عبدالحمید نورزایی، پژوهشگر افغان نزدیک به طالبان، دعوت رسمی از احمد مسعود به مراسم تشییع رهبر شهید را اقدامی سیاسی، ناپسند و پیامآور دوگانگی در روابط تهران و کابل توصیف کرد. او در گفتوگو با انصاف نیوز سه سناریوی احتمالی دربارهی دلایل این دعوت را توضیح داد.
آقای نورزایی گفت: نمیشود همزمان با دولت امارت اسلامی افغانستان روابط رسمی، امنیتی، اقتصادی و سیاسی گسترده داشت و در عین حال مخالفان این حکومت را به مراسمی در این سطح دعوت کرد.
او ادامه داد: این اقدام از نگاه سیاسی، پیامی دوگانه از تهران به کابل مخابره میکند و موجب افزایش نگرانی و تشویش در افغانستان میشود. حتی نهادهای اروپایی با وجود لابیهای مختلف از احمد مسعود دعوت رسمی نمیکنند، اما ایران در یک مراسم رسمی از او دعوت کرده و از وی با عنوان «رهبر مقاومت ملی افغانستان» یاد کرده است.
نورزایی گفت: پس از حضور احمد مسعود در ایران، رسانههای افغانستان و شبکههای اجتماعی واکنش گستردهای نشان دادند و برخی در داخل افغانستان خواستار بازنگری در روابط با ایران شدند. در رسانههای خارجی نیز این اقدام به عنوان نشانهای از بازی دوگانه ایران در قبال افغانستان تفسیر شد.
او درباره چرایی این دعوت سه احتمال را مطرح کرد و گفت: احتمال نخست این است که برخی نهادهای موازی در ایران برای تضعیف روند توسعه روابط تهران و کابل دست به چنین اقدامی زدهاند.
به گفته نورزایی، احتمال دوم این است که ایران از طریق این دعوت قصد داشته به امارت اسلامی پیام دهد که در صورت برآورده نشدن خواستههایش، از مخالفان طالبان حمایت خواهد کرد و برای آنان جایگاه و پروتکل رسمی قائل میشود.
او احتمال سوم را نیز تلاش ایران برای خارج کردن مدیریت مخالفان طالبان از نفوذ پاکستان عنوان کرد و گفت: پاکستان سالها برای این گروهها امکانات، بودجه و پایگاه فراهم کرده و ممکن است ایران اکنون بخواهد مدیریت این جریانها را در دست بگیرد و نقش پررنگتری در معادلات افغانستان ایفا کند.
این پژوهشگر افغان در بخش دیگری از سخنانش درباره انتخابات در افغانستان گفت: شرایط فعلی این کشور برای برگزاری انتخابات فراهم نیست و افغانستان برای عبور از بحرانهای امنیتی، اقتصادی و اجتماعی به یک حکومت مقتدر مرکزی نیاز دارد.
او با اشاره به ساختار حکومت پیشین افغانستان بیان کرد:در ۲۰ سال گذشته رئیسجمهوی حتی امکان برکناری یک استاندار را نداشت و بسیاری از تصمیمات با نظر سفارتخانههای خارجی گرفته میشد. اکنون تصمیمات در ساختار امارت اسلامی با اقتدار بیشتری اجرا میشود.
نورزایی همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا طالبان با زور اسلحه به قدرت رسیده است، گفت: اگر قرار بود طالبان صرفاً با قدرت نظامی حکومت را در دست بگیرد، در برابر صدها هزار نیروی امنیتی، ارتش، پلیس و حمایت دهها کشور خارجی موفق نمیشد. او مدعی شد سقوط حکومت پیشین ناشی از از دست رفتن حمایت مردمی و فرار نیروهای دولتی بود.
او در عین حال مهمترین نقطه ضعف حکومت طالبان را وضعیت آموزش دختران دانست و گفت: محرومیت دختران از تحصیل یک مشکل جدی و پاشنه آشیل امارت اسلامی است. امکان گسترش فعالیت زنان و فراهم شدن زمینه تحصیل در مقاطع دانشگاهی وجود دارد، اما این موضوع نیازمند تصمیم واحد رهبران امارت اسلامی است.
نورزایی همچنین مدعی شد اسنادی درباره حمایت پاکستان از داعش و برخی نیروهای حکومت پیشین افغانستان در اختیار میانجیهایی مانند قطر، چین و عربستان سعودی قرار گرفته و این اسناد در نشستهایی با حضور نمایندگان پاکستان ارائه شده است.
او در پایان با اشاره به نقش پاکستان در تحولات اخیر گفت: به باور او، دعوت از احمد مسعود، برخی تجمعات مقابل سفارت افغانستان در ایران، برنامههای مرتبط با فاطمیون، عدم حضور زینبیون در مراسم اخیر در تهران و حتی برخی فضاسازیهای رسانهای، همگی از نتایج لابی گسترده پاکستان در ایران است.
انتهای پیام
