به گفته کارشناسان، آمارها نشان از سقط سالانه حدود ۳۷۰ هزار جنین در کشور حکایت دارد؛ با کاهش نرخ رشد جمعیت، زنگ خطر جدی برای آینده کشور به صدا درآمده و ریشه آن در ناآگاهی فرهنگی، فشارهای اقتصادی و فقدان سیاستهای حمایتی است.
به گزارش سایت عصر همدان، در شرایطی که نرخ رشد جمعیت ایران به کمترین میزان خود در ۲۵ سال گذشته رسیده است، زنگ خطر جدی برای آینده کشور به صدا درآمده است.
آمارهای نگرانکننده نیز از افزایش تعداد سقطهای جنین حکایت دارند و ابعاد تازهای از این بحران جمعیتی را آشکار میسازند.
مرضیه وحید دستجردی، متخصص زنان و دبیر ستاد ملی جمعیت اعلام کرده است که ایران در حوزه فرزندآوری، رتبه یکی مانده به آخر را در میان کشورهای جهان به خود اختصاص داده است.
پژوهشگران حوزه جمعیت با تأکید بر وخامت اوضاع، سقط جنین را بهعنوان یکی از عوامل اصلی تشدیدکننده بحران جمعیت معرفی کردند.
آمارها نیز نشان میدهد که سالانه تعداد قابلتوجهی از جنینها در کشور سقط میشوند که این موضوع نهتنها از منظر اخلاقی و بهداشتی، بلکه از حیث تأثیر بر ساختار جمعیتی کشور، نگرانیهای فراوانی را برای کارشناسان و مسئولان به وجود آورده است.
برای برونرفت از این شرایط بحرانی، نیاز به عزمی جدی و برنامهریزی جامع در سطوح مختلف احساس میشود. آگاهیبخشی به جامعه درباره پیامدهای جمعیتی سقط، تسهیل فرآیند فرزندآوری، حمایت از خانوادهها و ایجاد مشوقهای اقتصادی و اجتماعی میتواند گامهای مؤثری در مسیر بهبود وضعیت باشد. بدون شک، توجه جدی به این معضل و اتخاذ راهکارهای علمی و عملی، نقشی حیاتی در حفظ پویایی و آینده جمعیتی ایران خواهد داشت.
روزانه بیش از یکهزار و ۵۰۰ سقط جنین در کشور
صالح قاسمی، پژوهشگر حوزه جمعیتدر گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان» با اعلام آماری تکاندهنده، گفت: بر اساس چهار مطالعه معتبر علمی، سالانه دستکم ۳۷۰ هزار و تا ۶۰۰ هزار مورد سقط جنین در ایران رخ میدهد که به طور میانگین، روزانه بیش از یکهزار و ۵۰۰ سقط را شامل میشود.
وی با تأکید بر غیررسمی بودن اغلب این آمارها، خاطرنشان کرد: حدود ۹۰ درصد از کل سقطها، مربوط به جنینهای کاملاً سالم و مشروع است که به دلیل باورهای غلط فرهنگی، فشارهای اقتصادی، نتایج مثبت کاذب غربالگری و فقدان آگاهی پزشکی و دینی رخ میدهد.
این پژوهشگر حوزه جمعیت ادامه داد: تنها حدود ۶ درصد سقطها طبیعی یا درمانی و مابقی غیرقانونی و غیرایمن است.
قاسمی با اشاره به عوارض جبرانناپذیر سقط بر مادران، گفت: بر اساس مطالعه مراکز ناباروری، ۲۹ درصد از ناباروریهای نوع دوم (ناباروری اکتسابی) ناشی از سقطهای غیرقانونی بالای ۱۲ هفته است که مادران را برای همیشه از فرزندآوری محروم میکند.
وی تأکید کرد: هدف از مدیریت این بحران، صرفاً افزایش جمعیت نیست، بلکه حفظ سلامت جسمی، روانی و اخلاقی مادران و خانوادهها است.
این پژوهشگر حوزه جمعیت با انتقاد از باور عمومی مبنی بر حلال بودن سقط تا پیش از چهارماهگی، افزود: متأسفانه ناآگاهی دینی و گسترش دادههای غلط، سهم عمدهای در این آمار دارد و ضروری است که آموزشهای صحیح و مشاورههای تخصصی در دستور کار قرار گیرد.
قاسمی در پایان بر لزوم تغییر نگاه از حق انتخاب به حمایت از زندگی تأکید کرد و گفت: سیاستگذاری فرهنگی و قانونی برای کاهش سقط الزامی است.
آیدین لطفیآذر، پژوهشگر حوزه حیات جنین، در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان» با اشاره به ابعاد علمی سقط جنین، عنوان کرد: سقط جنین در اصل مترادف با قتل جنین است؛ چراکه ما موجود زندهای را که توانایی دفاع از خود را ندارد، از زندگی ساقط میکنیم.
وی با استناد به تحقیقات صورتگرفته، تصریح کرد: جنین از سه هفته پس از لقاح، زمانی که بسیاری از مادران از بارداری خود بیخبرند، دارای ضربان قلب است و از هفته پنجم تا ششم، اندامها شکل گرفته، حرکت آغاز میشود و حتی به محرکهای دردناک واکنش نشان میدهد.
این پژوهشگر حوزه حیات جنین ادامه داد: پس باورهای اشتباه مبنی بر بیجان بودن جنین تا چهار ماهگی، کاملاً بیاساس است.
لطفیآذر با تأکید بر احساس درد توسط جنین از ماه دوم، گفت: فیلمهای کورتاژ نشان میدهد جنین در این فرآیند تکهتکه و چرخانده میشود؛ تصویری که اگر مادران ببینند، از تصمیم خود منصرف خواهند شد.
وی به تجربه شخصی خود اشاره کرد که با نمایش حرکت و ضربان قلب جنین روی دستگاه سونوگرافی، مادرانِ مصمم به سقط را پشیمان کرده است، افزود: اکثر سقطها زمانی رخ میدهد که والدین آمادگی پذیرش فرزند را ندارند؛ خواه تنشهای اقتصادی، عاطفی یا مشکلاتی مانند بارداری در دوران عقد، اما توصیه من این است که حتماً با مشاور مشورت کنند.
این پژوهشگر حوزه حیات جنین خاطرنشان کرد: گاهی با تغییر تاریخ عروسی، دریافت وام یا کمک خانوادگی، مشکلات برطرف میشود و یک انسان به زندگی ادامه میدهد.
لطفیآذر با مقایسه آماری تکاندهنده، تصریح کرد سالانه ۳۰۰ هزار جنین را به دلیل ناآگاهی نابود میکنیم و این آمار نشان میدهد که بحران جمعیت تنها با آگاهیرسانی و فرهنگسازی مهار میشود.
وی با اشاره به عوارض جبرانناپذیر سقط بر سلامت مادران، گفت: بسیاری از زنان پس از سقط دچار چسبندگی رحمی و ناباروری میشوند و عمری افسوس میخورند.
این پژوهشگر حوزه حیات جنین در پایان از خانوادهها درخواست کرد در لحظات تنشزای تصمیمگیری، فرزند را موهبتی الهی بدانند که ممکن است دیگر هرگز تکرار نشود.
سقط غیربیمارستانی مرگبار است
نسرین اسدی، متخصص زنان و زایمان در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان» با ابراز نگرانی از افزایش موارد سقطهای غیرمجاز در کشور، به تشریح عوارض جبرانناپذیر این اقدام پرداخت و گفت: سقط جنین، فارغ از روش انجام آن، یک مداخله پزشکی پرخطر است که صرفاً باید در بیمارستان و با حضور تیم تخصصی صورت گیرد.
وی با برشمردن عوارض خطرناک سقط دارویی و کورتاژ، هشدار داد و افزود: انجام این اقدامات خارج از محیط بیمارستان میتواند به پارگی رحم، مثانه، برداشتن رحم، ناباروری و حتی مرگ مادر منجر شود.
این متخصص زنان و زایمان به روش دارویی سقط اشاره کرد و گفت: بسیاری تصور میکنند که مصرف چند قرص، کاری ساده و بیخطر است، اما این داروها ترکیبات هورمونی قدرتمندی هستند که سیستم بدن را به شدت تحت تأثیر قرار میدهند.
اسدی ادامه داد: تهوع، استفراغ شدید، تب و لرز از عوارض شایع این روش است، اما خطر اصلی جایی است که فرد دچار شوک آنافیلاکسی میشود و این واکنشی آلرژیک و مرگبار است که در کسری از دقیقه میتواند به ایست قلبی و مرگ مادر منجر شود.
وی تصریح کرد: متأسفانه ما مواردی داشتهایم که خانمهای جوان به دلیل مصرف خودسرانه این داروها، در اورژانس بستری شدند و با وجود تمام تلاش کادر درمان، جان خود را از دست دادند به همین دلیل تأکید میکنم که این داروها حتماً باید در بیمارستان و تحت نظر پزشک تجویز و مصرف شوند.
این متخصص زنان و زایمان با اشاره به گروههای پرخطر، عنوان کرد: زنانی که سابقه سزارین، برداشتن فیبروم یا هر نوع برش روی رحم دارند، در معرض خطر بسیار بالایی قرار دارند.
اسدی با بیان اینکه انقباضات شدید ناشی از داروهای سقط میتواند باعث پارگی دیواره رحم و حتی مثانه شود، گفت: این پارگی نهتنها حیات مادر را به خطر میاندازد، بلکه در بسیاری از موارد، جراحان ناچار به برداشتن کامل رحم میشوند؛ یعنی مادری در سنین جوانی، برای همیشه از امکان بارداری محروم میشود.
افزایش سقط و کاهش موالید؛ هشداری برای آینده
وی با اشاره به عوارض طولانی مدت این روش، افزود: حتی در موارد نادری که مادر زنده میماند، این داروها میتوانند بر کیفیت تخمکها و سلامت جنینهای بعدی تأثیر بگذارند و زمینهساز ناهنجاریهای جنینی در بارداریهای آینده شوند.
این متخصص زنان و زایمان به روش کورتاژ پرداخت و تصریح کرد: کورتاژ یک عمل جراحی است که حتی در بهترین شرایط بیمارستانی با عوارضی مانند خونریزی، عفونت و سوراخشدگی رحم همراه است، اما وقتی این کار در مطبهای زیرزمینی، مراکز غیرمجاز یا توسط افراد فاقد صلاحیت انجام میشود، فاجعه رقم میخورد.
اسدی با اشاره به مشاهدات بالینی خود، ادامه داد: ما بارها خانمهای جوانی را دیدهایم که پس از سقط غیربهداشتی با پارگی روده، مثانه و رحم به اورژانس منتقل شدهاند.
وی با بیان اینکه در برخی موارد، بخشهایی از روده به دلیل نکروز (مرگ بافت) برداشته شده و بیمار برای همیشه با عفونت و مشکلات گوارشی درگیر میشود، عنوان کرد: همچنین عفونت شدید لگنی، منجر به عفونت خون و بستری طولانیمدت در آیسیو شده است.
این متخصص زنان و زایمان با هشدارهای جدی در خصوص خطر سندرم آشرمن یا چسبندگی داخل رحمی، گفت: پس از کورتاژ، دیواره داخلی رحم زخم میشود و این زخمها میتوانند به هم بچسبند و حفره رحم را تنگ کنند.
اسدی با بیان اینکه این عارضه نه تنها احتمال بارداری را به شدت کاهش میدهد، بلکه در صورت وقوع بارداری، خطر سقط مکرر و جفت سرراهی را افزایش میدهد، افزود: درمان این سندرم بسیار دشوار و گاهی غیرممکن است و بسیاری از این بیماران، پس از سالها تلاش برای درمان ناباروری، در نهایت رحم خود را از دست میدهند.
وی با تأکید بر جنبههای روانشناختی این سقط، تصریح کرد: آنچه کمتر به آن پرداخته میشود، آسیبهای روحی است؛ بسیاری از مادرانی که سقط را تجربه میکنند، به ویژه در شرایط غیربهداشتی و بدون مشاوره، دچار افسردگی شدید، اضطراب مزمن و احساس گناه دائمی میشوند.
این متخصص زنان و زایمان خاطرنشان کرد: وقتی یک مادر جوان به دلیل عوارض سقط، رحم خود را از دست میدهد یا دچار ناباروری میشود، عملاً میانگین سن مادری در جامعه افزایش مییابد؛ چراکه این زنان یا هرگز صاحب فرزند نمیشوند یا با تأخیر زیاد و پس از درمانهای طاقتفرسا باردار میشوند.
اسدی عنوان کرد: این موضوع نه تنها یک معضل فردی بلکه یک چالش جمعیتی برای کشور محسوب میشود.
وی در پایان خواستار آموزش همگانی، دسترسی آسان به مشاورههای قبل از بارداری، و برخورد جدی با مراکز غیرمجاز انجام سقط شد و گفت: رسانهها باید با افزایش آگاهی، از وقوع این فجایع انسانی جلوگیری کنند.
تهدید آینده جمعیتی کشور با کاهش موالید و افزایش سقط
در کنار ابعاد جمعیتی، سقط جنین پیامدهای جبرانناپذیری برای سلامت جسمی و روانی بانوان به همراه دارد؛ در بعد روانی نیز افسردگی، اضطراب، احساس گناه و پشیمانی عمیق، از جمله آسیبهایی است که بسیاری از زنان پس از سقط تجربه میکنند و این زخمهای روحی، گاه تا سالها زندگی فردی و خانوادگی آنها را تحت تأثیر قرار میدهد.
از سوی دیگر، کاهش شدید موالید و افزایش سقط، معادلات اقتصادی و اجتماعی کشور را به خطر انداخته است. جمعیت جوان و پویا، موتور محرک توسعه و تولید است و کاهش نرخ زادولد، به معنای کاهش نیروی کار، افزایش سالمندی و سنگینتر شدن بار مالی بر دوش جمعیت فعال در آینده خواهد بود.
این روند نهتنها آینده تأمین اجتماعی و نظام بازنشستگی را با چالش مواجه میکند، بلکه توان علمی، فناوری و دفاعی کشور را نیز تحت الشعاع قرار میدهد.
برای مقابله با این بحران، علاوه بر آگاهسازی از خطرات سقط، باید بسترهای فرهنگی و قانونی برای حمایت از مادران و خانوادهها فراهم شود.
ارائه مشاورههای پیش از بارداری، تقویت خدمات درمانی ناباروری، افزایش مرخصی زایمان، حمایت مالی از خانوادههای دارای فرزند و فرهنگسازی برای ارزشآفرینی از فرزندآوری، از جمله راهکارهایی است که میتواند انگیزه مادران را برای حفظ جنین و تکمیل جمعیت کشور افزایش دهد.
تنها با نگاهی چندبعدی و همکاری همه نهادهای مسئول، میتوان از این عبور تاریخی با سلامت عبور کرد و آیندهای امیدوارکننده برای نسلهای بعدی رقم زد.
انتهای پیام
