امیر شایگان در یادداشتی با عنوان «ایران در پیچ خطرناک تاریخ؛ وقتی همه راهها باریک شدهاند» که در اختیار انصاف نیوز قرار داده، نوشت:
جامعه ایران شاید یکی از پیچیدهترین مقاطع سیاسی و امنیتی چند دهه اخیر را تجربه میکند؛ شرایطی که در آن، نه فقط تصمیمات حاکمیت، بلکه رفتار مخالفان، بازیگران خارجی و حتی فضای رسانهای میتواند بر آینده کشور اثر بگذارد. در یک سو، بخشی از مخالفان جمهوری اسلامی که برای تغییر سیاسی به خارج از کشور چشم دوخته بودند، با عملکرد و مواضع چهرههایی که قرار بود نماد آلترناتیو باشند، با سرخوردگی و اختلاف مواجه شدهاند؛ تا جایی که بخشی از آن امید اولیه عملاً رنگ باخته است.
در سوی دیگر، جریانهای تندروی داخلی قرار دارند؛ از گروه های سیاسی مطرح گرفته تا طیفهایی که ادبیات سیاسیشان بیش از آنکه بر محاسبه هزینه و فایده استوار باشد، بر حذف، تقابل و بیاعتمادی مطلق بنا شده است. و در میانه این دو قطب، دولت و ساختار تصمیمگیری رسمی قرار دارد؛ ساختاری که در چنین شرایطی بیش از همیشه نیازمند عقلانیت، شفافیت و تصمیمگیری مبتنی بر منافع ملی است.
اما آنچه بیش از همه نگرانکننده است، ورود عامل خارجی به این معادله است؛ دونالد ترامپ که در سیاست خارجی، برخلاف قواعد کلاسیک دیپلماسی، بارها رویکردی غیرقابل پیشبینی و مبتنی بر فشار حداکثری را دنبال کرده است. در چنین شرایطی، مسئله فقط «جنگ یا مذاکره» نیست. مسئله این است که چقدر امکان خطای محاسباتی باقی مانده است؟
وقتی یک طرف تهدید را جدیتر از گذشته میکند، طرف دیگر مذاکره را خیانت میخواند، مخالفان داخلی و خارجی هرکدام روایت خود را دارند و شبکههای اجتماعی هر ساعت بر التهاب میافزایند، فاصله میان یک تصمیم سیاسی و یک بحران غیرقابل کنترل میتواند بسیار کوتاه شود. نگرانی اصلی من دقیقاً همینجاست.
ایران امروز به تصمیمهایی نیاز دارد که احساسات، غرور سیاسی و شعار را از محاسبه منافع ملی جدا کنند. در چنین مقطعی، مذاکره الزاماً به معنای تسلیم نیست؛ همانطور که مقاومت الزاماً به معنای رد هرگونه گفتوگو نیست. کشورها زمانی از بحران عبور میکنند که بتوانند همزمان قدرت بازدارندگی و عقلانیت دیپلماتیک داشته باشند.
و شاید مهمترین سؤال امروز این نباشد که چه کسی پیروز این منازعه خواهد شد؛ بلکه این باشد که: آیا تصمیمگیران همه طرفها هنوز آنقدر عقلانیت و خویشتنداری دارند که اجازه ندهند یک محاسبه اشتباه، سرنوشت میلیونها انسان را تعیین کند؟ این نگرانی، نگرانی از یک جناح یا یک جریان نیست؛ نگرانی از آینده ایران است.
انتهای پیام
