پروژه جزیره سبز ایران چیست و به کجا رسید؟

رئیس هیئت‌مدیره شرکت نوآوران خلاق خلیج فارس با نام تجاری «جامش» به انصاف نیوز گفت: پروژه جزیره سبز ایران در هرمز که قرار بود با تمرکز بر مدیریت پسماند، انرژی‌های تجدیدپذیر، گردشگری پایدار و اشتغال محلی اجرا شود، سه تا چهار هفته پس از امضای تفاهم‌نامه با استانداری هرمزگان و پارک علم و فناوری استان، با آغاز جنگ به حالت تعلیق درآمده است.

مرتضی مهدی‌پور درباره جزییات این پروژه گفت: جزیره سبز ایران ابتدا به‌عنوان یک پروژه دانش‌بنیان و ملی در جزیره هرمز تعریف شد و قرار بود در صورت موفقیت، به سایر جزایر استان هرمزگان نیز تعمیم پیدا کند.

به گفته او، هدف اصلی این پروژه مقابله با تهدیدهای زیست‌محیطی ناشی از افزایش گردشگری و حجم پسماند در هرمز بود. جزیره‌ای که به دلیل ویژگی‌های زمین‌شناسی منحصربه‌فرد خود، از آن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مناطق زمین‌شناسی جهان یاد می‌شود.

مهدی‌پور گفت: افزایش ورود گردشگران در سال‌های گذشته، بدون ایجاد زیرساخت مناسب برای مدیریت پسماند، می‌توانست در سال‌های آینده آسیب جدی به اکوسیستم جزیره وارد کند.

او با اشاره به اینکه پیش از جنگ، سالانه حدود دو میلیون مسافر در یک بازه زمانی شش تا هفت‌ماهه وارد هرمز می‌شدند، گفت: این حجم از گردشگر به معنای تولید قابل توجه پسماند در جزیره است.

به گفته مهدی‌پور، جمعیت ساکن هرمز حدود هشت هزار نفر است، اما با ورود گردشگران، میزان تولید زباله در برخی روزها به پنج تا ۲۵ تن می‌رسد.

رئیس هیئت‌مدیره شرکت نوآوران خلاق خلیج فارس توضیح داد که بخش قابل توجهی از پسماند جزیره تاکنون به شکل غیراصولی مدیریت شده و در برخی موارد در طبیعت رها یا سوزانده می‌شود. یکی از محورهای اصلی پروژه جزیره سبز ایجاد کارخانه بازیافت و تبدیل پسماند به محصولات قابل استفاده بود.

مهدی‌پور گفت: تیم این پروژه ابتدا در مقیاس آزمایشی روی شیشه‌های دورریختنی کار کرده است. شیشه‌های جمع‌آوری‌شده پس از خرد شدن و تبدیل به پودر سیلیس، در تولید برخی مصالح ساختمانی و محصولات دیگر مورد استفاده قرار گرفتند. همچنین طراحی کسب‌وکارهای کوچک مرتبط با بازیافت، با هدف ایجاد اشتغال و درآمد برای ساکنان جزیره، بخشی از این طرح بوده است.

او ادامه داد: در بخش دیگری از پروژه، برای بیش از ۱۵ نقطه گردشگری جزیره، سطل‌های مکانیزه جمع‌آوری پسماند طراحی شده بود. همچنین پیش‌بینی شده بود سازه‌های تبلیغاتی مجهز به انرژی خورشیدی ایجاد شود تا علاوه بر تأمین بخشی از نیازهای پروژه، درآمدی نیز برای شهرداری هرمز ایجاد کند.

به گفته مهدی‌پور، سفر سبز، توسعه اقامتگاه‌های سبز و آموزش فعالان گردشگری نیز از دیگر بخش‌های این طرح بوده است. در همین زمینه جلساتی با یونسکو برگزار و دوره‌هایی برای لیدرهای گردشگری جزیره هرمز طراحی شده بود.

دو سال مذاکره برای اجرای پروژه

مهدی‌پور درباره روند اداری پروژه گفت: تیم اجرایی حدود دو سال برای متقاعد کردن دستگاه‌های مختلف درباره ابعاد ملی و دانش‌بنیان این طرح تلاش کرده است. او تعداد جلسات برگزارشده با دستگاه‌های مختلف را در این مدت، با احتساب جلسات حضوری، تلفنی و آنلاین، نزدیک به هزار جلسه عنوان کرد.

او گفت: در این مدت حدود سه تا چهار میلیارد تومان از منابع شخصی برای پیشبرد پروژه هزینه شده و اعضای تیم حتی برای تأمین هزینه‌ها اقدام به فروش برخی وسایل شخصی خود کرده‌اند. این پروژه در مقطعی به نمونه‌ای برای معرفی توانمندی‌های پروژه‌های دانش‌بنیان تبدیل شده بود، اما با وجود معرفی‌های متعدد، وارد مرحله اجرا نمی‌شد. سرانجام تفاهم‌نامه‌ای میان مجموعه پروژه، استانداری هرمزگان و پارک علم و فناوری استان امضا شد؛ تفاهم‌نامه‌ای که به گفته او حدود سه تا چهار هفته پیش از آغاز جنگ به امضا رسید و قرار بود پروژه را وارد مرحله اجرایی و جذب سرمایه کند.

با آغاز جنگ، اما فعالیت‌های مرتبط با جزیره هرمز به‌طور کامل متوقف شد. مهدی‌پور گفت: بخش قابل توجهی از جزیره اکنون کارکردهای نظامی پیدا کرده و با توجه به شرایط امنیتی در جنوب کشور، فعالیت گردشگری نیز بیش از ۶۰ درصد کاهش یافته است.

او تأکید کرد که این توقف صرفاً به معنای کنار گذاشتن پروژه نیست، اما ادامه اجرای آن در شرایط فعلی امکان‌پذیر نیست. به گفته مهدی‌پور، پیگیری‌های متعدد از استانداری و مسئولان استان هرمزگان نیز تاکنون پاسخ مشخصی درباره زمان ازسرگیری پروژه به همراه نداشته است.

فاز دوم؛ نیروگاه خورشیدی و آب‌شیرین‌کن

مرتضی مهدی‌پور گفت: فاز دوم پروژه قرار بود پس از اجرای بخش پسماند، وارد مرحله تولید انرژی شود. احداث نیروگاه خورشیدی برای تأمین برق جزیره و همچنین ایجاد نیروگاه آب‌شیرین‌کن خورشیدی از جمله برنامه‌های این مرحله بود.

او درباره مدل اقتصادی پروژه نیز گفت: قرار بود بخشی از درآمد ایجادشده در فاز نخست، برای تأمین مالی فازهای بعدی استفاده شود. همچنین استفاده از ظرفیت مسئولیت اجتماعی صنایع و مجموعه‌های بزرگ برای تأمین سرمایه پروژه پیش‌بینی شده بود.

مهدی‌پور با این حال گفت: هنوز امید به اجرای پروژه وجود دارد و اگر شرایط در جنوب کشور مساعد شود، تیم اجرایی قصد دارد طرح را با برخی اصلاحات و استفاده بیشتر از فناوری‌های هوشمند ادامه دهد.

او تأکید کرد: پروژه «جزیره سبز» تنها یک طرح محیط‌زیستی نیست، بلکه قرار است همزمان برای محیط زیست، اقتصاد جامعه محلی، گردشگری و حتی مدیریت شهری ارزش ایجاد کند؛ الگویی که به گفته او می‌تواند در صورت اجرای موفق در هرمز، به دیگر جزایر ایران نیز تعمیم پیدا کند.

انتهای پیام

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *