عصرایران: شش ماه پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، درگیریای که قرار بود به گفته دونالد ترامپ در مدت کوتاهی پایان پیدا کند، همچنان بدون چشمانداز روشنی برای پایان ادامه دارد. بر اساس گزارشی از رویترز، ایران تسلیم نشده و اختلال شدید در کشتیرانی از مسیر تنگه هرمز همچنان یکی از مهمترین پیامدهای این جنگ است؛ وضعیتی که بحران را از یک درگیری نظامی فراتر برده و تبعات منطقهای و اقتصادی گستردهای ایجاد کرده است.
شش ماه پس از حملات ایالات متحده و اسرائیل به ایران، جنگی که دونالد ترامپ آن را یک “گشت و گذار کوچک” نامیده، به بنبستی عمیقا نامحبوب تبدیل شده است که چشم انداز ریاست جمهوری او را تهدید میکند.
خبرگزاری رویترز در آستانه پایان ششمین ماه از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، ۶ پیامد این جنگ را از نظر خود برشمرده و در مطلبی نوشته:
ایران تسلیم نشده است، کشتیرانی از طریق تنگه هرمز همچنان به شدت مختل است و هیچ مسیر مشخصی برای پایان دادن به جنگ که ترامپ زمانی پیشبینی میکرد در عرض چهار هفته به پایان میرسد، وجود ندارد.
اکنون، با اذعان آشکار به اینکه حملات نظامی بیشتر، ایران را مجبور به امتیازدهی نمیکند، ایالات متحده به کارزار فشار اقتصادی به امید تضعیف بیشتر دولت ایران بازگشته است. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، به متحدان واشنگتن گفته است که بعید است ایالات متحده “فعلا” حملات جدیدی را آغاز کند.
آنچه در ادامه اتفاق میافتد نامشخص است، اما بسیاری از پیامدهای پایدار احتمالی جنگ – برای ایالات متحده، ایران و اقتصاد جهانی – از قبل آشکار شدهاند.
در اینجا به ۶ پیامد این جنگ می پردازیم:
۱- ترامپ در حال پرداخت هزینه سیاسی است
این جنگ در ابتدا نامحبوب بود و اکنون بیشتر هم شده است. طبق نظرسنجی رویترز/ایپسوس، میزان محبوبیت ترامپ از زمان شروع جنگ از ۴۰ درصد به ۳۳ درصد کاهش یافته است، زیرا افزایش قیمت بنزین، وعده انتخاباتی او در سال ۲۰۲۴ مبنی بر کاهش هزینهها برای آمریکاییها را تضعیف کرده است.
ترامپ که با وعده پایان دادن به جنگها وارد مبارزات انتخاباتی شد، استدلال کرده است که تقویت موشکی و جاهطلبیهای هستهای ایران نیازمند اقدام است، اما این استدلال او، اکثر رایدهندگان را متقاعد نکرده است. طبق این نظرسنجی، تنها ۳۱ درصد از مردم آمریکا این جنگ را تایید میکنند. این تعداد کمتر از سایر جنگ های اخیر ایالات متحده، از جمله جنگ افغانستان است که سالها در نظرسنجیهای گالوپ میزان محبوبیت آن بالای ۵۰ درصد بود.
خشم رایدهندگان از قیمتهای بالا، قبل از انتخابات میاندورهای نوامبر، زمانی که حزب جمهوریخواه باید از اکثریت ناچیز در هر دو مجلس کنگره دفاع کند، برای ترامپ مشکل ایجاد میکند.
این جنگ همچنین شکاف بین جمهوریخواهان انزواطلبتر که خواهان پایان سریع هستند و قانونگذاران جمهوریخواهی که معتقدند ترامپ باید فشار نظامی بر تهران را حفظ کند، افزایش داده است.
۲- جنگ، اقتصاد جهانی را تکان داده است – اما کمتر از آن چیزی که از آن میترسیدند
حملات ایالات متحده و اسرائیل بلافاصله باعث ایجاد هشدار شد زیرا تنگه هرمز – که عرض آن بین ایران و عمان به حدود ۲۱ مایل (۳۴ کیلومتر) میرسد – تقریبا یک پنجم از منابع انرژی جهان را عبور می دهد. این اختلال، قیمت نفت را به شدت افزایش داد و ترس از رکود جهانی را برانگیخت.
خسارت قابل توجه بوده است اما از آنچه بسیاری از اقتصاددانان در ابتدا از آن میترسیدند، کمتر بوده است. صندوق بینالمللی پول از زمان شروع جنگ دو بار پیشبینی رشد جهانی خود را کاهش داده است و اکنون انتظار دارد که اقتصاد جهان امسال ۳ درصد رشد کند، در مقایسه با پیشبینی ۳.۳ درصدی آن در ژانویه.
با این حال، اقتصاد جهانی نسبت به شوکهای نفتی دهه ۱۹۷۰ مقاومتر بوده است. اقتصادهای بزرگ نسبت به آن زمان کمتر به انرژی وابسته هستند و هزینهها و سرمایهگذاریهای قوی – از جمله رونق مداوم در هوش مصنوعی – به کاهش این ضربه کمک کرده است.
۳- ایران زخمی شده اما شکست نخورده است
ارتش و اقتصاد ایران آسیبهای شدیدی دیدهاند، اما تهران هنوز میتواند حملاتی را انجام دهد و تنگه هرمز را بسته نگه دارد.
در ماه مه، دریاسالار برد کوپر، فرمانده ارشد نظامی ایالات متحده در خاورمیانه، به کنگره گفت که نیروهای آمریکایی ۱۶۱ کشتی نیروی دریایی ایران را نابود کرده و ۸۲ درصد از سیستمهای دفاع هوایی آن را از کار انداختهاند. او گفت نیروی هوایی ایران که قبلا تا ۱۰۰ سورتی پرواز در روز انجام میداد، دیگر ماموریتی انجام نمیدهد.
با این حال، ایران پهپادها و موشکهای خود را حفظ کرده و با موفقیت به کشتیها و تاسیسات نظامی ایالات متحده در سراسر منطقه حمله کرده است.
در ماه مارس، رویترز گزارش داد که ایالات متحده میتواند با اطمینان بگوید که تنها حدود یک سوم از زرادخانه عظیم موشکی ایران را نابود کرده است. وضعیت حدود یک سوم دیگر کمتر مشخص است، اما منابع در آن زمان به رویترز گفتند که بمبارانها احتمالا به این موشکها آسیب رسانده، آنها را نابود کرده یا در تونلها و پناهگاههای زیرزمینی دفن کرده است. این جنگ هزاران نفر را کشته و بحران اقتصادی ایران را عمیقتر کرده، تورم را بدتر کرده و تجارت آن را مختل کرده است. طبق گزارش مرکز آمار ایران، در ماه ژوئیه، تورم مواد غذایی نسبت به سال گذشته به ۱۲۸ درصد رسیده است.
اما این جنگ همچنین اختلافات سیاسی را به حاشیه رانده و باعث سرکوب شدیدتر مخالفان شده است.
۴- خاورمیانه بیثبات شده و متحدان ایالات متحده را در معرض خطر قرار داده است.
جنگ ایالات متحده و اسرائیل قرار بود ایران را به عنوان تهدیدی برای خاورمیانه از بین ببرد، اما تحلیلگران میگویند که در عوض، تهران را جسورتر کرده و منطقه را ناامنتر کرده است.
حملات موشکی و پهپادی ایران به کشورهای عربی خلیج فارس که متحد ایالات متحده هستند، به تاسیسات نظامی و دیپلماتیک ایالات متحده ضربه زده و سفرهای هوایی را مختل کرده است.
حملات ایران به کشتیرانی، همراه با محاصره حوثیها که ترافیک مرتبط با عربستان سعودی در دریای سرخ را هدف قرار میدهد، هزینههای بیمه و حمل و نقل را در سراسر منطقه افزایش داده است. این تاثیر فراتر از حملات انفرادی به کشتیها، مختل کردن زنجیرههای تامین و افزایش عدم اطمینان برای اقتصادهای خلیج فارس است.
۵- تولید سلاح هستهای توسط ایران میتواند زمان بیشتری طول بکشد
حملات ایالات متحده و اسرائیل در جریان حمله قبلی در ژوئن ۲۰۲۵ و در مرحله آغازین جنگ فعلی، به سه کارخانه غنیسازی شناخته شده ایران و سایتهای مشکوک به فعالیتهای مرتبط با سلاح، آسیب جدی وارد کرد، در حالی که حملات اسرائیل دانشمندان هستهای برجسته را کشته است.
ارزیابیهای اطلاعاتی ایالات متحده در ماه مه، زمان تخمینی “گریز هستهای” ایران – زمان لازم برای تولید مواد شکافتپذیر کافی برای تولید بمب – را تا یک سال – در مقایسه با شش ماهِ قبل از جنگ – اعلام کرد.
جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، هدف اصلی اعلام شده ترامپ برای جنگ است.
اما وضعیت واقعی این برنامه نامشخص است زیرا بازرسان سازمان ملل به سایتهای هستهای ایران بازنگشتهاند. آژانس بینالمللی انرژی اتمی از زمان حملات ۲۰۲۵ نتوانسته است محل تقریبا ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنی شده تا ۶۰ درصد را تایید کند. این ذخایر به طور بالقوه میتواند در یک تاسیسات مخفی، بیشتر تا سطح تسلیحاتی غنی شود. ایران مدتهاست که تلاش برای دستیابی به بمب هستهای را انکار کرده است.
۶- آمادگی ارتش ایالات متحده کاهش یافته است
ارتش ایالات متحده پهپادها و هواپیماهای خود را در اثر حوادث مرتبط با جنگ علیه ایران، از دست داده است. گزارش سرویس تحقیقات کنگره در ماه مه حاکی از آن است که ۴۲ هواپیمای نظامی ایالات متحده در این درگیری از دست رفتهاند.
مهمات یک نگرانی عمده است. رویترز گزارش داد که ارتش آمریکا “تقریبا تمام” عرضه جهانی موشکهای دقیق خود را استفاده کرده است. تخمین مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی نشان میدهد که تا ماه ژوئیه، ایالات متحده حدود ۶۵ درصد از رهگیرهای پاتریوت خود را استفاده کرده و ذخایر رهگیرهای تاد (دفاع منطقهای ارتفاع بالا) خود را حداقل ۳۸ درصد کاهش داده است.
واشنگتن جتهای جنگنده، کشتیهای جنگی و سایر داراییهای خود را از اروپا و آسیا-اقیانوسیه به خاورمیانه منتقل کرده است و استقرارها را گسترش داده و سوالاتی را در مورد آمادگی در جاهای دیگر مطرح کرده است.
ناو هواپیمابر یو اس اس جرالد آر. فورد بیش از یک سال در این منطقه مستقر بود که طولانیترین مدت استقرار آن از زمان جنگ ویتنام است، در حالی که قانونگذاران پس از ۲۰۰ روز متوالی حضور در دریا، نگرانیهایی را در مورد شرایط ناو هواپیمابر یو اس اس آبراهام لینکلن ابراز کردند. این ناو هواپیمابر هفته گذشته با ناو هواپیمابر دیگری که در اقیانوس آرام بود جایگزین شد و این نشان میدهد که چگونه جنگ، داراییهای ایالات متحده را تحت فشار قرار میدهد.
انتهای پیام
