امیرعلی امیری، دبیر صنفی دانشگاه شهید بهشتی و فرزاد رحمانی، دبیر انجمن صنفی دانشگاه شریف در گفتگویی با انصاف نیوز از مسائل و احکام دانشجویان این دو دانشگاه پس از دی و اسفند ۱۴۰۴ گفتند. آنها روایتی کامل از احکام صادر شده تا برخوردهایی نظیر آن عضو کمیته انضباطی که می‌گفت کمیته‌ها باید صحرایی برگزار شوند یا مسئول دیگری که دانشجویان را «گوسفند» می‌دانست گفتند.
فیلم کامل این مصاحبه را در کانال انصاف نیوز در یوتیوب [لینک] و یا آپارات [لینک] ببینید.
گزارشی از این مصاحبه را نیز در ادامه بخوانید:
اخراج قطعی دو دانشجوی شهید بهشتی: علیرضا جعفرزاده و رضا نیاپرست
امیرعلی امیری، دبیر صنفی دانشگاه شهید بهشتی درباه‌ی احکام اخراج در این دانشگاه گفت که تا به حال سه دانشجو در کمیته بدوی حکم اخراج گرفته‌اند: علیرضا جعفرزاده، رضا نیاپرست و علی آهنگربهانی. به گفته او، حکم آهنگربهانی همچنان فرصت تجدیدنظر دارند، اما حکم اخراج جعفرزاده در وزارت علوم نیز تأیید شده است.
در فاصله‌ی انتشار این گزارش حکم رضا نیاپرست و علی آهنگربهانی نیز تائید شد.
سیمایی صراف همان آدم ۱۴۰۳ است اما فشارها بیشتر شده
در مورد علیرضا جعفرزاده گفته شده که در صورت «ابراز ندامت»، حکم اخراجش می‌تواند به سه ترم تعلیق با احتساب سنوات تبدیل شود. این در حالی‌ست که حکم سه ترم تعلیق هم منجر به اخراج آموزشی جعفرزاده می‌شود. مشخص نیست که این تخفیف در حکم این دانشجو چه تغییری ایجاد کرده.
اخیرا وزیر علوم ویدئویی منتشر کرده و در نقد دولت قبل گفته که در آن دولت به جای صدور حکم مستقیم اخراج دانشجویان با بالا بردن تعداد ترم‌‍‌های تعلیقی دانشجویان شرایط را برای نوع دیگری از اخراج یعنی اخراج آموزشی فراهم می‌کردند. در واقع هم اخراج می‌کردند و هم حکم اخراج نمی‌دادند.
دبیر صنفی دانشگاه شهید بهشتی با اشاره به وضعیت علیرضا جعفرزاده و یادآوری گفته‌های وزیر می‌خواست از تناقض رفتار و عمل مسئولان بگوید.
امیری بازگشت تعداد زیادی دانشجو به دانشگاه با آمدن سیمایی صراف به وزارت علوم را هم یادآوری کرد و گفت: وزیر که طی این یکی، دو سال نمی‌تواند تغییر کرده باشد احتمالا فشارهای چندبرابری روی این وزارتخانه وجود دارد.
به گفته‌ی دبیر صنفی دانشگاه شهید بهشتی ۶ نفر از دانشجویان حکم تعلیق از تحصیل گرفته‌اند و این احکام هم در مرحله بدوی هستند.
اخراج قطعی یک دانشجوی شریف: رضا دالمن
فرزاد رحمانی، دبیر صنفی شریف گفت که معاون دانشجویی سابق این دانشگاه گفته که نام ۲۵۰ دانشجو را برای بررسی داده‌اند. از بین این ۲۵۰ نفر، ۴۰ نفر کمیته‌ای شده‌اند و از بین این ۴۰ نفر هم ۱۰ نفر حکم اخراج گرفته‌اند. حدود ۱۰۰ نفر هم قرار شده با دادن تعهد مشکلشان رفع شود.
رحمانی تأکید کرد که این احکام هنوز در مرحله دانشگاه هستند و فقط حکم یک نفر یعنی رضا دالمن در وزارت علوم تأیید شده. پرونده چند نفر دیگر هم در مرحله تجدیدنظر وزارتخانه قرار دارند و هنوز تعیین تکلیف نشده‌اند.
آیا اخراج و احکام سنگین بازدارندگی ایجاد می‌کند؟
دبیر صنفی شریف که با افراد مختلفی در دانشگاه صحبت کرده گفت که دانشجویانی که خواهان اخراج معترضان هستند، بیشتر بر این استدلال تکیه دارند که برخورد شدیدتر می‌تواند «بازدارندگی» ایجاد کند و به دلیل کافی نبودن برخوردهایی که در سال ۱۴۰۱ شد مجددا شاهد شکل‌گیری اعتراضات بوده‌ابم. هر دو دبیر صنفی مخالف این برداشت بودند.
رحمانی گفت برخورد باید متناسب با عمل فرد و مطابق آیین‌نامه باشد و امیری هم اضافه کرد که حتی پس از برخوردهایی که با معترضین دی ماه شد از جمله برون‌سپاری پرونده‌ها به نهادهای خارج از دانشگاه در آن مقطع باز هم در اسفندماه در دانشگاه‌ها شاهد اعتراضات بودیم بنابراین اخراج نمی‌تواند ابزار مؤثری برای ایجاد بازدارندگی نیست.
امیری درباره بازداشت دانشجویان شهید بهشتی پس از دی ماه نیز گفت که ۷ دانشجوی این دانشگاه در همان مقطع و در شهر خودشان یعنی خارج از دانشگاه بازداشت و همگی آزاد شده‌اند. اخیراً هم یک دانشجوی شهید بهشتی به دلیل فعالیت‌هایی که در فضای مجازی داشته بازداشت و چند روز پیش به قید وثیقه آزاد شده است.
دبیر صنفی شریف گفت در حال حاضر دانشجوی بازداشتی در شریف نمی‌شناسد، اما برخی پروندههای قضایی گذشته هنوز تعیین تکلیف نشده‌اند و احتمال صدور حکم حبس برای یکی از دانشجویان وجود دارد.
امیری هم در مورد این قسم پروندههای شهید بهشتی گفت: دو مورد داریم که در گذشته بازداشت شده بودند و در حال حاضر باید به زندان بروند. چند روز پیش یکی از مسئولان دانشگاه به من گفت که نامه‌ای برای قوه قضاییه فرستاده و در حال پیگیری‌ست که احکام این دانشجویان به حبس تعلیقی تبدیل شود. البته از این وعده‌ها زیاد به ما داده‌اند.
نحوه رسیدگی کمیته‌های انضباطی به پرونده‌ها با تخلفات آشکار همراه بود
یکی از اصلی‌ترین محورهای انتقاد دو دبیر صنفی، نحوه رسیدگی کمیته‌های انضباطی بود. دبیر صنفی شریف در مورد شیوه‌ی رسیدگی به پروندههای انضباطی در این دانشگاه گفت که نحوه احضار دانشجویان، نداشتن فرصت کافی برای ارائه دفاعیه و دسترسی به مستندات، با تخلف همراه بوده است.
به گفته‌ی او حتی افرادی که عضو کمیته نبوده‌اند در جلسات حضور داشته‌اند و برخی اعضای کمیته بدوی در کمیته تجدیدنظر نیز حضور پیدا کرده‌اند! رحمانی گفت که در مواردی همه‌ی مراحل تفهیم اتهام، ارائه دفاعیه، کمیته بدوی در یک روز انجام شده است.
دبیر صنفی شریف همچنین گفت که در یک مورد، وقتی درباره صدور حکم اخراج برای رفتاری که نهایتا شامل تعلیق می‌شده پرسیده به او گفته‌اند که «ابلاغ شفاهی از بالا» گرفته‌اند.
امیری نیز در موضوع روند بررسی پرونده‌ها به نادیده گرفته شدن اصل برائت و صحت‌سنجی مدارک اشاره کرد. او مثالی از دانشجویی زد که برای او ویدئویی به عنوان مدرک ارائه شده، اما چهره فرد در ویدئو مشخص نبوده و با این حال برای دانشجو دو ترم تعلیق صادر شده است.
حکمی مابین اخراج و دو ترم تعلیق با احتساب سنوات وجود ندارد
او احکام نامتنوعی که صادر شده‌اند و یا اخراج یا دو ترم تعلیق هستند را نیز نقد کرد. امیری گفت که در عمل میان «دو ترم تعلیق با احتساب سنوات» و «اخراج» گزینه‌های میانی مورد توجه قرار نمی‌گیرد و این وضعیت می‌تواند نشانه‌ای از رسیدگی فله‌ای به پرونده‌ها باشد.
اعضای شورای صنفی دانشگاه شهید بهشتی هم در امان نماندند و حکم گرفتند
مورد دیگری که امیری مطرح کرد کمیته‌ای شدن چهار نفر از اعضای شورای صنفی دانشگاه شهید بهشتی بود. ۲ نفر از این ۴ نفر در مرحله بدوی حکم گرفته‌اند. مدارکی که در این رونده‌ها ارائه شده اصلا قابل اتکا نیست.
صلاحدید اشخاص نمی‌تواند جایگزین قانون شود
امیری گفت که در اقدامی خلاف قانون در جریان رسیدگی به پرونده دو نفر از آنها، اتهامات جدیدی به پرونده‌شان اضافه شده، در حالی که برای اتهام جدید باید پرونده جداگانه تشکیل شود. دبیر صنفی شهید بهشتی به خبرنگار انصاف نیوز گفت که معاون دانشجویی دانشگاه در پاسخ به سوال در این باره گفته است «صلاح ندیدیم» پرونده جداگانه تشکیل شود. در حالی که به اعتقاد او «صلاحدید» و نظر شخصی افراد نمی‌تواند جای قانون را بگیرد.
قطع دسترسی دانشجویان شهید بهشتی به بهستان غیرقانونی بود
امیری گفت در دانشگاهشان تقریبا ماه اول یا دوم امسال دسترسی بعضی از دانشجویان به سامانه خدمات آموزشی و رفاهی دانشگاه، «بهستان»، قطع شده است؛ اقدامی که به هیچ وجه قانونی نیست. پس از پیگیری‌های شواری صنفی از سازمان امور دانشجویان، دسترسی تنها برخی دانشجویان باز شده و البته تعدادی هنوز دسترسی ندارند. مثلا رضا نیاپرست هنوز همین وضعیت را دارد و حتی تهدیدش می‌کنند که «نمی‌گذاریم دفاع کنی».
به گفته دبیر صنفی شهید بهشتی نزدیک‌ترین اختیار قانونی دانشگاه در این زمینه این است که رئیس دانشگاه دانشجو را برای مدت مشخصی از ورود به دانشگاه منع کند، اما بستن سامانه خدمات آموزشی را در قوانین دانشجویی وجود ندارد.
دی ۱۴۰۴ حراست خود را کنار کشید و باعث تشدید وضعیت شد
امیری همچنین درباره نقش حراست در درگیری‌های دی و اسفند ۱۴۰۴ گفت که حراست تا حد زیادی خود را از درگیری‌ها «کنار کشیده». به گفته او، گروهی از دانشجویان بارها از حراست خواسته بودند برای مدیریت درگیری‌ها وارد عمل شود، اما حراست کنار نشسته و این عدم ورود، در بعضی موارد به تشدید وضعیت کمک کرد. امیری می‌گفت حراست اما در ارائه شهادت‌ها و مستنداتی که به کمیته‌های انضباطی داده شد نقش پررنگی داشته است.
اعضای کمیته انضباطی سوگیری سیاسی داشتند
دبیر صنفی شریف در بخشی از این گفتگو دربار‌ه‌ی سوگیری سیاسی داشتن اعضای کمیته انضباطی دانشگاهشان گفت. به گفته او معاون دانشجویی دانشگاه سابقه ریاست بسیج اساتید داشته، عضو دانشجویی کمیته سابقه فعالیت در هیئت الزهرای شریف داشته و عضو حقوقدان، احمد مومنی نیز سابقه حضور در هیئت گزینش و کمیته نظارت بر مطبوعات را داشته است.
امیری نیز به حضور اعضای بسیج یا افرادی با سوگیری سیاسی مشخص در کمیته‌ها نقد داشت، آن را غیرقانونی می‌دانست و مثال می‌زد که این شرایط مانند آن است که اگر در دوره پهلوی حزب رستاخیز درباره دانشجویان معترض تصمیم می‌گرفت.
می‌گفتند کمیته‌های انضباطی را صحرایی برگزار کنید!
رحمانی نقل قول عجیبی از جانب یکی از اعضای حقوقدان کمیته انضباطی دانشگاهشان می‌کرد. این حقوقدان در مکالمه‌ای گفته کمیته‌ها باید به شکل «صحرایی» برگزار شوند. جمله‌ی عجیب دیگری که دانشجویان از زبان اعضای کمیته‌ی انضباطی می‌شنوند این است که خون شهدای مدرسه میناب به گردن آن‌هاست و این «لطف نظام» است که این دانشجویان سالم و در کمیته‌های انضباطی هستند.
تهدید وزیر علوم، سعید حبیبا، دانشجویان و حتی مسئولان امنیتی در کانال‌های تلگرامی
دبیر صنفی دانشگاه شریف از تهدیدهایی که در کانال‌های تلگرامی علیه مسئولان وزارت علوم منتشر می‌شود نیز سخن گفت. به گفته او در کانال‌هایی پس از توهین و فحاشی به مسئولانی مانند سعید حبیبا و وزیر علوم تهدید کرده‌اند که اگر وزارت علوم نتواند با دانشجویان برخورد کند، «خودشان» وارد عمل خواهند شد.
او گفت در برخی از این پیام‌ها حتی ادعا شده اطلاعات افراد را برای دستگاه‌های اطلاعاتی خواهند فرستاد و اگر آن نهادها هم «بی‌غیرتی» کنند و اقدامی نکنند، منتشرکنندگان پیام خودشان در مورد دانشجویان معترض اقدام خواهند کرد.
رحمانی همچنین گفت که دانشجویانی که حکم گرفته‌اند یا در معرض حکم بوده‌اند تماس‌های تهدیدآمیز، فحاشی و حتی نوشتن شعار روی خانه‌هایشان را تجربه کرده‌اند.
دانشجویانی که پشیمان هستند را با تهدید پشیمان نکنید
او گفت که چنین برخوردهایی نه تنها الزاماً باعث عقب‌نشینی دانشجو نمی‌شود، بلکه می‌تواند موضع او را تدافعی‌تر کند. رحمانی توضیح داد که دانشجویی ممکن است پس از یک اقدام اعتراضی به اشتباه خود پی برده و حتی اظهار پشیمانی کند، اما وقتی با تهدید و فشار مواجه می‌شود، واکنش طبیعی‌اش می‌تواند این باشد که «اصلا خوب کردم که کردم».
آنها که احکام این جوانان را صادر می‌کنند باید در برابر خدا پاسخگو باشند
دبیر صنفی شهید بهشتی از مسئولیت تصمیم‌گیرندگان در مورد پروندههای دانشجویی گفت و هشدار داد که مسئولانی که در کمیته‌ها درباره آینده دانشجویان تصمیم می‌گیرند، باید در برابر خدا پاسخگو باشند چون بحث آینده‌ی یک جوان است.
دولت پزشکیان بخاطر انسجام ملی هم که شده باید برابر تایید این احکام مقاومت کند
رحمانی معتقد است در شرایط جنگی نباید با تایید این احکام بر دوقطبی درون جامعه دامن زد. او گفت که دولت باید در برابر فشارهایی که روی آن برای تایید این احکام هست بخاطر حفظ انسجام ملی هم که شده مقاومت کند.
دبیر صنفی شهید بهشتی هم گفته‌های رحمانی را تایید کرد و از چندپارگی‌هایی که متاسفانه در همین شرایط جنگی هم وجود دارد گفت. او نکته‌ی مهمی هم در این توضیحاتش در مورد شعارهای سلطنت‌طلبانه در دانشگاه و میل دانشجویان به این جهت گفت. به گفته امیری دانشجویان هیچ باور یا گرایشی به این جریان ندارند و صرفاً از آن به عنوان ابزاری برای بیان اعتراض استفاده کرده‌اند.
از نظر او، در چنین فضایی، اخراج و حذف معترضان و سلب حق تحصیل آنان پاسخ درستی نیست و این برخورد قهری می‌تواند باعث بیشتر شدن شکاف‌ها شود.
دفاعیه‌ای از وزیر علوم و سعید حبیبا
امیری از سعید حبیبا، رئیس سازمان امور دانشجویان، دفاع کرد و گفت در چند ماه فعالیت صنفی خود او را فردی دانسته که به حرف دانشجویان گوش می‌دهد و نظر آنها را در نظر می‌گیرد با این حال هجمه‌های زیادی علیه حبیبا و وزارت علوم شکل گرفته.
امیری گفت این وضعیت این تصور را برای او ایجاد کرده که تلاش‌هایی برای حذف حبیبا از سازمان امور دانشجویان وجود دارد. او گفت که امیدوار است وزارت علوم در پروندههای دانشجویان تحت فشار نهادهای بیرونی تصمیم نگیرد و بر شیوه‌ی رسیدگی در کمیته‌های انضباطی هم نظارتی داشته باشد.
پنج دقیقه تا دو ساعت برای تصمیم‌گیری در مورد آینده یک جوان کم نیست؟
در این موضوع او جلسه تجدیدنظر ۵ دقیقه‌ای علی جعفرزاده را یادآوری کرد. امیری گفت حتی اگر زمان دقیق بیشتر بوده باشد، اینکه رسیدگی به آینده تحصیلی یک دانشجو در مدت بسیار کوتاهی انجام شود، از نظر او نگران‌کننده است.
دبیر صنفی شریف نیز روز خاصی را مثال زد که بعد از یک جلسه دو یا سه ساعته درباره تعدادی از پرونده‌ها چند حکم اخراج صادر شده است.
چه کسی در دولت به موضوع اخراج دانشجویان ورود خواهد کرد؟
در نهایت، امیرعلی امیری با انتقاد از عدم مداخله جدی دولت و کمک نکردنشان به وزارت علوم در این موضوع گفت که احساس می‌کند هر کس «جای خودش را سفت چسبیده» و بعید می‌داند پس از این هم کسی به این مسئله ورود کند.
پزشکیان همان پزشکیان کوی دانشگاه تبریز است؟
مشخص نیست که شخص مسعود پزشکیان باتوجه به سابقه‌ای که در دانشگاه تبریز داشته، نطق‌هایی که در مقاطع حساس در دفاع از معترضین و برخورد قانونی با آنها داشته و آنچه پیش از انتخابات در دانشگاه تهران به دانشجویان قول داده بلاخره چه زمانی در این موضوع به یاری وزارت علوم خواهد آمد؟
انتهای پیام
