اندیشه
-
فروردین- 1402 -31 فروردین
آیا حسد پلی به سوی سوسیالیسم است؟
احمد فرتاش در عصرایران نوشت: هر چند که حافظ گفته است «غمناک نباید بود از طعن حسود ای دل/ شاید که چو وابینی خیر تو در این باشد» و از قدیم هم گفتهاند الحسود لایسود، اما حسادت رذیلتی نیست که گریبان حاسدان را با چهار بیت شعر و دو خط پند…
بیشتر بخوانید » -
31 فروردین
فیزیوکراسی چیست؟
عصر ایران نوشت: فیزیوکراسی (Physiocracy) یا فیزیوکراتیسم (Physiocratism) مکتبی در اقتصاد است که از عدم مداخلۀ دولت در فعالیتهای خصوصی و اقتصادی انسان دفاع میکند و ضمنا زمین و کشاورزی را تنها منبع ثروت میداند. سیاست اقتصادی مرکانتیلیستی که با اتکا به تولید بیشتر و کوشش برای صادرات (که موجب…
بیشتر بخوانید » -
31 فروردین
«دکترین آیزنهاور» چه بود؟
عصرایران نوشت: دکترین آیزنهاور (Eisenhower Doctrine) به پیشنهادهای دوایت دیوید آیزنهاور سی و چهارمین رئیس جمهوری ایالات متحدۀ آمریکا (از آغاز ۱۹۵۳ تا پایان ۱۹۶۱) گفته میشود که معطوف به اتخاذ سیاست جدید در خاورمیانه بود. این پیشنهادها در پنجم ژانویۀ ۱۹۵۷ در جلسۀ مشترک مجلس نمایندگان و مجلس سنای…
بیشتر بخوانید » -
31 فروردین
تیتوئیسم چه بود؟
عصر ایران نوشت: واژۀ تیتوئیسم در اشاره به مشی سیاسی مارشال تیتو، رهبر کمونیست یوگسلاوی به کار میرود. اساس سلوک سیاسی یوسیپ بروز تیتو، استقلال در برابر شوروی و تلاش برای تحقق “کمونیسم ملی” بود. امروزه با فروپاشی شوروی و یوگسلاوی، طبیعتا تیتوئیسم منتفی شده است ولی واژۀ تیتئوئیسم دلالت…
بیشتر بخوانید » -
31 فروردین
«موج سوم دموکراسی» چه بود؟
عصرایران نوشت: موج سوم دموکراسی (Democracy’s Third Wave) عبارت مشهوری در علوم سیاسی است که ساموئل هانتینگتون (۲۰۰۸-۱۹۲۷) با نوشتن کتابی به همین نام در اوایل دهۀ ۱۹۹۰، آن را در جهان رایج کرد. منظور هانتینگتون از موج سوم دموکراسی، فروپاشی برخی از رژیمهای غیردموکراتیک در اروپا و آمریکای جنوبی و بعضا…
بیشتر بخوانید » -
31 فروردین
دربارۀ «امپریالیسم یانکی»، «دکترین مونرو» و «دیپلماسی دلار»
عصرایران نوشت: “امپریالیسم یانکی” (Yankee Imperialism) عبارتی است که نخستین بار برای تقبیح سیاست خارجی دولت ایالات متحدۀ آمریکا در قبال کشورهای آمریکای لاتین در زمان ریاست جمهوری تئودور روزولت (۱۹۱۹-۱۸۵۸) به کار رفته است. تئودور روزولت در فاصله سالهای ۱۹۰۱ تا ۱۹۰۹ بیستوششمین رئیس جمهور ایالات متحدۀ آمریکا بود. منتقدین…
بیشتر بخوانید » -
29 فروردین
دینداری وارونه و امر بمعروف مظلوم!
محمد کاظمی تقوی در پایگاه خبری جماران نوشت: ۱- انسان موجودی «در حال شدن» میباشد و در مسیر این شدن از سرمایه و ظرفیت فطرت و خرد از باطن وجود خود، و رسولان الهی با کتابهای آسمانی از بیرون، بهرهمند است تا به شخصیت خود و زیست و زندگی خود،در…
بیشتر بخوانید » -
29 فروردین
تئوکراسی چیست؟
عصر ایران نوشت: ئوکراسی (Theocracy) در لفظ یعنی “فرمانروایی خداوند”. این واژه دلالت دارد بر حکومت دینی. در حکومت دینی، حاکمیت از آن دین است و این حاکمیت از طریق نمایندگان دین اعمال میشود. تئوکراسی، اقتدار دینی را چیره بر اقتدار سیاسی میداند؛ بنابراین، حکومتی است که در آن افراد…
بیشتر بخوانید » -
29 فروردین
نئولیبرالیسم و دکترین ریگان و تاچر چیست؟
عصر ایران نوشت: نئولیبرالیسم (Neoliberalism) اصطلاحی است در توصیف آراء اقتصاددانان لیبرالی که تقریبا از اواسط قرن بیستم خواهان بازگشت به جهتگیریها و سیاستگذاریهای لیبرالیسم کلاسیک در حوزۀ اقتصاد شدند. اقتصاددانان لیبرال برجستهای مثل فردریش فون هایک و میلتون فریدمن و رابرت نازیک، منتقد افزایش مداخلۀ دولتهای لیبرال در اقتصاد بودند؛ مداخلهای که هدف اصلیاش تامین…
بیشتر بخوانید » -
28 فروردین
رژیمهای توتالیتر و اتوریتر (اقتدارگرا) چه فرقی دارند؟
عصر ایران نوشت: واژههای توتالیتریسم (یا توتالیتاریسم) و اتوریتریسم در ادبیات سیاسی ایران و جهان زیاد به کار میروند. در متون سیاسی، چه در کتب دانشگاهی چه در روزنامهها و مجلات، برخی حکومتها توتالیتر قلمداد میشوند و برخی دیگر اتوریتر. صورت دقیقتر این دو واژه البته توتالیتاریانیسم (Totalitarianism) و اتوریتاریانیسم (Authoritarianism) است. اما این دو واژه بر…
بیشتر بخوانید » -
28 فروردین
اُلیگارشی چیست؟
الیگارشی شکل فاسد آریستوکراسی بود. یعنی “حکومت بد یک گروه کوچک” بود. در حکومت الیگارشیک، حاکمان فاسد جامعه را به سمت فساد و تباهی سوق میدهند. به گزارش عصر ایران، الیگارشی (Oligarchey) واژهای است که قدمتش به یونان باستان (آتن) بازمیگردد و در فلسفۀ سیاسی افلاطون و ارسطو در توصیف حکمرانی یک…
بیشتر بخوانید » -
28 فروردین
مروری بر کتاب جمهوری افلاطون | از آریستوکراسی تا استبداد
lycee نوشت: با اینکه قریب به ۲۴۰۰ سال از نگاشتنِ کتاب جمهوری توسطِ افلاطون میگذرد، هنوز که هنوز است این کتاب جزوِ عمیقترین کتب فلسفی محسوب میشود. در کتاب جمهوری بحثهای عمیقی درباب شناختشناسی، هستیشناسی، فلسفه سیاسی، فلسفه اخلاق، روانشناسی، شعر، فلسفه تاریخ، آخرت و … وجود دارد. حال تمام این موضوعات را در…
بیشتر بخوانید » -
26 فروردین
دربارهی استحاله | شهرام کیوانفر
شهرام کیوانفر، نویسنده و حقوقدان، در یادداشتی که در اختیار انصاف نیوز قرار گرفته است، دربارهی استحاله نوشت: چندی پیش یادداشتی نوشتم در نقد قباحت زدایی از صفت «وسط بازی». در آن یادداشت تلاش کردم نشان دهم که اعتقاد و تعهد به کنشهای خشونت پرهیز مجوزی به دست نمیدهد که…
بیشتر بخوانید » -
25 فروردین
پاتریمونیالیسم چیست؟
عصر ایران نوشت: واژۀ پاتریمونیالیسم (Patrimonialism) توسط ماکس وبر جامعهشناس آلمانی ابداع شده است. پاتریمونی از لفظ “پاتر” (pater) یعنی “پدر” میآید و به معنی ملک موروثی یا ملکی است که از پدر یا نیاکان به ارث رسیده باشد. وبر بر همین اساس، پاتریمونیالیسم را نوعی نظام سیاسی میداند که فرمانروایش آن…
بیشتر بخوانید » -
24 فروردین
زنان و وجوب پوشاندن موی سر
حجتالاسلام احمد حیدری در یادداشتی که در اختیار انصاف نیوز قرار داده است، نوشت: خانم «صدیقه وسمقی» از اساتید نواندیش دانشگاه مطرح کرده: «در قرآن بر لزوم پوشاندن موی سر زنان تصریح نشده، پس واجب دانستن پوشاندن موی سر بر کدام دلیل قطعی استوار شده است.» قبل از ورود به…
بیشتر بخوانید » -
24 فروردین
مهراب صادق نیا: افزایش مناسک و ایام مذهبی، دینداری جامعه را افزایش نمیدهد
یک جامعه شناس دین، با نقد نوع دینداری در حال ترویج در کشور تاکید کرد: برخی از افزایش مناسک مذهبی و ایام دینی در تقویم یا رشد تعداد امامزادگان مدعی افزایش دینداری در جامعه هستند، در حالی که معیار دینداری، تحقق روح و اهداف دین نظیر پایبندی به اخلاق، اعتماد،…
بیشتر بخوانید » -
23 فروردین
شمایل «علی» در تشیع مردمی
محسنحسام مظاهری، نویسنده و پژوهشگر اجتماعی تشیع و آیینهای شیعی، در یادداشتی با عنوان «شمایل «علی» در تشیع مردمی (عامیانه) / مصداقی از موازنهی دو گفتار فقه و عرفان (تصوف)» در کانال تلگرامی خود نوشت: ۱در ادوار پیشین، در حیات اجتماعی اسلام و بعدتر تشیع در ایران، گفتار عرفان/تصوف بهموازات گفتار…
بیشتر بخوانید » -
23 فروردین
هادی سروش: شهید مطهرى در روزگار بیحجابی و مشروب فروشی، نگران خرافات و تحریف دین بود
حجت الاسلام هادى سروش، استاد حوزه، با توجه به مسائل اخیر در کشور گفت: شهید مطهرى در روزگار بیحجابی و مشروب فروشی، نگران تحریف و خرافاتى بود که به نام دین ترویج شود. به گزارش انصاف نیوز، او که در شب شهادت امیرالمومنین، در مجمع دینی احیای فضیلت به موضوع…
بیشتر بخوانید » -
23 فروردین
پیرسالاری چیست؟
عصر ایران نوشت: پیرسالاری (Gerontocracy) به معنای “حکومت سالخوردگان” است. این واژه در یونان باستان در اشاره به نوع خاصی از حکومت به کار میرفت ولی امروزه برای توصیف وضعیتی به کار میرود که هر حکومتی ممکن است دچار آن شود. در پیرسالاری، “عمر” و “تجربه” به دلایل دینی یا…
بیشتر بخوانید » -
22 فروردین
مجاهدی: قبل از دینداری باید اخلاقی بود
محمدمهدی مجاهدی تأکید کرد: قرآن، پیامبر و اهل بیت با دین تفال و استخاره و خواب و روایت که مسئولیت شناخت و حق باطل را از ذمه متدینین بردارد مخالفاند و هرگز در پاسخ به یاران خود نگفتند مسئولیت اعمالشان در قیامت با من. در سومین جلسه از سلسله نشستهای…
بیشتر بخوانید »