذشتهٔ ایران، مبارزات مردم ایران صحبت میکرد.
سالهای آخر جنگ جهانی [۱۲۹۷ تا ۱۲۹۹ شمسی] بود که قشون انگلستان برای جنگ علیه انقلاب اکتبر، از رشت عبور کردند.
من خوب یاد دارم و این در من تأثیر خیلی بدی کرد نسبت به انگلیسها. مدرسهٔ ما را گرفتند و درسمان تعطیل شد و راد را که جلوگیری کردهبود و مخالفت میکرد که اجازه نمیدهم مدرسه را تعطیل بکنید، او را با گلوله جابهجا کشتند؛ راد را کشتند.
گاهگاهی میرفتیم به سبزهمیدان رشت که درِ مدرسهٔ ما توی آن باغ باز میشد و نگاه میکردیم داخل مدرسه را؛ حیاطی را که ما بازی میکردیم، میدیدیم این حیاط را هندیهایی که جزو ارتش انگلیس بودند و اسبهایشان آنجا هستند. حیاط ما تبدیل شدهبود به طویلهٔ ارتش انگلستان در ایران.»
(پروژهی تاریخ شفاهی ایران، دانشگاه هاروارد)
انتهای پیام
دیدگاهتان را بنویسید