پشتکار به‌تنهایی کافی نیست: زندگی پیچیده‌تر از نسخه‌های خودیاری است

کانال تلگرامی ترجمان نوشت:

گال بکِرمن، آتلانتیک — ادبیات خودیاری سال‌ها به ما وعده داده است که اگر به‌اندازۀ کافی پشتکار و اراده داشته باشیم، می‌توانیم زندگی‌مان را تغییر دهیم؛ اما حالا حتی دو تن از چهره‌های سرشناس این حوزه هم به این نتیجه رسیده‌اند که بخش بزرگی از زندگی‌مان در محدودۀ کنترل ما نمی‌گنجد.

وقتی آنجلا داک‌ورث در سال ۲۰۱۶ کتاب «سرسختی: قدرت اشتیاق و پشتکار» را منتشر کرد، این باور که موفقیت حاصل تلاش بی‌وقفه است، رواج زیادی داشت؛ باوری که داک‌ورث نیز در کتابش بر آن تأکید می‌کرد. اما امروز، خواندن چنین کتاب‌هایی بیشتر طعم کنایه‌ای تلخ دارد: فرصت‌های پیشرفت اقتصادی کمتر شده، هوش مصنوعی و ماشین‌ها فرصت‌های شغلی انسان‌ها را تهدید می‌کنند و همه‌گیری کرونا نشان داده است که بسیاری از اتفاقات زندگی از پیش‌بینی و کنترل ما خارج‌اند.

خود داک‌ورث هم حالا ظاهراً پذیرفته است که ذهن و ارادۀ ما به‌تنهایی سرنوشتمان را رقم نمی‌زنند و زندگی آن‌طور که پیش‌تر می‌گفت، صرفاً از «درون به بیرون» شکل نمی‌گیرد. او در کتاب تازه‌اش با عنوان «بجا و به‌موقع: آدم‌ها و مکان‌هایی را پیدا کنید که بهترینِ شما را آشکار می‌کنند» می‌نویسد: «دیگر باور ندارم که تمام پاسخ‌ها را باید فقط در خود فرد جست‌وجو کرد».

آدام گرانت، روان‌شناس و نویسندۀ پرفروش، نیز در کتاب تازۀ خود با عنوان «وایب: راز ارتباط‌های عمیق در جهانی تنها» به همین موضوع می‌پردازد. او هم دیگر مانند گذشته بر تغییر و بهسازی فردی متمرکز نیست و حالا، به گفتۀ خودش، بیشتر به «کیفیت ارتباط میان آدم‌ها» توجه دارد.

داک‌ورث و گرانت هر دو به حوزۀ روان‌شناسی مثبت‌گرا تعلق دارند؛ شاخه‌ای از روان‌شناسی که به‌جای تمرکز بر اختلالات روانی، می‌کوشد بفهمد چه عواملی به انسان کمک می‌کنند زندگی بهتری داشته باشد و به شکوفایی برسد. روان‌شناسی مثبت‌گرا، دست‌کم آن‌طور که من از آثارش برداشت می‌کنم، تلاش دارد با تکیه بر شواهد علمی به یکی از پرسش‌های دیرین فلسفه پاسخ دهد: چگونه می‌توان زندگی خوبی داشت؟

ادبیات خودیاری نیز از دل همین جریان شکل گرفت و به صنعتی پررونق تبدیل شد. این حوزه از همان ابتدا بر این باور استوار بود که اگر توانایی‌های درونی‌مان را بشناسیم و به‌درستی به کار بگیریم، می‌توانیم به بهترین نسخۀ خودمان تبدیل شویم. اما کتاب‌های تازه داک‌ورث و گرانت نشان می‌دهند که ادبیات خودیاری حالا در حال فاصله گرفتن از این نگاه و پرداختن به موضوعاتی پیچیده‌تر و پیش‌بینی‌ناپذیرتر است.

آنچه خواندید برگرفته از مطلب «Forget Grit» نوشتۀ گال بکِرمن است که در تاریخ ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ در آتلانتیک منتشر شده است.

انتهای پیام

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *