«امیر ترکاشوند» نویسندهی کتابی دربارهی حجاب در عصر پیامبر (ص)، در یادداشتی تلگرامی با عنوان «آیا زنان پنجاه سال به بالا میتوانند روسری را بردارند؟ / بر اساس دیدگاه سنتی» نوشت:
ساعاتی پیش در یکی از محلههای بلوار ارتش (شمال شرق تهران) پیرزنی ۷۵ – ۸۰ ساله را دیدم که آرام از عرض خیابان رد شد. تمام بدن این مادر پوشیده بود ولی روسری نداشت و موهای حنایی رنگش در زیر تابش آفتاب ظهر تیرماه قرار داشت. گویا روسریاش بر طرفین شانههایش سوار بود. من خرید خود از فروشگاه محل را انجام دادم و در بازگشت، وی را دیدم که منتظر تاکسی ایستاده و پس از اینکه به خودروی من اشاره کرد ایستادم تا او را به مقصد برسانم. پس از سیصد – چهارصد متر کنار ایستگاه اتوبوس تجریش پیاده شد و با دستهای کند و سالخوردهاش درصدد پرداخت کرایه بود که توضیح دادم تاکسی و مسافربر نیستم و او نیز گفت: «خدا عوض خیر بهتون بده».
قرآن در آیه ۶۰ سوره نور میگوید:
زنان قاعده که امید و آرزوی نکاح ندارند درصورتیکه زینتنمایی نکنند گناهی بر آنها نیست جامه/ثیاب خود را بردارند و اگر خود را بپوشانند بهتر است. خداوند شنوای داناست: والقواعد من النساء اللاتی لا یرجون نکاحا فلیس علیهن جناحان یضعن ثیابهن غیر متبرجات بزینه و ان یستعففن خیر لهن والله سمیع علیم.
درباره این معافیت دو چیز هست که باید روشن شود: یکی روشنگری در مورد سن و سال زنان معاف و دیگر اینکه چه جامهای مشمول معافیت شده است و خلاصه اینکه مطابق تفسیر فقها، زنان در چه سن و سالی از پوشیدن چه چیزی معاف شدهاند؟ و اینک شرح کوتاه هر دو مطلب:
الف- القواعد من النساء:
علما در این باره که آیه به چه گروهی از زنان و به چه مقطعی از زندگی زنان پرداخته، اینگونه پاسخ میدهند:
برخی گویند مراد از القواعد من النساء زنان یائسهاند (قعدن عن المحیض) و آن را در پنجاه سالگی زنان میدانند.
برخی اقوال مراد از آیه را زنان پیر و سالخورده میدانند.
برخی نیز هر دو احتمال بالا را با هم ذکر کردهاند.
اگر بپذیریم که دوران سالخوردگی در عصر نزول، زودتر از اکنون و همزمان با آغاز قاعدگی بوده، در این صورت چه بسا ذکر دو احتمال متفاوت بالا به همین همزمانی برگردد.
ب- ان یضعن ثیابهن:
فقها همچنین در این باره که عبارت ان یضعن ثیابهن اشاره به برداشتن چه لباسی دارد اقوال مختلفی آوردهاند:
بسیاری معتقدند مراد آیه برداشتن خمار / روسری است.
برخی دیگر از جلباب سخن به میان آوردهاند.
گمانم برخی نیز هر دو را ذکر کردهاند (متاسفانه به علت جابجایی منزل و اثاثکشی به منابع و جزواتم دسترسی ندارم).
نتیجه:
بنابراین دست کم اکثر فقهای سنتی قائلاند که زنان یائسه و پنجاه سال به بالا (یا زنان پیر) میتوانند روسری را بردارند اگرچه به استناد بند پایانی آیه (و ان یستعففن خیر لهن) نگهداشتن روسری را بهتر میدانند.
انتهای پیام


دیدگاهتان را بنویسید