در یک ماه اخیر و همزمان با شروع جنگ و اعمال محدودیتهای گسترده بر اینترنت، گزارشهای متعددی از افزایش شدید هزینه دسترسی به اینترنت آزاد و شکلگیری بازاری غیررسمی برای فروش سرویسهای عبور از فیلترینگ منتشر شده است.
این وضعیت نهتنها هزینه دسترسی شهروندان و کسبوکارها به اینترنت را افزایش داده، بلکه به ایجاد بازاری چندمیلیونی برای فروش خدماتی نظیر VPN و کانفیگهای اختصاصی منجر شده است.
به گزارش انصاف نیوز، بررسی برخی آگهیهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد که قیمت بستههای دسترسی به اینترنت آزاد به شکل بیسابقهای افزایش یافته است.
برای نمونه، در یکی از این آگهیها، بستهای با حجم تنها ۲ گیگابایت برای مدت یک ماه با قیمت حدود یک میلیون تومان عرضه شده است.
در همین فهرست، بسته ۱۰ گیگابایتی چهار میلیون تومان قیمتگذاری شده و حتی سرویس «نامحدود یکماهه» تا حدود ۴۰ میلیون تومان نیز اعلام شده است.
در نمونهای دیگر از این بازار، فروشندگان کانفیگهای موسوم به VIP تعرفههایی حتی بالاتر پیشنهاد میکنند.
طبق این آگهیها، بستههای کوچک ۱ گیگابایتی تا حدود یک میلیون و پانصد هزار تومان قیمت دارند و بستههای بزرگتر مانند ۵۰ گیگابایت به بیش از ۲۵ میلیون تومان میرسند. همچنین بستههای سازمانی تا سقف ۲۰۰ گیگابایت با قیمتهایی بالاتر از ۸۰ میلیون تومان عرضه میشوند.
فروشندگان این خدمات معمولاً با تأکید بر «پایداری در زمان قطعی اینترنت»، «پروتکلهای اختصاصی» و «سرعت بالا بدون قطعی» تلاش میکنند مشتریان خود را جذب کنند. مخاطبان هدف نیز اغلب فعالان اقتصادی آنلاین، برنامهنویسان، تریدرها و کسبوکارهایی معرفی میشوند که برای ادامه فعالیت خود به دسترسی پایدار به اینترنت جهانی نیاز دارند.
با این حال، منتقدان معتقدند محدودسازی اینترنت عملاً باعث شکلگیری یک بازار سیاه پرمنفعت شده است؛ بازاری که در آن دسترسی به اینترنت آزاد از یک خدمت عمومی به کالایی گرانقیمت تبدیل شده است.
در چنین شرایطی، بسیاری از کاربران عادی توان پرداخت این هزینهها را ندارند و در نتیجه شکاف دیجیتال عمیقتر میشود.
از سوی دیگر، برخی کاربران این پرسش را مطرح میکنند که محدودیتهای گسترده اینترنت تا چه اندازه به اهداف اعلامشده، مانند کنترل تهدیدات امنیتی، کمک کرده است.
به باور آنها، در حالی که کاربران عادی با اختلالهای گسترده در خدمات آنلاین، مسیریابی و ارتباطات مواجه میشوند، افراد یا گروههایی که منابع مالی و فنی بیشتری دارند، همچنان میتوانند به ابزارهای ارتباطی پیشرفته دسترسی پیدا کنند.
در همین راستا، انتقادات تندتری نیز نسبت به مدیریت فضای مجازی و تصمیمات امنیتی مطرح میشود. برخی معتقدند اینترنتی که میتوانست باز بماند تا روایتساز جنایتهای جنگی و ثبت حماسه حضور شبانه مردم باشد، بسته شده است تا به محل درآمدی برای عدهای خاص تبدیل گردد.
علاوه بر مسائل اینترنت، انتقادهایی نسبت به سایر تصمیمات امنیتی نیز وارد است؛ نمونه آن اختلال در سیستمهای موقعیتیاب (GPS) بود که با بهانه جلوگیری از شناسایی موقعیتها توسط دشمن اعمال شد.
این در حالی است که این اقدام عملاً مسیریابی برای مردم عادی را دچار مشکل کرد، اما نتوانست مانع از پرواز و حملات جنگندههای دشمن در آسمان تهران و سایر مناطق شود.
در مجموع، افزایش تعرفههای دسترسی غیررسمی به اینترنت و گسترش فروش سرویسهای عبور از فیلترینگ، نشانهای از تغییر ساختار بازار ارتباطات در شرایط محدودیت اینترنت است؛ وضعیتی که هم از نظر اقتصادی و هم از نظر اجتماعی پیامدهای گستردهای برای کاربران و کسبوکارهای آنلاین به همراه دارد.
انتهای پیام
دیدگاهتان را بنویسید