هم‌زمان با اعلام تأسیس رشته زبان کردی در دانشگاه ایلام، خبرنگار انصاف نیوز به نامه‌ای با بیش از ۵۱۰ امضا از شخصیت‌های علمی و دانشگاهی و فرهنگی و نویسندگان غرب کشور دست یافته که خطاب به رئیس‌جمهوری نوشته شده است. در این نامه که تاریخ نگارش آن به بهار ۱۴۰۴ است، نسبت به سیاست‌های دولت درباره مباحث قومی نقد و گلایه‌های جدی صورت گرفته است.
نویسندگان نامه با توجه به شرایط حساس کشور پس از بهار ۱۴۰۴ و سپس حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، از عمومی شدن محتوای نامه خودداری کردند؛ اما در هفته‌های اخیر که موضوع تأسیس و فعالیت رشته زبان کردی سورانی در دانشگاه ایلام طرح شده، نویسندگان نامه اقدام به پیگیری نامه کرده‌اند.
نویسندگان این نامه که از شهرهای غربی ایران، از مریوان تا اورامانات در استان کردستان و کرمانشاه و منطقه کرمانشاهان و حتی کردهای مازندران هستند، در نامه خود با ابراز نگرانی از فعالیت برخی قوم‌گرایان افراطی و حتی سخنان و مواضع برخی استانداران درباره مباحث قومی، به ورود شتاب‌زده و بی‌پشتوانه کارشناسی به مباحث قومی هشدار داده شده و آمده است:
در شرایط دشوار و پرمخاطره کنونی، بخشی از دولت در اقدامی کم‌سابقه و عجیب، به جای حل‌وفصل مسائل اساسی و چالش‌های کلان کشور، متأسفانه اولویت خود را «مباحث به‌شدت حساس قومی» قرار داده است. حوزه‌ای با ابعاد بسیار پیچیده حقوقی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی که بدون تردید نیاز به بررسی‌های دقیق و طولانی و تشکیل کارگروه‌های ویژه تخصصی دارد و چه‌بسا این ورود شتاب‌زده، غیراصولی و به تعبیر بهتر ناشیانه، بستری برای مخاطرات با پیامدهایی نگران‌کننده فراهم کند.
همچنین در این نامه با اشاره به «شائبه زبان‌های محلی به‌مثابه ابزاری سیاسی» و «سکوت‌های معنادار» طی همین سال‌ها و ماه‌های اخیر در برابر اهانت‌کنندگان به هویت ملی و موجودیت سرزمینی ایرانیان، پرچم رسمی کشور (در یکی از استادیوم‌های ورزشی) و نام خلیج همیشگی فارس، آمده است:
نیک می‌دانید که در باب حقوق ملت ایران اصولی در قانون اساسی تصریح شده است که اغلب مغفول یا معطل مانده‌اند؛ مانند اصل بیست‌ودوم درباره مصون بودن حیثیت، جان، مال، حقوق، مسکن و شغل اشخاص از تعرض، اصل بیست‌وسوم ناظر به ممنوعیت تفتیش عقاید، اصل بیست‌وهفتم مبنی بر آزادی تشکیل اجتماعات و راه‌پیمایی‌ها، اصل سی‌ام درباره آموزش‌وپرورش رایگان، اصل سی‌ویکم در مورد حق مسکن متناسب با نیاز هر فرد و خانواده ایرانی و نیز رفع تبعیض‌های ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه. تلاش و ابتکار عمل دولت برای اجرای این اصول شاید می‌توانست در این حوزه‌ها کشور را سامانی بخشد.
در ادامه، نویسندگان نامه خطاب به رئیس قوه مجریه گفته‌اند:
در نمونه دیگر می‌توان از اقدامی غیرکارشناسی و بدون مطالعه در راستای اجرای این اصل در سال ۱۳۹۴ در دانشگاه کردستان نام برد. در این مورد، علی‌رغم تأکیدات متخصصان و کارشناسان این حوزه بر رواج چندین زبان و گونه زبانی در مناطق کردنشین کشور، تمام مرثیه‌خوانی‌ها و نگرانی‌های برخی برای زبان‌ها و ادبیات کردی در آموزش صرف زبان کردی سورانی خلاصه شد و بیشترین جمعیت مردمان کُرد ایران، به‌ویژه در استان‌های ایلام و کرمانشاه و حتی کردستان و آذربایجان غربی که زبانشان سورانی نیست، مشمول این پروژه مدعیان دلسوزی برای زبان مادری نشدند.
مانند استان کرمانشاه که در آن زبان‌ها (و گونه‌های زبانی) شامل زبان گورانی (هورامی، باجلانی، زرده‌ای، گوراجویی، کندوله‌ای)، زبان کردی (کرمانشاهی، کلهری، سنجابی، زنگنه)، زبان لکی (جلالوندی، هرسینی و...)، زبان کردی مرکزی (جافی، اردلانی، کلیایی)، زبان ترکی (سنقری)، زبان لری و زبان فارسی (فارسی کرمانشاهی در بخش قابل‌توجهی از جمعیت یک‌میلیونی کرمانشاه و نیز کنگاور و سنقر) گویش‌ور دارند.
شگفتی بیش‌تر آن‌جاست که حتی از میان زبان‌های کردی، توجه آن‌چنانی به زبان گورانی و هورامی که محمل نخستین کتابت‌ها، مانند متون آیینی هم‌وطنان یارسان و رزم‌نامه‌ها و نوشته‌های پهلوانی چون شاهنامه گورانی و برزونامه بوده است، نیز صورت نگرفت. زبانی تاریخی و بااصالت که سینه‌به‌سینه و نسل‌به‌نسل در غرب ایران و شرق کردستان عراق کانون فرهنگی کهن و غنی بوده است. شاید علت این بی‌مهری را بتوان در روح سراسر ایرانی و مشحون از اسطوره‌های ایرانشهری این زبان جست.
و در آخر امر شاهد آن بودیم رشته مذکور که به نظر اساساً نه با هدفی فرهنگی و علمی، بلکه در پی اهدافی سیاسی تأسیس گردید، حاصلی جز بی‌مهری فراوان به دیگر گونه‌های زبانی رایج در غرب کشور نداشت و البته پیامدهایی سیاسی، چه پیش‌بینی‌شده و چه غیرقابل‌پیش‌بینی، در پی داشت.
به این دلیل است که تأکید داریم مقوله‌های پیچیده‌ای چون مدیریت اجرای صحیح آموزش زبان فارسی به‌عنوان زبان تمدنی، تاریخی، فرهنگی و ملی ایرانیان در مدارس، آموزش ادبیات بیش از ۱۴۰۰ گونه زبانی در کشور و یا احیای ۲۰ زبان در معرض خطر از میان ده‌ها زبان جاری مطالعه‌شده، علی‌الخصوص دو زبان در معرض انقراض، همگی مطالعات و رسیدگی جامع کارشناسان و اهل فن را می‌طلبد. کوچک‌ترین اقدام یا موضع نسنجیده و غیرکارشناسی به‌سادگی می‌تواند آتش اختلافات محلی و رقابت‌های قومی را در کشور شعله‌ور سازد و امنیت ملی ایرانیان را تهدید کند. آیا باور کنیم در یکی از همین بیانیه‌های شبهه‌برانگیز که در آن ایران عزیزمان با وضعیت فعلی افغانستان قیاس شده بود، هدفی جز تحریک قومی و زبانی هم‌وطنان دنبال می‌شد؟
لذا این‌جانبان امضاکنندگان این بیانیه هشدار می‌دهیم با توجه به این‌که دشمنان هم‌بستگی تاریخی ایرانیان و دل‌بستگی به این سرزمین همواره مترصد هر فرصتی برای پیشبرد منافعشان هستند، مراقب باشید که دولت چهاردهم به دلیل فضاسازی‌های قوم‌گرایانه که در ماه‌های اخیر شدت مضاعفی نیز یافته است، در مسیری مغایر «مصالح ملی» قرار نگیرد.
در پایان یادآور می‌شویم ایران از دیرباز محل سکونت مردمانی است که با درهم‌تنیدگی فرهنگی کم‌نظیری برای عمران و آبادی و سرفرازی کشور تاریخی‌شان کوشیده‌اند و نباید اجازه داد برنامه‌های شوم برخی بدخواهان بار دیگر راه را برای ورود اهریمنان به این سرزمین باز کند. اینان باید بدانند که ما با چشمانی باز مراقب هستیم تا گروهی ماجراجو و کاسب سیاسی بار دیگر گزندی به درهم‌آمیختگی و یک‌دلی هزاران‌ساله ایرانیان نرسانند. ما مسئولانه و معترضانه سخنان برخی استانداران و مسئولان دولتی را رصد می‌کنیم. جناب رئیس‌جمهور، با قاطعیت از شما می‌خواهیم بر پایه همان سوگندی که در پیشگاه ملت ایران یاد کرده‌اید، اعتلای کشور را سرلوحه برنامه‌های دولت قرار دهید، با تمام توان برای رفاه و آزادی و کرامت مردمان نجیبش بکوشید و تا آخرین روز مسئولیتتان در این جایگاه نگهبانی امین برای مرزهای سیاسی، فرهنگی و هویتی ایران باشید. همچنان که «یدالله بهزاد کرمانشاهی» می‌گوید:
تو را می‌گویم ای فرزانه فرزند / که نعمت‌خواری از انعام ایران
نگر که از شومی جمعی کژآیین / رود زهر بلا در کام ایران
هم از سعی تو می‌باید رسیدن / به درمان، گر رسد آلام ایران
دو عالم گر فراموش تو گردد / فراموشت مبادا، نام ایران
به گزارش انصاف نیوز، ده‌ها نفر از استادان و پژوهشگران و نویسندگان و روزنامه‌نگاران غرب کشور که بسیاری از آنان چهره‌های شناخته‌شده و اثرگذار علمی و فرهنگی در غرب کشور هستند، این نامه را امضا کرده‌اند. همچنین در هفته‌های گذشته تعدادی از فعالان و نویسندگان در غرب کشور نیز درباره تأسیس رشته زبان کردی در دانشگاه ایلام با رویکرد استفاده از زبان سورانی هشدار داده و مطالبی در این باره در رسانه‌های محلی و شبکه‌های اجتماعی منتشر کرده‌اند.
انتهای پیام
