اکبر منتجبی، مدیرکل دفتر توسعه آموزش رسانه در وزارت فرهنگ، با اشاره به خبرهای منتشر شده به نقل از «منابع آگاه» در رسانهها گفت: کارکرد این منابع بیش از آنکه صرفاً اطلاعرسانی باشد، به جهتدهی افکار عمومی و پیشبرد اهداف سیاسی و رسانهای گره خورده است. نوع رسانه و جهتگیری سیاسی آن تعیین میکند که انتشار اخبار به نقل از منابع آگاه در خدمت تقویت دیپلماسی باشد یا به تضعیف آن منجر شود.
آقای منتجبی در گفتگویی با انصاف نیوز دربارهی کارکرد منابع آگاه گفت: معمولاً زمانی که یک رسانه، خبرنگار یا حتی یک دستگاه سیاسی و دولتی بخواهد اطلاعات حساسی را منتشر کند، از منابع آگاه استفاده میشود. یعنی مقام یا فرد سیاسی نمیخواهد هویتش آشکار شود اما در عین حال مایل است خبری را برای تضعیف رقیب یا اثرگذاری سیاسی منتشر کند. این روند در ایران بهویژه در رقابتهای انتخاباتی و منازعات جناحی بسیار تکرار شده است.
او با اشاره به تأثیر این روند بر دستگاه دیپلماسی توضیح داد: اینکه منابع آگاه به نفع دیپلماسی عمل کنند یا به آن آسیب بزنند، تا حد زیادی به رسانهای بستگی دارد که خبر را منتشر میکند. اگر رسانهای مخالف مذاکره باشد، خبر را در جهت تخریب مذاکرات منتشر میکند و اگر رسانهای حامی دولت باشد، همان خبر میتواند در جهت حمایت از سیاستهای دولت بازتاب پیدا کند. خط و جهت رسانه در تحلیل این اخبار تعیینکننده است.
رئیس انجمن صنفی روزنامهنگاران استان تهران گفت: این مسئله به کارکرد کلی رسانه در جهان امروز بازمیگردد. در گذشته رسانهها درباره چرایی و چگونگی رویدادها سخن میگفتند، اما امروز رسانهها بیشتر میکوشند یک روایت خاص را به افکار عمومی القا کنند. رسانهها با تکرار شبانهروزی یک خبر، آن را به «ملکه ذهن» مخاطب تبدیل میکنند؛ چه در رسانههای خارجی و چه رسانه های خارجی.
منتجبی گفت: در این وضعیت، دیگر کمتر اجازه داده میشود مخاطب درباره چگونه و چرایی یک حادثه پرسش کند؛ بلکه رسانه صرفاً میگوید این رویداد رخ داده و سپس از مخاطب میخواهد از زاویهای که او تعیین میکند به ماجرا نگاه کند. او این وضعیت را نشانه ورود به عصر دیکتاتوری رسانه دانست؛ عصری که در آن رسانهها از صبح تا شب ذهن و زندگی مردم را جهت میدهند.
او همچنین با اشاره به رسانههایی مانند آکسیوس گفت: این رسانهها نیز در قالبهای مختلف از گفتوگو و تحلیل تا زیرنویس و نقل از منابع آگاه روایت مطلوب خود را تکرار میکنند تا بر افکار عمومی اثر بگذارند. تفاوت اصلی در این است که هر رسانه بر اساس منابع تغذیه، سیاستها و اهداف خود، از منابع آگاه بهره میبرد و دستگاههای دیپلماسی نیز هنگام ارزیابی این اخبار، به همین جهتگیریها توجه میکنند.
منتجبی در پایان گفت: امروز انسانها روز خود را با چک کردن تلفن همراه و اخبار آغاز میکنند و با همان نیز به پایان میرسانند؛ موضوعی که به باور او نشان میدهد رسانهها بیش از هر زمان دیگری در شکلدهی به دغدغهها، افکار و تصمیمهای مردم نقش دارند.
انتهای پیام
دیدگاهتان را بنویسید