آدم عاقل نگاه قبلیه ای ندارد؛ یعنی کسانی که با او تفاوت دارند را می بیند
ایبنا نوشت: کتاب «درآمدی بر روانشناسی خرد» تالیف و گردآوری رابرت استرنبرگ و جودت گلاک با ترجمه پروین کدیور و محمدجعفر جوادی از سوی انتشارات ارجمند منتشر شد.
در کتاب عهد عتیق گفته شده است که شاه سلیمان توانست با ارائه پیشنهاد تقسیم کودک به دو نیمه و دادن هر نیمه به یکی از دو مادر، مادر واقعی را تشخیص دهد. او باور داشت، مادری که این پیشنهاد را رد کند حتماً مادر واقعی کودک است. همینطور در کتاب عهد جدید آمده است که حضرت مسیح از فرد خیری نام میبرد که به یک یهودی دزدزده و کتکخورده کمک میکند در حالیکه در آن ایام یهودیها و مسیحیها با یکدیگر دشمنی داشتند و از بودا نقل میشود که گفته است بهترین زینت انسان، انسانیت او و بزرگترین ثروت وی خرد اوست.
داستانهای خرد به گذشته تیره و تار بشر محدود نمیشود. در دنیای متجدد نیز نلسون ماندلا به عنوان یک انقلابی خشن، خود را به بزرگترین و خردمندترین رهبری که جهان تا به آن روز به خود دیده بود، تغییر داد و صلح را برای کشورش آفریقای جنوبی به ارمغان آورد؛ کشوری که به دلیل اختلافات و خشونت، پاره پاره شده بود. مارتین لوترکینگ جونییر از آمریکا نیز با سرپیچی از فشارهای شدید اجتماعی و تحمل زندان به یکی از بزرگترین رهبران حامی حقوق مدنی و برابری برای همه تبدیل شد.
داغ ترین های لحظه
- قیمت زمان بازگشایی بازار طلا و سکه امروز ۱۴ بهمن ۱۴۰۴/ سکه ۱۶ میلیون تومان سقوط کرد؛ مثقال…
- حرف این روحانی را جدی بگیرید/ شاید بزودی روزگاری برسد که نتوانید هیچ چیزی را فیلتر کنید
- فیبر بالا و کلسترول صفر را در این غذاها جستوجو کنید
- جدیدترین خبر درباره جلسه تعیین دستمزد ۱۴۰۵/ رقم سبد معیشت کارگران چه تغییری کرد؟
اما خرد به طور دقیق به چه معناست؟ در فصل نخست کتاب نویسندگان در پاسخ به پرسش آوردهاند که در این کتاب با تعاریف متعددی از خرد روبهرو خواهید شد. ما به دنبال ارائه تعریف دقیقی از خرد نیستیم، زیرا در این مورد هنوز اتفاق نظری وجود ندارد. در عین حال آنچه اکثر محقان و متخصصان در مورد خرد با آن توافق دارند، ویژگیهای فرد خردورز است.
وجه مشترک افراد خردمند این است که فقط بر منافع فردی یا منافع کسانی که به نوعی به آنها شبیه هستند، تمرکز نمیکنند- یعنی نگاه «قبیلهای» ندارند. آنها معمولاً در قضاوتها و تصمیمگیریها فراتر از منافع خود و افرادی که به نوعی شبیه آنها هستند- فامیل، دوست، همکاران یا افراد دارای ملیت یکسان، قومیت یکسان یا تعلقات گروهی دیگر میاندیشند.
در نظر گرفتن منافع شخصی و منافع سایر افراد شبیه ما در تصمیمگیریها بسیار ساده است به خصوص در زمانهای که ظاهراً خودشیفتگی و خودبینی در حال افزایش است.
رابرت جی استرنبرگ استاد روانشناسی در دانشگاه کرنل و استاد افتخاری روانشناسی در دانشگاه هایدلبرگ آلمان است. او دکترای خود را از دانشگاه استنفورد دریافت کرده و سیزده دکترای افتخاری دارد. او جایزه گرومیر در روانشناسی، جایزه APS ویلیام جیمز و جایزه جیمز مککین کتل را نیز دریافت کرده است. او رئیس قبلی انجمن روانشناسی آمریکا، اتحادیه انجمنهای علوم رفتاری و مغز و انجمن بینالمللی آموزششناختی و روانشناسی نیز بوده است.
جودت گلاک، استاد روانشناسی تحولی دانشگاه کلاگن فورت در استرالیا است. تحقیقات او بر تحول خرد، نحوه اندازهگیری، چگونگی بروز آن در زندگی واقعی و نحوه پرورش آن در افراد و در جامعه متمرکز است. او چندین بار از صندوق علوم استرالیا کمکهزینه پژوهشی دریافت کرده و در مجلات مختلفی مانند مرور سالانه روانشناسی، روانشناسی تحولی و مجلات سالمندی: علوم روانشناختی مقالات خود را منتشر کرده است.
کتاب «درآمدی بر روانشناسی خرد» بعد از پیشگفتار و بیان انگیزه نوشتن این کتاب در چهار بخش اصلی به درآمدی بر نظریه و تحقیق در خرد، بنیادهای خرد در فرد و در جهان، تغییرپذیری خرد و خرد در جهان میپردازد و این موضوعها در پانزده فصل تبیین شده است.
در فصل دوم در شرح این پرسش که «آیا معنی خرد برای همه یکسان است؟» میخوانیم: «ممکن است عدهای اظهارنظر کنند که معنی واقعی خرد برای هر فرد فقط به فرهنگ وی بستگی دارد. ولی این پذیرفتنی نیست، زیرا این فکر را القا میکند که هر چه فرهنگ فرد، خرد تلقی کند، واقعاً خردمندانه است. حتی اگر آن فرهنگ بر خودکامگی، دینسالاری، تبعیض نژادی، زنستیزی یا نگرشهای قومکشی تاکید داشته باشد. در مقابل، بعضی ممکن است خرد را به فرد نسبت دهند-آنچه برای فرد خردمندانه است، زندگی کردن با ارزشها و تعهدات خود است. این مورد نیز چندان قابل قبول نیست- یک حاکم خودکامه، سلطهجو و کینهتوز و یک قاتل سریالی، بافضیلت و پاکدامن نیستند، زیرا فقط با تعهدات انحرافی خود زندگی میکنند.
به همین دلیل ارسطو بین خرد و هوشمندی محض تفاوت قائل شد. فرد خردمند و فرد صرفاً باهوش هر دو چگونگی دستیابی به اهداف و پیگیری موفقیتآمیز تعهدات خود را درک میکنند، ولی فرد صرفاً باهوش، برخلاف فرد خردمند، بهویژه وقتی اهداف و ارزشهایی مطرح میشوند که بخشی از خرد هستند خود را متعهد به انجام اهداف و ارزشهای خود میداند.»
در فصل چهارم کتاب نیز در شرح «خرد به مثابه تعالی خود» آمده است: «میشل آر. لونسون و کارولین آلدوین با استناد به مفهومی از آئین بودا، مدلی را به عنوان «مدل تعالی خود» ارائه کردهاند. افراد تعالیجو، برخلاف اکثر مردم، فقط به خودشان توجه نمیکنند. آنها از آنچه هستند، راضیاند و این خشنودی، نقاط ضعف آنها را نیز شامل میشود. آنها به خوبی از ضعفهای خود آگاهاند و در عین حال، این ضعفها را پذیرفته و یاد گرفتهاند که چگونه با آنها کنار بیایند. آنها به ارزیابیهای بیرونی، مانند شهرت، ثروت یا تایید مداوم دیگران، وابسته نیستند. آنها همدلی زیادی با دیگران دارند و از آنجایی که به تقویت و پاداش دیگران نیز وابسته نیستند، میتوانند آنها را همانطور که هستند، دوست بدارند. افراد تعالیجو، ارتباط تنگاتنگی با سایر مردم، با جامعه بشری و با طبیعت دارند. همینطور، بسیاری از این افراد، نسبت به منافع عمومی، خود را متعهد میدانند.»
این کتاب، گزارشی جامع و روزآمد از علم روانشناسی خرد ارائه کرده و چشماندازهای مختلف را پوشش داده است. جلوههای آموزشی پردامنه در هر فصل، شامل واژهنامه تخصصی، واژگان کلیدی برجسته، سوالات برای بحث، شرح مختصری از موضوعات پژوهشی مورد علاقه نویسندگان و کاربرد عملی آنها است. موضوعاتی که پوشش داده میشود، عبارتند از بنیادهای فلسفی، مفاهیم عامه و نظریههای روانشناختی خرد؛ رابطه خرد با اخلاق اجتماعی و اصول اخلاقی با شخصیت و بهزیستی و در هیجانات؛ خرد و رهبری؛ خرد و سیاستگذاری اجتماعی. این عناوین به صورت ساده، دور از سوگیری و با توجه به علاقه دانشجویان ارائه شده است.
کتاب «درآمدی بر روانشناسی خرد» تالیف و گردآوری رابرت استرنبرگ و جودت گلاک با ترجمه پروین کدیور و محمدجعفر جوادی با ۳۹۲ صفحه از سوی انتشارات ارجمند منتشر شد.
