داریوش خان و پیرکودک پهلوی | عظیم محمودآبادی

عظیم محمودآبادی، روزنامه‌نگار، در یادداشتی که در اختیار انصاف نیوز قرار داده است، درباره‌ی دیدار داریوش عاشورای با رضا پهلوی نوشت:

داریوش آشوری را بیش از بیست سال است که از طریق آثار و کتاب‌هایش می‌شناسم. «دانشنامه سیاسی» او از نخستین کتاب‌هایی بود که خریدم و در کتابخانه خلوت آن روزهایم جای دادم. الان هم کتابخانه‌ای حدودا ده‌هزار جلدی دارم، همچنان تالیفات و ترجمه‌های آشوری در قفسه‌ها خودنمایی می‌کند. از شهریار ماکیاولی و غروب بت‌های نیچه گرفته تا جلد هفتم تاریخ فلسفه کاپلستون و پرسه‌ها و پرسش‌ها و … . مهم‌تر از اینها اینکه در مورد افکار و اندیشه‌های حافظ محققانه‌ترین و بهترین کتابی که خواندم، «عرفان و رندی در شعر حافظِ»او بود. بعدها در کتابی که خود در مورد حافظ نوشتم –به نام «دین حافظ» – به این تاثیرپذیری از او اشاره کردم.  

اما دیدن تصویر او کنار پیر کودک کودنی که برای حمله به کشورش دریوزگی بیگانگان را می‌کند، به مثابه گاوِ نُه من شیری می‌ماند که بعد از شیردهی فراوان به ظرف پر از شیر لگدی می‌زند و آن را بر روی زمین می ریزد!

آری داریوش آشوری در آستانه نود سالگی بعد از چندین دهه تالیف و ترجمه – و ظاهرا خدمت به فرهنگ ایران – تصمیم گرفت رسما با کارپرداز نتانیاهو بیعت کند. 

شاید در میان جماعت روشنفکران این مرحوم دکتر شریعتی بود که او را زودتر از دیگران شناخت؛ همان وقتی که آشوری به اسراییل سفر کرد و از شیفتگی‌اش نسبت به کیبوتص‌ها نوشت و در مورد جنایات اسراییل و نامشروعی غصب سرزمین فلسطینیان تنها به این بسنده کرد که به هرحال این مساله مشمول گذر زمان شده و اکنون ۱۹ سال است – در سال ۱۳۴۶ که آشوری از اسراییل بازگشته بود- گذشته است!

آری شریعتی نزدیک به شصت سال پیش در نامه‌ای که آشوری را «داریوش خان» خطاب کرده بود بدون لکنت پته او را روی آب ریخت چراکه معتقد بود: «ترحم بر یک روشنفکری که از همۀ لوازم روشنفکری فقط یک زبان نیم‌بند را بلغور می‌کند و طوطی‌وار کلمات رایجی را از قبیل آزادی و دموکراسی و انسانیت – که به قول سارتر، خودشان در دهانشان گذاشته‌اند – در کشورهای استعمارزده واگو می‌کنند، خیانت به تودۀ عوام الناس است».(مجموعه آثار شماره ۳۵ بخش دوم، (چاپ دوم، تهران: انتشارات آگاه، تابستان ۱۳۷۲)، صفحات ۶۳۱ تا ۶۳۷)

انتهای پیام