آیتالله احمد عابدینی در نامهای خطاب به علی مطهری، با اشاره به دغدغههای او درباره حجاب بانوان، خواستار توجه بیشتر به ریشههای اجتماعی و اقتصادی این مسئله شد و تأکید کرد که عدالت، کرامت انسان، آزادیهای مشروع و رعایت حقوق مردم نباید تحتالشعاع مسائل فرعی قرار گیرد.
متن نامهی ارسالی به انصاف نیوز با ویرایشی در پی میآید:
به نام خدا، آن مهرگستر مهربان
جناب آقای دکتر علی مطهری، عزیز و بزرگوار
سلام علیکم
پس از عرض سلام و ارادت، نامه دلسوزانه حضرتعالی به رئیس محترم جمهور درباره حجاب بانوان را خواندم. از دغدغهمندی و دلسوزی شما خرسند شدم؛ اما در عین حال، تصور میکنم در تشخیص ریشههای مسئله حجاب، شاید لازم باشد به عوامل دیگری نیز توجه شود.
اینکه جامعه باید عفیف باشد و زن و مرد برای حضور در اجتماع، پوشش مناسب داشته باشند و از پوششی که موجب تحریک، بدآموزی یا آزردگی دیگران شود پرهیز کنند، امری قابل قبول و مهم است؛ اما پرسش این است که چرا به ریشههای اجتماعی و اقتصادی پدیده بدحجابی کمتر توجه میشود؟
جوان امروز با مشکلاتی همچون بیکاری، بیشغلی، بیهدفی، احساس تبعیض، نگرانی از نابرابری در دسترسی به فرصتهای شغلی و اقتصادی و احساس بیعدالتی مواجه است. وقتی بخشی از جامعه احساس کند راههای بیان اعتراض و نقد برایش مسدود است، ممکن است اعتراض خود را در رفتار، پوشش یا شیوه زندگی نشان دهد. بنابراین، به گمان بنده، سخن و عمل شما و دیگر بزرگان کشور، اگر در راستای حل مشکلات واقعی جامعه قرار گیرد، میتواند بسیار مؤثرتر باشد و اعتماد عمومی را افزایش دهد.
به جای اینکه تنها درباره پوشش بانوان سخن گفته شود، شاید بهتر باشد از رئیس محترم جمهور و دیگر مسئولان پرسیده شود: چرا وعدههای انتخاباتی هنوز به طور کامل محقق نشده است؟ چرا احساس عدالت در جامعه آنگونه که باید وجود ندارد؟ چرا برخی پروندههای قضایی سالها به طول میانجامد؟ چرا مردم در ادارات با پدیدههایی مانند رشوه و روابط غیرشفاف مواجهاند؟ و دهها پرسش دیگر که پاسخ شفاف و قانعکننده به آنها میتواند اعتماد عمومی را افزایش دهد.
اگر مردم عدالت، رفاه، آزادیهای مشروع، کرامت و احترام بیشتری در زندگی خود احساس کنند، بسیاری از رفتارهای اعتراضی نیز کاهش خواهد یافت. شما دو سال از بنده بزرگتر هستید و دوران انقلاب را به یاد دارید. آن روزها که ندای عدالت و مبارزه با تبعیض بلند بود، بسیاری از بانوانی که پیش از آن حجاب نداشتند، با علاقه و باور خود به حجاب روی آوردند. اما چون بعدها بخشی از جامعه در عمل، آن عدالت و کرامت مورد انتظار را مشاهده نکرد و در عوض با تجربههایی از بیعدالتی، تحقیر یا برخورد نامناسب مواجه شد، طبیعی است که نسبت به برخی نمادهای رسمی نظیر حجاب واکنش اعتراضی نشان دهد.
جناب دکتر مطهری!
شما به عنوان فردی شناختهشده که چندین دوره نماینده مجلس بودهاید و از خانوادهای بزرگ و اثرگذار برخاستهاید و با بسیاری از شخصیتهای نظام جمهوری اسلامی ارتباط و آشنایی داشتهاید، حتماً تحولات و حوادث اجتماعی سالهای ۱۳۷۸، ۱۳۸۸، ۱۳۹۶، ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴ را نیز با دغدغه دنبال کردهاید.
آیا درباره سرنوشت خانوادههای جانباختگان این حوادث، رسیدگی به وضعیت مصدومان، مسائل مربوط به دانشجویان اخراجشده و وضعیت زندانیان این حوادث، به اندازه کافی پیگیری و اطلاعرسانی شده است؟ آیا خانوادههای آسیبدیده احساس کردهاند که صدایشان شنیده شده و حقوقشان مورد توجه قرار گرفته است؟
به نظر بنده، رسیدگی عادلانه و انسانی به چنین مسائل و دغدغههایی، در دیندار شدن و اعتماد دوباره جامعه بسیار مؤثرتر از صرفاً تذکر، قانون، تهدید یا برخورد است.
همچنین معتقدم ما، شما و دیگر بزرگان کشور، باید نسبت به هر خون ناحقی که در جامعه ریخته شده است حساس باشیم و از مسئولان بخواهیم درباره حوادث خونین و کشتهشدن انسانها تحقیق شفاف و عادلانه انجام دهند و حقهای تضییعشده را جبران کنند. آیا چیزی ارزشمندتر از جان انسانها وجود دارد؟
چرا برای این مسائل کمتر نامه نوشته میشود و درباره وضعیت زندانیان و گسترش [مجازاتهای سنگین] کمتر سخن گفته میشود؟ آیا افزایش شمار [مجازاتهای سنگین] در یک کشور اسلامی جوانان را به دین بدبین نمیکند و موجب وهن اسلام در افکار عمومی نمیشود؟ آیا شایسته نیست درباره تناسب مجازاتها، رعایت حقوق متهمان و امکان استفاده بیشتر از شیوههای اصلاحی، عفو و گذشت نیز تذکر داده و گفتوگو شود؟
به یاد دارم که پدر شهیدتان، علامه مطهری رضواناللهعلیه، نسبت به فراموششدن نهی از منکرهای بزرگ و گرفتارشدن در مسائل فرعی حساسیت داشت. اگر امروز ایشان در میان ما بود، شاید نسبت به برخی مشکلات بزرگ اجتماعی و اقتصادی نیز دغدغه نشان میداد. آیا نباید مراقب باشیم که در جامعه، اصول مهمی مانند عدالت، کرامت انسان و رعایت حقوق مردم تحتالشعاع مسائل فرعی قرار نگیرد؟
همچنین به یاد دارم دوست صمیمی پدر بزرگوارتان، مرحوم آیتالله منتظری، داستانی نقل میکرد که گروهی کشمش دزدیده بودند و هنگام خوردن کشمشها، درباره چوب کوچک انتهای آنها که احتمال میدادند از خبائث باشد و خوردنش اشکال داشته باشد، دچار تردید شدند و سرانجام گفتند احتیاط در نخوردن همان چوب ریز است.
این داستان، به نظر بنده، میتواند نمادی برای توجه به این نکته باشد که گاهی انسان ممکن است در مسائل کوچک بسیار محتاط باشد، اما از مسائل بزرگتر غافل بماند.
جناب دکتر مطهری، ای فرزند شهید و ای دوستدار اسلام!
چرا درباره اختلاسها، نابسامانیهای بودجهای، شفافیت بودجه و برخی هزینههایی که برای مردم روشن نیست، بیشتر سخن گفته نمیشود؟ چرا درباره فاصله طبقاتی و تفاوت امکانات میان مناطق برخوردار و کمبرخوردار کمتر گفتوگو میشود؟ آیا در سخنان حضرت علی علیهالسلام درباره عدالت اجتماعی و رعایت حقوق مردم، مطالب فراوانی وجود ندارد؟
چرا درباره پرهیز از خشونت نسبت به زنان و حفظ حرمت آنان بیشتر سخن نمیگوییم؟ آیا نامه چهاردهم نهجالبلاغه از یاد رفته است که حضرت علی علیهالسلام درباره زنان و رعایت حرمت آنان حتی در صورت توهین به فرماندهان و رهبران سفارشهای چشمپوشانه و عفو دارند؟ آیا تأکیدهای فراوان ایشان بر عدالت، عفو و گذشت را نباید در سیاست و رفتار اجتماعی مورد توجه قرار داد؟
چرا این اصول مهم کمتر در مرکز نوشتن و گفتوگوهای عمومی قرار میگیرد و مسئله مو و لباس زنان چنین جایگاه برجستهای پیدا میکند؟
بنده گمان میکنم اگر مسئولان تصمیم بگیرند امکانات و بودجه کشور را بیشتر به سمت عمران، رفاه عمومی، اشتغال و حل مشکلات مردم هدایت کنند و زندانیانی که جرم خشونتآمیز و خطرناک ندارند، مورد عفو واقع شوند و رها شوند و درباره خطاها و برخوردهای نادرست عذرخواهی شود و در امور شفافیت و مسئولیتپذیری بیشتری نشان داده شود و در یک کلام، روش مهربانی، عدالت و گفتوگو پیش گرفته شود و واقعاً سیره حضرت محمد صلیاللهعلیهوآله در اخلاق و رفتار اجتماعی الگو قرار گیرد، بخش مهمی از بدپوششی و سایر مشکلات فرهنگی و اجتماعی به صورت طبیعی کاهش خواهد یافت.
مردم اگر احساس کنند مسئولان آنان را دوست دارند، کرامتشان را حفظ میکنند و برای عدالت و رفاه آنان تلاش میکنند، تحت تأثیر تبلیغات بیگانگان قرار نخواهند گرفت. بنابراین شاید بهتر باشد به جای اینکه همیشه در جستوجوی عامل خارجی باشیم، عملکرد خودمان را بررسی کنیم؛ زیرا برخی رفتارهای نادرست داخلی، ناخواسته مردم را از نظام و ارزشهای دینی دور نمیکند.
بیایید در بیان مسائل اجتماعی، هم از اسلام دفاع کنیم و هم با عدالت و مهربانی، چهره رحمانی اسلام را به جامعه نشان دهیم. آنگاه خواهید دید در چنین فضایی، بسیاری از مشکلات فرهنگی، از جمله مسئله حجاب، نیز با کمترین تنش و بیشترین همراهی مردم حل میشود.
با احترام و ارادت
احمد عابدینی
انتهای پیام
