دسته اندیشه

مولانا محصول کدام «حوزه‌ی تمدنی و فرهنگی» است؟

مولانا محصول كدام «حوزه‌ی تمدنی و فرهنگی » است؟

«با نگاه تاریخی و تمدّنی و فرهنگی باید گفت که مجادله‌ی افغان و تاجیک و ترک بر سر مولانا و وابستگی خاکی و قومی و لهجه‌ای مولانا، به آن می‌ماند که فی‌المثل اهالی نیشابور و سبزوار براساس تقسیمات کشوری امروز…

شیخ مفید | سرآمد علمای مذاهب اسلامی و متفکری برجسته

شیخ مفید | سرآمد علمای مذاهب اسلامی و متفکری برجسته

محمدبن‌محمدبن‌نعمان ملقب به شیخ مفید و معروف به ابن‌المعلم، عالم و دانشمند بزرگ جهان اسلام در قرن چهارم و پنجم قمری است. او در برابر دو روش عقل‌گرایی افراطی و اکتفا کردن به روایات بدون توجه به عقل، اندیشه شیعه…

نفس از دیدگاه ابن سینا | بخش اول

نفس از دیدگاه ابن سینا | بخش دوم

کانال تلگرامی «فلسفه» نوشت: نگاه متفاوت ابن سینا به مسائل مادی یا غیرمادی بودن نفس و نسبت آن با جسم، بقا یا فنای نفس پس از بدن, به ضمیمه ی نوآوری‌های او در مباحثی چون اثبات وجود نفس، ماهیت ذهن،…

۳۰ ویژگی یک فرد نُرمال از دیدگاه محمود سریع ‌القلم

بنیادی‌ترین نقصانِ سیاستِ خارجی ایران

محمود سریع ‌القلم، استاد دانشگاه، در صفحه‌ی شخصی‌اش در تلگرام، ۳۰ ویژگی یک فرد نرمال را در فهرستی آورده‌است که متن کامل آن را در ادامه می‌‌خوانید. ۱- در رانندگی از فرعی به اصلی، کامل می‌ایستد بعد حرکت می‌کند چون…

فلسفه حقوق به ما چه می‌آموزد؟

فلسفه حقوق به ما چه می‌آموزد؟

«فلسفه حقوق به ما چه می‌آموزد؟» عنوان مطلبی است که برایان لیتر، استاد دانشگاه شیکاگو نوشته‌است که با ترجمه‌ی مهدی ذوالقدری و مهدی خصالی در سایت ترجمان منتشر شده‌است. متن کامل را در ادامه می‌خوانید. برایان لیتر، استاد دانشگاه تگزاس،…

حرمت تنفیر و اصل مصلحت

حرمت تنفير و اصل مصلحت

آیت‌الله ایازی در در نشست فقه ‌پژوهی به بحث حرمت تنفیر و اصل مصحلت پرداخت که متن کامل آن را در ادامه می‌خوانید. روزنامه اعتماد نوشت: «یکی از پیش‌فرض‌های حرمت تنفیر مساله مدارا است. «طلیعه‌دار بسیاری از قواعد نوین فقهی»…

«داوری اردکانی یک موضع اندیشه واحد دارد»

«داوری اردکانی یک موضع اندیشه واحد دارد»

دکتر محمدهادی محمودی چندی پیش به بهانه آغاز سیر مطالعاتی آثار دکتر داوری‌ اردکانی در اداره کل کتابخانه‌های عمومی استان کهگیلویه و بویراحمد با ارائه سخنرانی با عنوان تجدد و تفکر (درنگی در باب آثار و آرای دکتر رضا داوری‌…

اصطلاحات فلسفی در متون پهلوی

اصطلاحات فلسفی در متون پهلوی

فرهنگستان زبان و ادب فارسی نوشت: «در چهارصد و هفتاد و نهمین نشست شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی که در تاریخ دوشنبه بیست و دوم آبان ماه ۱۴۰۲ برگزارشد، دکتر ژاله آموزگار، عضو پیوسته‌ی فرهنگستان زبان و ادب فارسی،…

«شیر یا خط» تصادفی است یا کَلَکی دارد | علم چه می‌گوید؟

«شیر یا خط» تصادفی است یا کَلَکی دارد | علم چه می‌گوید؟

تحقیقات انجام شده نشان می‌دهند که در پرتاب سکه، شانس فرود آمدن آن روی یک سمت به طور مساوی تقسیم نمی‌شود و برخلاف تصور رایج، یک طرف برتری جزئی نسبت به طرف دیگر دارد. سایت یورونیوز نوشت: «پرتاب سکه یا…

قطاری پر از آدمهای شاد | جستاری درباره فلسفه سینمای وودی آلن

قطاری پر از آدمهای شاد | جستاری درباره فلسفه سینمای وودی آلن

علی اصغر اعتدال‌پور، فلسفه‌ی سینمای وودی آلن را در سایت فیلم‌نوشتار بررسی کرده‌است که متن کامل آن را در ادامه می‌خوانید. وودی آلن یکی از مشهور‌ترین چهره‌های سینمای کمدی عصر ماست. در فیلم‌های وودی آلن راجع به مسائل مهمی مانند…

راه‌های تفکر فلسفی

راه‌های تفکر فلسفی

دکتر سید یحیی یثربی، فیلسوف ایرانی در سایت جامعه‌شناسان جوان نوشت: فلسفه، اندیشیدن است. اندیشیدن یک خاصیت دارد و آن اینکه مدام برای ما پرسش ایجاد می کند و برای پرسش هایش جواب می خواهد. بکوشید هرچه می شنوید و…

چیستی،‌ چرایی، و مرزهای نیک‌نگری

چیستی،‌ چرایی، و مرزهای نیک‌نگری

سایت سنجشگرانه به نقل از روزنامه شرق نوشت: «اصلِ نیک‌نگری» (اصلِ حمل به احسن) [the principle of charity] یکی از مفهوم‌های اساسیِ سنجگرانه‌اندیشی (تفکر نقادانه) است. معنایی اجمالی از اصل نیک‌نگری (یا اصلِ حمل به احسن) را مفروض می‌گیریم تا…

ابن‌سینا: فیلسوف یا متکلم

ابن‌سینا: فیلسوف یا متکلم

سایت تردید (مدرسه مجازی فلسفه) نوشت: امیر مازیار، دکترای فلسفه از این ادعا دفاع کرد که ابن‌ سینا فیلسوف است و به برخی نقدها در این باره از جمله نظرات مصطفی ملکیان پاسخ گفت و در ویدئوی زیر به این…

فلسفه علم چیست | پرسش‌های بسته و پرسش‌های باز

فلسفه علم چیست؟ پرسش‌های بسته و پرسش‌های باز

«فلسفه علم» و موضوعات پیرامون آن در پادکستی با همین نام بررسی می‌شوند. پژمان نوروزی و امیرحسن موسوی کارشناسان این برنامه هستند و متن پادکست را سهیلا علایی برای سایت بنیاد جایزه چراغ پیاده‌ کرده‌است که در ادامه می‌خوانید. خلاصه‌ای…

آشنایی با مهارت‌های اندیشیدن | تفکر انتقادی مانعی برای حماقت

آشنایی با تفکر انتقادی، تفکر نقادانه یا سنجشگرانه‌اندیشی

«مهارت‌های اساسی تفکر انتقادی کدامند؟ وقتی با یک فکر یا ایده خاص در ذهنمان رو به رو می‌شویم و می‌خواهیم آن را نقد و بررسی کنیم و سنجشگرانه به چالش بکشیم چه باید بکنیم؟» بهنام مرادیان در سایت مدرسه سپندمینو،…

چرا به آینده ایران امیدوارم | مصطفی ملکیان پاسخ می‌دهد [+ فیلم]

چرا به آینده ایران امیدوارم | مصطفی ملکیان پاسخ می‌دهد [+ فیلم]

گفت‌وگوی آزاد AZAD با مصطفی ملکیان، فیلسوف اخلاق درباره‌ آینده ایران (تابستان ۱۴۰۲) را در فایل ویدئویی زیر ببینید. این ویدئو در سایت شخصی مصطفی ملکیان منتشر شده‌است. «مجری: از سال گذشته، بنا بر اتفاقاتی که افتاد، آن چه به…

«داوری در دفاع از فلسفه شکست نخورده‌است»

محمدرضا هدایتی، دانشجوی دکتری فلسفه بعد از انتشار یادداشتی از رضا داوری اردکانی در مجله سیاست‌نامه، در کانال تلگرامی این مجله یادداشتی نوشت که متن کامل آن را در ادامه می‌خوانید. مجله سیاست‌نامه در شماره‌ی اخیر خود تصویری از رضا…

شخصیت زن در شاهنامه در گفت‌وگو با محمدعلی اسلامی ندوشن

شخصیت زن در شاهنامه در گفت‌وگو با محمدعلی اسلامی ندوشن

شاهنامه کتابی است که از زندگی حرف می‌زند؛ بنابراین هر چه در زندگی هست، در این کتاب هم هست، از جمله عشق. البته کلمه عشق در شاهنامه به معنایی که در غزل فارسی آمده، نیامده، به جایش «مهر» و «دلبستگی»…

افول یا رشد علوم در دوره اسلامی

افول یا رشد علوم در دوره اسلامی

اگر بخواهیم از اصطلاح‌شناسی توماس کوهن در کتاب «ساختار انقلاب‌های علمی» تبعیت کنیم باید بگوییم که در دوره اسلامی، انقلابی که پارادایم‌ها را جابه‌جا کند اتفاق نیفتاده است. اما فعالیت علمی فقط فعالیت علمی انقلابی نیست. حمیدرضا حافظی در ایبنا…

هنر و جنبش‌های تاریخی

هنر و جنبش‌های تاریخی

سایت نصور به نقل از روزنامه شرق، یادداشتی از حسام محجوب را با مضمون ارتباط هنر و جنبش‌های تاریخی منتشر کرد که متن کامل آن را در ادامه می‌خوانید. سال ۱۸۳۰ بود که اوژن دلاکروا، نقاش فرانسوی، در نامه‌ای به…