سایت کاشان فردا نوشت: کاشان در روزهای اخیر بار دیگر نام خود را در صدر فهرست گرمترین شهرهای استان اصفهان دید؛ شرایطی که همزمان با تشدید خشکسالی، افزایش مصرف آب و برق و نگرانی از استمرار موج گرما، پرسشهای متعددی را درباره تغییرات اقلیمی، آمادگی دستگاههای اجرایی و برنامههای مدیریت بحران ایجاد کرده است.
آیا گرمای کمسابقه امسال نشانه تغییر اقلیم در کاشان است؟ استان اصفهان برای مدیریت بحران انرژی چه برنامهای دارد؟ در صورت ادامه این روند، آیا احتمال کاهش ساعات کاری ادارات وجود دارد؟ برای عبور از بحران کمآبی و آمادگی در برابر بارشهای احتمالی پاییز چه تصمیماتی گرفته شده است؟
«کاشان فردا» در گفتوگویی تفصیلی با منصور شیشهفروش، مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان، این پرسشها را مطرح کرده است.
کاشان هفته گذشته یکی از گرمترین شهرهای استان بود. آیا باید این وضعیت را نشانه تغییر اقلیم در منطقه دانست؟
آنچه امروز با آن روبهرو هستیم، استقرار یک موج گرمایی است که بر اساس پیشبینی سازمان هواشناسی تا پایان هفته ادامه خواهد داشت. الگوهای گرم تابستانی تقویت شدهاند و در مناطق شمالی و شرقی استان، بهویژه شهرستان کاشان، افزایش دمای بین دو تا چهار درجه سانتیگراد پیشبینی شده است.
نکته مهم، ماندگاری این گرماست؛ بهگونهای که حتی ساعات ابتدایی صبح نیز دمای هوا بالاست و شبها نیز کاهش محسوسی در دما مشاهده نمیشود.
البته برای اینکه بتوان از «تغییر اقلیم» سخن گفت، باید روندهای بلندمدت چندینساله بررسی شود. بنابراین، صرف مشاهده یک یا دو سال گرم، دلیل علمی برای اعلام تغییر اقلیم نیست، اما بدون تردید با ناهنجاریهای اقلیمی مواجه هستیم.
در دو سال گذشته، کره زمین گرمترین سالهای ثبتشده خود را پشت سر گذاشته و پیشبینیها نیز نشان میدهد تابستان امسال نیز در همین مسیر قرار دارد.
آیا پیشبینیها از ادامه این شرایط حکایت دارد؟
پیشبینیهای کوتاهمدت هواشناسی معمولاً دقت بالایی دارند و برای بازههای سهروزه حدود ۷۰ درصد قابل اتکا هستند، اما پیشبینیهای بلندمدت با درصد خطای بیشتری همراهاند.
در حال حاضر، پیشبینیها از احتمال وقوع پدیده «النینو» در فصل پاییز خبر میدهد؛ پدیدهای که در صورت تحقق میتواند موجب افزایش بارندگیها شود.
به همین دلیل، از هماکنون جلسات متعددی برای آمادگی دستگاههای اجرایی در برابر شرایط احتمالی پاییز برگزار شده تا در صورت وقوع بارشهای مؤثر، استان آمادگی لازم را داشته باشد.
مدیریت بحران استان برای مواجهه با موج گرمای امسال چه اقداماتی انجام داده است؟
با توجه به اینکه افزایش دمای امسال از قبل پیشبینی شده بود، ستاد مدیریت بحران و کمیسیون انرژی استان جلسات متعددی برگزار کردند و وظایف دستگاههای مختلف مشخص و ابلاغ شد.
در حوزه انرژی، مهمترین تصمیمات شامل کاهش ۳۰ درصدی مصرف برق ادارات در ساعات کاری و کاهش ۷۰ درصدی مصرف در ساعات غیراداری است.
همچنین ادارات موظف شدهاند دستورالعملهای مدیریت مصرف را رعایت کنند و در صورت بیتوجهی، با نصب سامانههای هوشمند، برق آنها بهصورت خودکار قطع خواهد شد.
برای بخشهای خانگی، تجاری، کشاورزی و صنعتی نیز بستههای مدیریت مصرف تدوین و ابلاغ شده است.
در صنایع بزرگ، بهویژه صنایع فولادی، سیمانی و شهرکهای صنعتی نیز محدودیتهایی برای مدیریت مصرف انرژی در زمانهای اوج بار اعمال شده است.
خشکسالی چه تأثیری بر وضعیت منابع آب استان گذاشته است؟
افزایش دما، مصرف آب را نیز افزایش میدهد؛ در حالی که اکنون حدود ۹۸ درصد مساحت استان اصفهان درگیر خشکسالی است و مناطق شمالی استان از جمله کاشان نیز از این شرایط مستثنا نیستند.
کاهش بارندگیها موجب افت سطح آبهای زیرزمینی، کاهش آبدهی چشمهها و قنوات و بروز مشکلات متعدد در تأمین آب بخشهای کشاورزی، صنعت، محیط زیست و فضای سبز شده است.
در حال حاضر بیش از ۳۶۰ روستای استان از طریق تانکر آبرسانی میشوند و مناطق عشایری نیز با همین شیوه آب مورد نیاز خود را دریافت میکنند.
برای تأمین پایدار آب چه مأموریتهایی به دستگاهها ابلاغ شده است؟
شرکتهای آب و فاضلاب استان و شهرستانها موظف شدهاند اجرای طرحهای تلهمتری، زونبندی شبکههای توزیع، بازسازی شبکههای فرسوده، افزایش ظرفیت مخازن ذخیره و شناسایی منابع جدید تأمین آب را در اولویت قرار دهند.
از سوی دیگر، شرکت آب منطقهای نیز مکلف شده است میزان ذخایر سدها را بهصورت مستمر پایش کرده و مدیریت مصرف آب را با دقت بیشتری دنبال کند.
همچنین از مردم خواسته شده است با پیوستن به پویشهای مدیریت مصرف آب و برق، دستگاههای اجرایی را در عبور از تابستان همراهی کنند.
اگر پیشبینی افزایش بارش در پاییز محقق شود، آیا استان برای بهرهبرداری از این بارشها آماده است؟
بله. یکی از مهمترین محورهای برنامهریزی ما همین موضوع است.
شهرداریها و دهیاریها موظف شدهاند طرحهای جمعآوری و هدایت آبهای سطحی را اجرا کنند تا در صورت وقوع بارندگی، روانآبها به جای خروج از شهرها، وارد زمین شده و موجب تغذیه سفرههای آب زیرزمینی شوند.
این اقدام علاوه بر جلوگیری از هدررفت آب، در کاهش پدیده فرونشست زمین نیز نقش مؤثری خواهد داشت.
همچنین اداره کل هواشناسی مکلف شده است مخاطرات جوی را بهصورت بهموقع به دستگاههای اجرایی اطلاعرسانی کند.
برای مدیریت بحران کمآبی چه برنامههایی در سطح شهرستانها اجرا خواهد شد؟
تمامی شهرستانها موظف شدهاند کارگروههای سازگاری با کمآبی را فعال کنند.
از جمله مهمترین برنامهها میتوان به اجرای طرح تعادلبخشی منابع آب، شناسایی و مسدودسازی چاههای غیرمجاز، نصب کنتورهای هوشمند، اصلاح پروانههای بهرهبرداری و مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی اشاره کرد.
در بخش کشاورزی نیز جهاد کشاورزی موظف شده است الگوی کشت را متناسب با شرایط اقلیمی اجرا کند، توسعه سامانههای نوین آبیاری را سرعت بخشد و با احیای قنوات، چشمهها و اجرای طرحهای انتقال آب، مصرف منابع آبی را بهینه کند.
نقش منابع طبیعی در این برنامهها چیست؟
منابع طبیعی موظف شده است مطالعات حوزههای آبخیز را تکمیل و اجرای طرحهای آبخیزداری را بهویژه در مناطق شمال و شرق استان از جمله کاشان، آران و بیدگل، اردستان، نطنز و نائین با جدیت دنبال کند.
این طرحها علاوه بر کنترل سیلاب، موجب افزایش نفوذ آب، تقویت سفرههای زیرزمینی و ذخیره منابع آبی خواهد شد.
آیا همه دستگاههای اجرایی برای شرایط ویژه پیشرو برنامه عملیاتی دارند؟
بله. برای همه دستگاهها وظایف مشخصی تعیین و ابلاغ شده است.
تمام دستگاههای اجرایی موظف شدهاند سناریوهای مدیریت بحران، کاهش مخاطرات ناشی از افزایش دما، مدیریت مصرف انرژی و همچنین برنامههای آمادگی برای پیامدهای احتمالی پدیده النینو را تدوین و اجرا کنند.
فرمانداریها نیز مسئول پیگیری اجرای این برنامهها در سطح شهرستانها هستند.
اگر موج گرما ادامه پیدا کند، احتمال کاهش ساعات کاری ادارات وجود دارد؟
بله، این احتمال وجود دارد.
هر زمان شرکتهای خدماترسان مانند برق یا آب و فاضلاب، به دلیل ناترازی انرژی یا محدودیت منابع، درخواست اعمال محدودیت ارائه کنند یا دانشگاه علوم پزشکی و مرکز بهداشت اعلام کنند که گرما سلامت عمومی را تهدید میکند، موضوع در ستاد مدیریت بحران و کمیسیون انرژی استان بررسی و درباره کاهش ساعات کاری یا سایر محدودیتها تصمیمگیری خواهد شد.
برای کاهش آسیبهای ناشی از گرمای شدید به شهروندان چه توصیههایی شده است؟
مراکز بهداشت استان و شهرستانها موظف شدهاند دستورالعملهای لازم را برای حفاظت از سلامت شهروندان ابلاغ کنند.
مهمترین توصیهها شامل خودداری از حضور در فضای باز بین ساعت ۱۱ تا ۱۶، پرهیز از قرار گرفتن در معرض مستقیم اشعه فرابنفش، استفاده از کلاه، عینک آفتابی و کرمهای محافظ، مراقبت ویژه از سالمندان، کودکان و بیماران، توجه به سلامت خودروها در گرمای شدید و صرفهجویی حداکثری در مصرف آب و برق است.
انتهای پیام
