پرونده ثبت جهانی آسبادهای خراسان بزرگ با محوریت خراسان جنوبی وارد مرحلهای حساس شده است؛ مسئولان استانی از آغاز آزادسازی حریم، تأمین اعتبارات، مرمت آثار و جلب مشارکت مردمی برای عبور موفق از ارزیابی یونسکو خبر دادند.
به گزارش سایت خاورستان، پرونده ثبت جهانی آسبادهای تاریخی ایران که با مشارکت استانهای خراسان جنوبی، خراسان رضوی و سیستان و بلوچستان دنبال میشود، با تمرکز ویژه بر آزادسازی حریم، تکمیل مطالعات، تأمین اعتبارات و آمادهسازی آثار برای ارزیابیهای بینالمللی وارد مرحله تازهای شده است.
در نشست کمیته راهبردی ثبت جهانی آسبادها و مساجد خراسان جنوبیکه صبح امروز با حضور مسئولان استانی و ملی برگزار شد بر ضرورت تسریع اقدامات اجرایی تأکید کردند و اعلام شد که کوچکترین خلل در فرآیند حفاظت و ساماندهی حریم این آثار میتواند روند ثبت جهانی را با چالش مواجه کند.
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری خراسان جنوبی در این نشست با اشاره به اهمیت این پرونده اظهار کرد: ثبت جهانی آسبادها نیازمند همکاری همه دستگاههای اجرایی است و در همین راستا تصمیمات مهمی برای آزادسازی حریم آسبادهای شهرستانهای درمیان، نهبندان و بیرجند اتخاذ شده است.
محمد فرهادی افزود: بیشترین تعداد آسبادها در میان استانهای شرقی کشور در خراسان جنوبی قرار دارد و ثبت جهانی این آثار تاریخی میتواند ظرفیت بزرگی برای معرفی هویت فرهنگی و تاریخی منطقه باشد.
وی با بیان اینکه همکاری ادارهکل راه و شهرسازی و بنیاد مسکن در مسیر آزادسازی حریم آسبادها ادامه خواهد داشت، گفت: پس از رفع موانع موجود، عملیات بهسازی و مرمت این آثار نیز با استفاده از ظرفیتهای استانی و ملی دنبال خواهد شد.
فرهادی همچنین بر ضرورت بهرهگیری از اعتبارات ملی برای اجرای برنامههای حفاظتی تأکید کرد و گفت: با توجه به محدودیت زمانی موجود برای ثبت جهانی آسبادها، حمایت وزارت میراث فرهنگی و اختصاص منابع لازم میتواند روند آمادهسازی پرونده را سرعت بخشد.
هشدار درباره حساسیت ارزیابی یونسکو
مشاور معاونت میراث فرهنگی کشور نیز در این نشست با اشاره به حساسیت فرآیند ثبت جهانی، اظهار کرد: پرونده آسبادها تنها یک موضوع اداری نیست، بلکه فرصتی مهم برای معرفی دانش، خلاقیت و هویت تاریخی مردم این سرزمین به جهان است.
ایمان دهاقین با تأکید بر نقش دستگاههای مختلف در موفقیت این پرونده گفت: حفاظت از میراث فرهنگی موضوعی فرابخشی است و دستگاههای عمرانی، فرهنگی، آموزشی و امنیتی هر کدام وظایف مشخصی در این مسیر دارند.
وی با اشاره به تجربه پروندههای پیشین ثبت جهانی کشور، هشدار داد: در صورت وجود مشکل در آزادسازی حریم یا آمادهسازی شرایط مورد نیاز، امکان بازگشت پرونده از سوی ارزیابان یونسکو وجود دارد و باید پیش از حضور کارشناسان بینالمللی تمامی موانع برطرف شود.
دهاقین همچنین از پیگیری موضوعات مرتبط با تأمین اعتبارات، نیروی انسانی و تجهیزات مورد نیاز استان خبر داد و گفت: تلاش خواهد شد نیازهای مطرحشده در کوتاهترین زمان ممکن پیگیری و رفع شود.
خراسان جنوبی؛ دارنده بیش از ۷۰ درصد آسبادهای کشور
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان جنوبی نیز با اشاره به جایگاه ویژه استان در پرونده آسبادها اظهار کرد: بیش از ۷۰ درصد آسبادهای ایران در خراسان جنوبی قرار دارد و بخش عمده این آثار در شهرستانهای نهبندان و درمیان واقع شده است.
سید احمد برآبادی گفت: اقدامات انجامشده در یک سال گذشته موجب پیشرفت قابل توجه پرونده شده و در حال حاضر سه محور اصلی شامل تکمیل مطالعات، آزادسازی حرائم و مرمت و احیای آسبادها در دستور کار قرار دارد.
وی با اشاره به محدودیتهای اعتباری موجود افزود: اگرچه منابع استانی برای مرمت برخی آسبادها اختصاص یافته، اما حجم نیازها بهویژه در شهرستان درمیان بیشتر از اعتبارات موجود است و ضرورت دارد حمایتهای ملی افزایش یابد.
برآبادی با انتقاد از نابرابری اعتبارات تخصیصیافته در سالهای گذشته تصریح کرد: با وجود سهم بالای خراسان جنوبی از آسبادهای کشور، اعتبارات ملی اختصاصیافته به این استان متناسب با ظرفیتهای آن نبوده و این عقبماندگی باید جبران شود.
طرح «هر آسباد، یک حامی» برای مشارکت مردمی
مدیرکل میراث فرهنگی خراسان جنوبی همچنین از اجرای طرح «هر آسباد، یک حامی» برای جذب مشارکت مردم و خیرین خبر داد و گفت: این طرح از شهرستان نهبندان آغاز شده و با استقبال علاقهمندان به میراث فرهنگی روبهرو شده است.
وی افزود: مشارکت عمومی میتواند در کنار اعتبارات دولتی، نقش مؤثری در مرمت، نگهداری و معرفی آسبادهای تاریخی ایفا کند.
برآبادی در ادامه به بررسیهای میدانی انجامشده در منطقه طبس مسینا اشاره کرد و گفت: مجموعههای آسبادهای خیرآباد از ظرفیت مناسبی برای قرار گرفتن در پرونده ثبت جهانی برخوردارند و بررسیهای کارشناسی برای انتخاب بهترین نمونهها ادامه دارد.
آغاز مسیر ثبت جهانی مساجد تاریخی
مدیرکل میراث فرهنگی خراسان جنوبی در پایان با اشاره به برنامههای آینده استان گفت: پس از تکمیل پرونده آسبادها، روند بررسی و آمادهسازی پرونده ثبت جهانی مساجد تاریخی استان آغاز خواهد شد.
وی افزود: مسجد جامع قاین به عنوان یکی از گزینههای مهم این مسیر انتخاب شده و سایر مساجد تاریخی ارزشمند استان نیز در بازدیدهای کارشناسی مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت تا ظرفیت حضور آنها در پروندههای زنجیرهای ثبت جهانی بررسی شود.
با ادامه این روند، آسبادهای خراسان جنوبی اکنون در مرحلهای تعیینکننده قرار گرفتهاند؛ مرحلهای که موفقیت آن نیازمند هماهنگی میان دستگاههای اجرایی، تأمین منابع مالی و همراهی مردم برای حفظ یکی از نمادهای مهم دانش و معماری بومی شرق ایران است.
انتهای پیام
