مذاکرات ایران و آمریکا در حالی وارد مرحلهای تازه شده که همزمان از بیروت تا هرمز، نشانههای تنش دوباره بالا گرفته است؛ در این میان، هر خبر تازه این پرسش را پررنگتر میکند: صلح در مسیر شکلگیری است یا در آستانه توقف؟
به گزارش انصاف نیوز به نقل از الجزیره، در ادامه مروری داریم بر مهمترین تحولات تا ظهر دوم تیرماه.
مذاکرات سوئیس؛ پیشرفت فنی در سایه تنش سیاسی
مقامهای ایرانی اعلام کردند گفتوگوهای فنی با آمریکا در سوئیس به پایان رسیده و اکنون پرونده وارد مرحله تصمیمگیری سیاسی شده است. چهار کارگروه برای بررسی رفع تحریمها، پرونده هستهای، بازسازی و توسعه اقتصادی و همچنین نظارت بر اجرای توافق تشکیل شدهاند.
با این حال تهران میگوید مذاکرات در مقطعی تا آستانه شکست پیش رفت. به گفته محمدباقر قالیباف، اظهارات تهدیدآمیز ترامپ در میانه مذاکرات باعث شد هیئت ایرانی تقریباً میز گفتوگو را ترک کند. اسماعیل بقایی نیز تأیید کرد که پس از حدود ۹۰ دقیقه مذاکره مستقیم، ایران ادامه گفتوگوها را تنها از طریق میانجیها دنبال کرده است.
۱۲ میلیارد دلار آزاد میشود؛ اختلاف بر سر نحوه هزینهکرد
قالیباف از توافق با آمریکا برای آزادسازی ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای بلوکهشده ایران خبر داد. همزمان تهران ادعای ترامپ مبنی بر اختصاص این منابع به خرید محصولات کشاورزی آمریکا را رد کرد.
رئیس بانک مرکزی ایران و سخنگوی وزارت خارجه تأکید کردند ایران هیچ تعهدی برای خرید کالا از آمریکا ندارد و داراییهای آزادشده را «با اختیار کامل» در حوزههای مورد نیاز خود هزینه خواهد کرد.
پرونده هستهای همچنان روی میز باقی ماند
برخلاف ادعاهای اخیر مقامهای آمریکایی، تهران میگوید در مذاکرات سوئیس هیچ تعهد تازهای درباره برنامه هستهای یا بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی نداده است. مقامات ایرانی تأکید کردند هرگونه همکاری آینده با آژانس باید در چارچوب مصوبات داخلی و نهادهای تصمیمگیر جمهوری اسلامی انجام شود.
تهران: حمله به لبنان پاسخ خواهد داشت
همزمان با مذاکرات، ایران هشدار داد اگر اسرائیل به حملات خود در لبنان ادامه دهد یا مفاد توافق را نقض کند، با واکنش تهران مواجه خواهد شد. علی بحرینی، نماینده ایران در ژنو، تأکید کرد پایان درگیریها در لبنان بخشی جداییناپذیر از توافق اخیر است و آمریکا مسئول وادار کردن اسرائیل به اجرای آن محسوب میشود.
شکاف بر سر لبنان؛ اسرائیل عقبنشینی نمیکند
در حالی که دور جدید مذاکرات مستقیم لبنان و اسرائیل با میانجیگری آمریکا آغاز شده، بنیامین نتانیاهو، اسرائیل کاتس و فرمانده ارتش اسرائیل اعلام کردند نیروهای اسرائیلی همچنان در جنوب لبنان باقی خواهند ماند و به عملیات علیه حزبالله ادامه خواهند داد.
این موضع با فضای مذاکرات در تضاد است. حتی نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین اسرائیل، دولت نتانیاهو را به پنهان کردن واقعیتهای میدانی متهم کرد و گفت آزادی عمل ارتش اسرائیل در لبنان بسیار محدودتر از آن چیزی است که دولت ادعا میکند.
آرامش محتاطانه در لبنان
با وجود تنشهای سیاسی، جنوب لبنان طولانیترین دوره آرامش خود از زمان آغاز جنگ در ماه مارس را تجربه میکند. سازمان ملل اعلام کرده برای نخستین بار از آغاز درگیریها هیچ حمله هوایی در لبنان ثبت نشده است. ساکنان مناطق جنگزده نیز در حال بازگشت تدریجی و ارزیابی خسارتهای گسترده هستند؛ هرچند بسیاری همچنان نسبت به دوام آتشبس بیاعتمادند.
تنگه هرمز؛ بازیگری تهران و مسقط
تنگه هرمز همچنان یکی از حساسترین محورهای توافق است. ایران و عمان مذاکرات جداگانهای درباره آینده این آبراه راهبردی آغاز کردهاند. مسقط و تهران بر ادامه عبور آزاد کشتیها تأکید کردهاند، اما مقامهای ایرانی تصریح میکنند وضعیت هرمز دیگر به شرایط پیش از جنگ بازنخواهد گشت.
دادههای کشتیرانی نیز نشان میدهد تردد کشتیها در هرمز ادامه دارد، هرچند حجم عبور و مرور هنوز فاصله قابل توجهی با سطح پیش از جنگ دارد.
انتقاد تهران از اروپا و هشدار درباره بازیگران منطقهای
سخنگوی وزارت خارجه ایران کشورهای اروپایی را به اتخاذ مواضع «غیرمسئولانه» در جریان جنگ متهم کرد و گفت این رفتار باعث کاهش اعتبار اروپا در منطقه شده است. او همچنین مدعی شد تهران شواهدی در اختیار دارد که برخی کشورهای منطقه در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران نقش داشتهاند؛ ادعایی که به گفته او میتواند تبعات حقوقی به دنبال داشته باشد.
غزه و کرانه باختری؛ بحران ادامه دارد
در غزه، یونیسف از کشته شدن «رغد عاشور» فعال ۱۷ ساله حقوق کودکان در حمله اسرائیل هنگام رفتن به جلسه امتحان دبیرستان خبر داد و خواستار پایان کشتار کودکان شد.
همزمان حملات شهرکنشینان اسرائیلی در کرانه باختری ادامه یافت و گزارشهایی از تخریب اموال فلسطینیان، یورش به روستاها و افزایش خشونتها منتشر شد.
مجموع این تحولات نشان میدهد اگرچه مذاکرات سوئیس از فروپاشی فاصله گرفته و وارد مرحله جدیدی شده است، اما سرنوشت توافق همچنان به اجرای تعهدات در لبنان، آینده پرونده هستهای و میزان اعتماد میان تهران و واشنگتن گره خورده است.
انتهای پیام
