میلاد جعفریمهر
سعید مروتی روزنامهنگار با سابقه حوزه سینما در برنامه «قصه سینما» که هم اکنون از شبکه ایران در حال پخش است، کاری می کند که در تلویزیون ما کم دیده میشود. به جای تعریف و تمجید، سراغ جزئیات می رود. در قسمت اول از جلال مقدم میگوید؛ مردی که اسمش برای خیلی ها فقط یادآور چند فیلم قدیمی است و برای خیلیهای دیگر هیچ. همین که یک برنامه تلویزیونی در شبکه ایران نیم ساعت وقت می گذارد تا درباره کسی حرف بزند که امروز در حافظه عمومی نیست، خودش یک موضع ارزشمند است.
در قسمت دوم سراغ «خاک» مسعود کیمیایی و «آوسنه باباسبحان» محمود دولت آبادی می رود. این یکی برای من جالب تر از بقیه است چون ماجرای اقتباس در سینمای ایران همیشه پر از حرف و حدیث بوده و کمتر کسی رفته سراغ اصل ماجرا! چه چیزی از کتاب ماند، چه چیزی حذف شد و چرا؟ این پرسش، پرسش ساده ای نیست و از نسبت سینما با ادبیات و با حقیقت میپرسد.
قسمت چهارم درباره «عقابها» است. ساموئل خاچیکیان فیلمساز عجیبی است. کسی که سینمای حادثهای و دلهره آور را در ایران به یک ژانر جدی تبدیل کرد اما در روایت رسمی سینمای ما جای درستی به او داده نشده است. همین طور قسمت هفتم درباره پرویز دوائی، منتقدی که نسلها با نوشته هایش سینما را یاد گرفتند و امروز کمتر از حقش یاد میشود.
و قسمت هشتم به «لیلا» اختصاص دارد. فیلمی که وقتی اکران شد، خیلی ها آن را فقط یک درام خانوادگی دیدند، اما زیر پوستش چیزی دیگر جریان داشت. فشار خانواده، انتظار بی پایان از زن، و سکوتی که آدم ها را می خورد.
نکته مهم این است که تاریخ سینمای ایران پر از نامهایی است که به دلایل مختلف سیاسی و اقتصادی و یا ساده تر از آن، بی توجهی! از حافظه جمعی حذف شده اند. برنامهای که در شبکه ایران پخش میشود و این نامها را برمیگرداند و در بستر زمانهشان می گذارد، کار کوچکی نمیکند. البته شرطش این است که به تعریف و تمجید بسنده نکند و از سوالهای سخت هم نترسد. چرا فلان فیلم ساخته نشد، چرا فلان فیلمساز خانه نشین شد، چرا نسلی از تماشاگران از سینما بریدند.
اگر قصه سینما همین مسیر را در شبکه ایران ادامه بدهد، میتواند از یک برنامه تلویزیونی خوب فراتر برود و به یک مرجع کوچک برای کسانی تبدیل شود که میخواهند سینمای ایران را جدی تر بشناسند.
برنامه «قصه ایران» در شبکه ایران: irannet.tv



