مهرداد خدیر، روزنامهنگار، با تحلیل رفتار متناقض دونالد ترامپ در قبال مذاکرات، گفت: یکی از مهمترین احتمالات درباره اظهارات و پستهای متضاد رئیسجمهور آمریکا، تلاش آگاهانه برای رد گم کردن و پنهان کردن برنامهای دیگر است؛ احتمالی که به باور او باید بیش از سایر تحلیلها مورد توجه نهادهای اطلاعاتی و امنیتی قرار گیرد.
مهرداد خدیر در گفتوگو با انصاف نیوز درباره رفتار سینوسی دونالد ترامپ و انتشار همزمان پیامهای امیدوارکننده درباره توافق و اظهارات تند و تهدیدآمیز گفت:با نگاه بدبینانه این نگرانی وجود دارد که مجموعه این رفتارهای متناقض نوعی رد گم کردن برای پیشبرد برنامهای دیگر باشد؛ رفتاری شبیه شعبدهبازان که با سخنان و حرکات خود توجه مخاطب را از موضوع اصلی منحرف میکنند تا کسی متوجه شگرد واقعی آنها نشود.
اوگفت: اگر این فرض را کنار بگذاریم و رفتارهای متناقض ترامپ را اقدامی عامدانه برای گمراه کردن مخاطبان ندانیم، نخستین برداشتی که به ذهن میرسد این است که چنین فردی از نظر سلامت عقل و روان با مشکل مواجه است و این رفتارها را میتوان نشانهای از نوعی اختلال تلقی کرد.
خدیر در عین حال تأکید کرد: بلافاصله باید به این نکته توجه داشت که ترامپ در رأس قدرتمندترین کشور جهان قرار دارد؛ کشوری که از مجموعهای گسترده از سازمانهای اطلاعاتی، امنیتی، تحقیقاتی و علمی برخوردار است. بنابراین نمیتوان همه مسائل را صرفاً به ویژگیهای فردی او تقلیل داد. بهویژه آنکه دستکم از منظر رسمی، پزشکان او سلامت جسمی و روانی وی را تأیید کردهاند.
این روزنامهنگار ادامه داد: از زاویهای دیگر میتوان این رفتارها را نه سیاسی و نه ناشی از یک نقشه پنهان، بلکه از منظر اخلاقی تحلیل کرد. ترامپ فردی است که به باور بسیاری از منتقدانش، در زندگی سیاسی و اقتصادی خود چندان پایبند به اصول اخلاقی نبوده است. در نتیجه نمیتوان از چنین فردی انتظار داشت که همواره نسبت به گفتههای خود متعهد بماند یا از بیان مطالب متناقض پرهیز کند.
اوگفت: علاوه بر این، افراط در ثروت و قدرت میتواند نوعی اعتماد به نفس کاذب ایجاد کند. در شخصیت ترامپ هر دو مؤلفه به شکل پررنگی وجود دارد و همین اعتماد به نفس کاذب ممکن است او را به این باور رسانده باشد که میتواند هر ادعایی را مطرح کند و هر لحظه مواضع خود را تغییر دهد، بدون آنکه هزینهای متوجه او شود.
خدیر در بخش دیگری از سخنان خود به ویژگیهای شخصیتی ترامپ اشاره کرد و گفت: میتوان این رفتارها را در چارچوب روحیه کاسبکارانه او نیز تحلیل کرد. ترامپ برخلاف بسیاری از سیاستمداران حرفهای، فاقد پیشینه جدی دانشگاهی و مطالعاتی در حوزه سیاست است و بیشتر با منطق تجارت و معامله به مسائل نگاه میکند. طبیعی است که از چنین شخصیتی رفتارهای غیرقابل پیشبینی بیشتری سر بزند.
او با اشاره به نقش رسانهها در رفتار ترامپ گفت: به نظر من یکی از اهداف او تحقیر رسانههای بزرگ، رسانههای مرجع و نهادهای سنتی اطلاعرسانی است. او تلاش میکند رسانهها را دائماً در انتظار واکنشها و مواضع لحظهای خود نگه دارد تا این پیام را منتقل کند که معیار تشخیص درست و نادرست، نه رسانهها و نخبگان، بلکه شخص اوست و این اوست که هر لحظه میتواند قواعد بازی را تغییر دهد.
خدیر احتمال دیگری را نیز مطرح کرد و گفت: نباید نقش فشارهای اسرائیل و لابیهای حامی آن را نادیده گرفت. ممکن است ترامپ میان فشار این گروهها از یک سو و برخی مشاوران و جریانهای معتدلتر از سوی دیگر در نوسان باشد و همین امر موجب رفتارهای آونگی او شود.
او در عین حال تأکید کرد: برای سیاستگذاران و کارشناسان ایرانی، مهمترین احتمال همان فرض نخست است؛ یعنی اینکه این رفتارها بخشی از یک برنامه برای منحرف کردن افکار عمومی از اهداف اصلی باشد. این موضوع باید بیش از هر چیز مورد توجه دستگاههای اطلاعاتی و امنیتی کشور قرار گیرد.
این روزنامهنگار افزود: به جای آنکه تمرکز اصلی روی برخی مباحث حاشیهای یا اظهارات داخلی باشد، لازم است احتمال وجود برنامههای پنهان و اهداف پشت پرده این رفتارها با دقت بیشتری بررسی شود. چرا که حتی اگر ثابت شود ترامپ فردی بیثبات، غیرقابل اعتماد یا فاقد پایبندی اخلاقی است، این تشخیص به تنهایی امتیاز خاصی برای ما ایجاد نمیکند. مهم آن است که از مجموعه رفتارها و مواضع او به یک جمعبندی راهبردی برسیم.
خدیر در ادامه با اشاره به وضعیت دموکراسی در آمریکا گفت: سالها درباره جامعه مدنی، احزاب و نهادهای سیاسی نوشتهایم و همواره هدف این بوده که نقش افراد در سیاست کاهش یابد و نهادها و ساختارها نقش اصلی را ایفا کنند. با این حال، اکنون این پرسش جدی مطرح است که نخبگان آمریکا کجا هستند و چرا در برابر چنین رفتارهایی واکنش مؤثری نشان نمیدهند.
او گفت: این پرسش تنها متوجه نخبگان دانشگاهی یا رسانهای نیست، بلکه حتی رؤسای جمهور پیشین آمریکا را نیز شامل میشود. افرادی که برخی از آنها مستقیماً هدف توهینها و حملات ترامپ قرار گرفتهاند، اما واکنشهای صریح و متناسبی از خود نشان ندادهاند.
خدیر بیان کرد: حتی در میان جمهوریخواهان نیز بسیاری ترامپ را به معنای کلاسیک کلمه یک جمهوریخواه نمیدانند، اما با این حال مخالفت مؤثر و جدی با او مشاهده نمیشود. این موضوع جای تأمل و حتی تأسف دارد که فردی با چنین سبک رفتاری، به نام نمایندگی اکثریت مردم آمریکا، قدرت را در دست گرفته و همچنان بخش مهمی از ساختار سیاسی آن کشور در برابر او سکوت اختیار کرده است.
او در پایان گفت: فارغ از همه تحلیلهای روانشناختی، اخلاقی و سیاسی درباره ترامپ، آنچه برای ایران اهمیت دارد شناخت دقیق اهداف پشت پرده این رفتارها و پرهیز از گرفتار شدن در بازیهای رسانهای اوست؛ بازیهایی که ممکن است بیش از آنکه بازتاب واقعیت باشند، برای منحرف کردن توجهها از اهداف اصلی طراحی شده باشند.
انتهای پیام
