خیره‌شدن مدام به چهره خودمان دارد ذهنمان را از کار می‌اندازد

کانال تلگرامی ترجمان نوشت:

کاترین شنون، نیویورک‌تایمز — همه چیز عجیب است؛ از خانه‌‎هایمان کار می‌کنیم، معاشرتمان آنلاین شده و زندگی خصوصی‌مان به شکل فزاینده‌ای عمومی است. آدم‌ها برای دیده‌شدن ادای برندها را درمی‌آورند و برندها هم برای فروش بهتر ادای انسان‌ها را درمی‌آروند. و ما تا مرز فروپاشی بدن‌هایمان را برای نمایشِ بیشتر «بهینه‌سازی» می‌کنیم. اما پارادوکس ماجرا اینجاست که هرچه بیشتر دربارهٔ خودمان می‌دانیم، احساس ناامنی بیشتری می‌کنیم.

چه بخواهیم و چه نخواهیم، مدام با تصویرِ خودمان روبه‌رو می‌شویم: در گوشی‌هایمان، در دوربین سلفی، در فضاهای عمومی، آینه‌های اتاق پرو، پروفایل‌های شبکه‌های اجتماعی، تماس‌های زوم و فیس‌تایم، و حتی در زنگ‌های هوشمند درب خانه. و نگاهمان به این تصاویر -چه در آینه‌ها و چه در فضای مجازی- مثل یک «سپرِ روانی» است؛ چیزی که به ما هویت می‌دهد، از شهرتمان محافظت می‌کند و باعث می‌شود درک منسجم و یکپارچه‌ای از خودمان داشته باشیم.

اما ماجرا دقیقاً برعکس است: هرچه بیشتر سعی می‌کنیم خودمان را با تکرار، با دیدن دوباره ‌و‌ دوبارۀ تصویرمان، با نگاهِ مرتب به خودمان و با پست گذاشتن در شبکه‌های اجتماعی تثبیت کنیم، بیشتر احساس شکنندگی و عجیب‌بودن می‌کنیم.

به قول کریستوفر لش، تاریخ‌دان برجسته، «جهان برای آدم‌های خودشیفته چیزی جز آینه نیست». بعد از ۵۰ سال، این جمله هنوز هم درست است، اما به باورم نمی‌تواند عمق بحران روانی‌ای را که امروز با آن روبه‌رو هستیم به‌خوبی نشان دهد. این «تالار آینه‌ها» که در هر موقعیتی ما را احاطه کرده چیزی تاریک و ناخوشایند را در درونمان بیدار می‌کند.

این یک تلۀ معنوی است که در آن خیال جای واقعیت را می‌گیرد: ما تصویر خیالیِ خودمان را به واقعیت دیگران ترجیح می‌دهیم و فناوری، این تله را برایمان پهن و مهیا کرده است. هرچه بیشتر در دنیای مجازی غرق می‌شویم و هرچه بیشتر با فانتزی «همزادهای دیجیتالی»‌مان همذات‌پنداری می‌کنیم، بیشتر از خودمان انسانیت‌زدایی می‌کنیم؛ و وقتی کار به اینجا برسد، بدون شک انسانیت‌زدایی از دیگران هم برایمان ساده‌تر می‌شود.

آنچه خواندید برگرفته از مطلب «All This Staring at Our Faces Is Messing With Our Heads» نوشتۀ کاترین شنون است که در تاریخ ۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶ در نیویورک‌تایمز منتشر شده است.

انتهای پیام

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *