فرخ نگهدار: مهدی نصیری از یک افراط به افراطی دیگر رفته است | کسی چرخش او را جدی نگرفته
فرخ نگهدار، فعال سیاسی چپگرا بر این باور است که مهدی نصیری از افراطی به افراطی دیگر جابجا شده است و کسی در میان اپوزیسیون این چرخش او را جدی نگرفته است.
به باور او دربارهی پذیرفته شدن آقای نصیری در میان حامیان رضا پهلوی تردیدهای جدی وجود دارد و بعید است آنها او را بپذیرند.
آقای نگهدار در گفتوگو با انصاف نیوز، تحولات فکری و سیاسی مهدی نصیری را نه یک دگردیسی ناگهانی بلکه جابهجایی از یک افراط به افراطی دیگر میداند.
او با ترسیم تصویری کلی از صحنه سیاست ایران چه در درون حاکمیت و چه در میان مخالفان تأکید میکند که نصیری از منطق دوگانهساز ما و آنها عبور نکرده و صرفاً جای ایستادن خود را تغییر داده است؛ تغییری که به گفته او، نه به پختگی سیاسی منجر شده و نه برایش پایگاه اجتماعی تازهای ساخته است.
نگهدار در گفتوگو با انصاف نیوز، بحث را با تأکید بر ضرورت نگاه کلان آغاز میکند. به باور او، قضاوت درباره مهدی نصیری بدون درک کلی از گرایشهای موجود در سیاست ایران هم درون حکومت و هم در میان مخالفان قضاوتی ناقص خواهد بود.
این فعال سیاسی معتقد است که که هم در حکومت و هم در اپوزیسیون، همواره صداهای متکثر وجود داشته، اما نیروهای تندرو معمولاً تلاش کردهاند این تکثر را انکار کرده و تصویری یکپارچه از خودیها و دشمنان بسازند.
منطق تندروها یکپارچگی یا حذف
به گفتهی نگهدار، تندروها چه در سیستم و چه در اپوزیسیون باور دارند که هم حکومت باید یکدست باشد و هم مخالفان. در این منطق، هرکس از این یکپارچگی عدول کند، مرتد یا بریده یا خائن تلقی میشود. او با اشاره به تجربهی تاریخی ایران، توضیح میدهد که این منطق حذفمحور در دورههای مختلف تکرار شده و همواره به انسداد سیاسی انجامیده است.
این فعال سیاسی چپگرا یادآوری میکند که مهدی نصیری و چهرههایی چون حسین شریعتمداری، سالها در زمره نیروهای تندروی درون سیستم بودند؛ نیروهایی که نه اختلاف درونحکومتی را تحمل میکردند و نه وجود مخالفان اجتماعی را به رسمیت میشناختند.
به گفته او، جریانهای تندرو اساساً منکر آن بودند که بخشهایی از جامعه ایران با رویههای حاکم همراه نیست واقعیتی که حتی امروز برخی مقامات رسمی نیز ناچار به پذیرش آن شدهاند.
تغییر جایگاه مهدی نصیری و نه تغییر ماهیت او
فرخ نگهدار معتقد است که تحول مهدی نصیری تغییر ماهیت نیست و می گوید: آقای نصیری همان نگاه دوگانهساز و حذفی را حفظ کرده، اما این بار در جبهه مقابل ایستاده است. نصیری از تندروی حکومتی به تندروی اپوزیسیونی کوچ کرده و اکنون خواهان حذف همه نیروهای سیاسی دیگر تحت پرچم یک اپوزیسیون یکدست با محوریت رضا پهلوی است.
او در پاسخ به این سوال که مهدی نصیری امروز در چه موقعیتی است، گفت: اگر بخواهیم جایگاه واقعی نصیری را بسنجیم، باید به واکنش جامعه نگاه کنیم. نه اپوزیسیون دموکراسیخواه و نه نیروهای جمهوریخواه و چپ، این چرخش را جدی نگرفتهاند. نصیری امروز صدایی پرهیاهوست، اما تنها؛ بدون پشتوانه اجتماعی و بدون جایگاه پایدار در معادلات آینده سیاست ایران.
چرا نصیری به نیروهای میانه نپیوست؟
نگهدار در پاسخ به این سوال اینطور توضیح میدهد: نصیری در مقاطعی تلاش کرد به نیروهای میانهرو چه در حکومت و چه در میان مخالفان نزدیک شود، اما طبع فکری او که در فضای افراطی شکل گرفته، اجازه نداد در منطق همگرایی، مدارا و گفتوگو بماند. این سرنوشت مختص نصیری نیست و در تاریخ سیاسی ایران بارها تکرار شده است.
نصیری در اپوزیسیون بدون پایگاه اجتماعی
این فعال سیاسی دربارهی جایگاه امروز مهدی نصیری در میان اپوزیسیون گفت: او فاقد پایگاه اجتماعی مشخص است؛ نه نیرویی را پرورش داده و نه جریان مستقلی پشت سرش قرار دارد. او یا به جریانهای راست افراطی درون حکومت واکنش نشان میدهد یا به جریانهای افراطی بیرون از حکومت میآویزد. همین وضعیت باعث شده بخشهای گستردهای از جامعه روشنفکری، نیروهای دموکراسیخواه، ملیگرا و عدالتطلب از او فاصله بگیرند.
بحران در اردوگاه سلطنتطلبان
نگهدار به جریانهای پیرامون رضا پهلوی میپردازد و تأکید میکند در این اردوگاه نیز تحمل چندصدایی بهشدت کاهش یافته است. به گفتهی او، حتی نیروهای قدیمی و نزدیک به این جریان، اگر اندک اختلاف نظری داشته باشند، با هجمه و حذف مواجه میشوند. این فعال چپگرا این روند را نشانهی فقدان تدبیر سیاسی و فاصله گرفتن از اصول دموکراسی و مشروطهخواهی میداند.
تقارن افراط در حکومت و اپوزیسیون
نگهدار از نگاه خود برخی نگاهها در میان جریانهایی در حاکمیت و اپوزیسیون را مشابه میداند و میگوید: همانگونه که در درون حاکمیت، جریانهایی با دیپلماسی، گشایش سیاسی و چندصدایی مخالفت میکنند، در میان مخالفان حکومت نیز نیروهای افراطی مشابهی وجود دارند که هرگونه تلاش برای گفتوگو و کاهش تنش را خیانت میدانند. این دو سوی افراطی خواسته یا ناخواسته آینه یکدیگرند.
انتهای پیام
