هوش مصنوعی در سالهای اخیر به بخشی از زندگی روزمره انسانها تبدیل شده است و بسیاری از افراد برای دریافت اطلاعات پزشکی نیز به آن مراجعه میکنند.
به گزارش سایت اصفهان زیبا، کافی است فردی علائم خود را وارد کند تا در چند ثانیه با فهرستی از احتمالها و توصیهها روبهرو شود. همین سرعت و دسترسی آسان، برخی را به این تصور رسانده است که شاید در آینده نیازی به مراجعه به پزشک نباشد. اما واقعیت این است که هوش مصنوعی، با وجود تواناییهای چشمگیر، نمیتواند جایگزین پزشک شود.دکتر فرناز شهدادیان، استادیار گروه تغذیه بالینی دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در این زمینه توضیح داده است.
هوش مصنوعی میتواند حجم زیادی از اطلاعات را پردازش کند، الگوها را تشخیص دهد و در تحلیل دادهها به پزشکان کمک کند.
این فناوری در بررسی تصاویر پزشکی و سازماندهی اطلاعات بیماران نیز کاربرد دارد. با این حال، استفاده از آن به عنوان یک ابزار کمکی با سپردن تصمیمهای درمانی به یک سامانه هوشمند تفاوت زیادی دارد.
تشخیص بیماری فقط چند علامت نیست
بسیاری تصور میکنند اگر علائم خود را بهدرستی برای هوش مصنوعی توضیح دهند، این سامانه میتواند بیماری را تشخیص دهد. اما تشخیص پزشکی بسیار پیچیدهتر از کنار هم گذاشتن چند نشانه است. پزشک سابقه بیماریها، داروهای مصرفی، سن، سبک زندگی و عوامل دیگر را بررسی میکند.
او همچنین بیمار را معاینه میکند و در صورت نیاز آزمایش یا تصویربرداری درخواست میکند.بسیاری از این اطلاعات در یک گفتوگوی متنی وجود ندارد.
فرد ممکن است جزئیات مهم را فراموش کند یا علائم خود را نادرست توضیح دهد. بنابراین پاسخ هوش مصنوعی میتواند بر پایه اطلاعات ناقص شکل بگیرد.
پاسخ قانعکننده همیشه پاسخ درست نیست
یکی از مهمترین خطرات استفاده از هوش مصنوعی برای تصمیمگیری پزشکی، احتمال ارائه اطلاعات نادرست است. این سامانه ممکن است پاسخی روان و قانعکننده ارائه کند، اما قانعکننده بودن یک پاسخ به معنای درست بودن آن نیست.
گاهی ممکن است اطلاعات ساختگی یا نادرست تولید شود. برای مثال، نام بیماری، روش درمان، دوز دارو یا حتی یک منبع علمی ممکن است با اطمینان بیان شود، در حالی که دقیق یا معتبر نیست.
در حوزه سلامت، چنین خطایی میتواند پیامدهای جدی داشته باشد. فرد ممکن است داروی خود را قطع کند، درمان را به تأخیر بیندازد یا به سراغ روش نامناسبی برود.
هوش مصنوعی جای معاینه پزشک را نمیگیرد
پزشک در بسیاری از موارد با مشاهده مستقیم و معاینه به اطلاعاتی دست پیدا میکند که در یک گفتوگوی متنی دیده نمیشود. برای نمونه، دو نفر ممکن است هر دو از درد قفسه سینه شکایت داشته باشند، اما علت درد در یکی مشکل عضلانی و در دیگری نشانه بیماری جدی قلبی باشد. تشخیص تفاوت میان این شرایط، تنها با خواندن چند جمله درباره علائم همیشه ممکن نیست.
پزشک با پرسیدن سؤالهای هدفمند و بررسی وضعیت بیمار، اطلاعات لازم را به دست میآورد و میتواند در صورت تغییر شرایط، تصمیم خود را اصلاح کند. هوش مصنوعی چنین مسئولیت و توانایی مستقیمی ندارد.
خطر خوددرمانی و تأخیر در مراجعه
دسترسی آسان به هوش مصنوعی ممکن است برخی افراد را به خوددرمانی تشویق کند. فرد ممکن است پس از دریافت یک پاسخ، تصور کند مشکل او ساده است و نیازی به مراجعه ندارد. از سوی دیگر، مطرح شدن بیماریهای مختلف میتواند اضطراب بیمورد ایجاد کند.
اطمینان کاذب ممکن است مراجعه ضروری به پزشک را به تأخیر بیندازد. این مسئله در شرایطی مانند درد شدید قفسه سینه، تنگی نفس، نشانههای سکته مغزی، خونریزی شدید یا کاهش سطح هوشیاری اهمیت بیشتری دارد. در چنین مواردی نباید زمان را صرف گفتوگو با هوش مصنوعی کرد و فرد باید ارزیابی پزشکی فوری دریافت کند.
هر بیمار شرایط خاص خود را دارد
پزشکی یک نسخه یکسان برای همه افراد نیست. ممکن است دارویی برای یک فرد مناسب باشد، اما برای شخص دیگر به دلیل سن، بیماری زمینهای یا مصرف داروهای دیگر خطر ایجاد کند. هوش مصنوعی معمولاً بر پایه اطلاعات ارائهشده پاسخ میدهد، اما پزشک میتواند شرایط اختصاصی بیمار و فواید و عوارض احتمالی درمان را بررسی کند.
هوش مصنوعی دستیار است، نه پزشک
هوش مصنوعی میتواند آینده پزشکی را تغییر دهد و به پزشکان و بیماران کمک کند. این فناوری اطلاعات را سریعتر دستهبندی میکند و دسترسی به اطلاعات عمومی سلامت را آسانتر میسازد. اما توانایی پردازش اطلاعات به معنای توانایی جایگزین شدن با پزشک نیست.
سلامت انسان موضوعی پیچیده است و تصمیمهای پزشکی به دانش، تجربه، معاینه و قضاوت حرفهای نیاز دارد. میتوان از هوش مصنوعی برای افزایش آگاهی استفاده کرد، اما تشخیص بیماری، انتخاب درمان و تعیین یا تغییر دارو باید با نظر پزشک یا متخصص انجام شود.
در دنیایی که فناوری هر روز نقش پررنگتری پیدا میکند، نباید سرعت و سهولت را با دقت و ایمنی اشتباه گرفت. هوش مصنوعی میتواند دستیار ارزشمندی برای پزشکی باشد، اما هنوز نمیتواند جای نگاه دقیق، تجربه و مسئولیت یک پزشک را بگیرد.
انتهای پیام
