۱۰ نکته دربارهی مقالهی ظریف و واکنشهای منتقدان
رضا رئیسی، روزنامهنگار، در یادداشتی که در اختیار انصاف نیوز قرار داده است، نوشت:
جوهر مقاله محمدجواد ظریف در نشریه «فارین افرز» هنوز خشک نشده بود که سیلی از واکنشهای پردامنه حتی فراتر از انتظار و الگوهای پیشین رفتارهای طیفی نگرانه و جناحی مدارانه به راه افتاد. طیف تمامیت خواهی که در روندهای معمول و متعارف سپهر سیاسی طی چند دهه گذشته نشان داده بود، نظرات مخالف منویات خود را بر نمیتابد و بهخصوص روی چهرههای شاخص جناح مقابل، حساسیت مضاعفی از خود بروز داده بود به شکلی عجیب و خیره کننده به این یادداشت از تریبونهای مختلف واکنش نشان داد.
در این مقال از چند وجه به این موضوع خواهم پرداخت.
۱- محمدجواد ظریف فارغ از هشت سال سکانداری دستگاه سیاست خارجی، شاخصترین سلبریتی دیپلمات ایرانی در سطح جهانی است. دیپلماتی که بیش از هر چهره سیاسی در جمهوری اسلامی ساختار و بافتار سیاست داخلی ایالات متحده را میشناسد و حرفش در اتمسفر رسانهای و نخبگانی ایالات متحده، شنیده شده و خریدار دارد، او عطف به این عقبه و سابقه در یک فراز مهم و نقطه عطف تاریخی از این پتانسیل بهره جسته و در یک نشریه آمریکایی و به زبان انگلیسی از منظر و دیدگاه خود آن طبقه الیت آمریکایی را مخاطب قرار داده و پیشنهاداتی برای ترک مخاصمه و برون رفت از شرایط حاد موجود ناظر به دو طرف ماجرا ارائه داده است.
۲- همچنین واکنشها، پیشنهادها و نگارشهای رسانهَای امری معمول و متعارف در سپهر سیاسی ایالات متحده است، آنچنان که رسانههای داخلی خود ما در جریان همین جنگ بارها گفتارهای چهره هایی مانند چاک هریس، آرشایمر و شخصیت های مختلف آمریکایی را بازنشر داده است و ظریف نیز عطف به تخصص و ظرفیت و شناختی که نسبت به این فضا دارد، نکاتی را مبذول داشته و هیج امر عجیب و شاقی به وقوع نپیوسته است.
۳- ظریف بهتر از هر کسی می داند که جریان جنگ طلب و به دور از هر پرنسیب دیپلماتیک و قواعد متعارفِ حاکم بر کاخ سفید به هیچ صراطی مستقیم نیستند و به طور بدیهی و طبیعی حرف شنوی و پذیرشی نسبت به سخنان او نیز ندارند اما او جامعه هدفش طبقه نخبگان ایالات متحده است و برای ثبت در تاریخ این نوشتار و پیشنهادات را مطرح کرده است، مضاف بر آن ظریف هیچ مسئولیت رسمی در ساختار موجود تصمیم گیری ندارد که پیشنهادات مطرح شده او را توام با ایجاد و القای سستی و دوگانگی در سطوح تصمیمگیری کشور قلمداد کنیم.
۴- ظریف متعلق به اردوگاهی است که تعاملنگری را به عنوان پارادایم در حوزه سیاست خارجی می بیند و نسبت بدان مجاهدت و کوشش دارد اما وقوع جنگ کنونی و رفتارهای چند برههای هیئت حاکمه فعلی ایالات متحده و تسلط و اشرافی که رژیم صهیونیستی بر مدیریت فضای سیاسی و فکری ترامپ دارد، نشان داده است که چنین پارادیم و راهبردهای معطوف به آن در عمل پاسخگو نبوده و در مقطع فعلی و بازه زمانی میان مدت پیش رو کارآمدی و کارایی ندارد، هر چند برای تنویر افکار عمومی داخلی و خارجی و نشان دادن ماهیت زیاده طلبی و تمامیت خواهی این جنگ طلبان مفید و قابل تامل است.
۵- یک اشتباه راهبردی و همیشگی طیف منتقدان دیپلماسی در کشور ما آن است که دیپلماسی را در مذاکره محدود و محصور میکند و مذاکره را نیز به مثابه سازش و تسلیم میپندارد. حال آنکه دیپلماسی عرصه بسیار بسیط و فراگیر و چند وجهی است و پیگیری روندهای دیپلماتیک هیچ تنافری با روندهای میدانی و مقاومت و ایستادگی ندارد که لازم و ملزوم یکدیگر هستند و حتی مذاکره هم به معنای سازش و تسلیم نیست، بلکه تلاش برای داد و ستد در راستای رسیدن به فهم مشترک در راستای منافع ملی متقابل است و جبهه گیری دیرباز منتقدان علیه دیپلماسی و مظاهر مختلف آن مبتنی بر پیشفرضهای غلط و انگارههای معوج است.
۶- مهمترین رمز و راز موفقیت و پیروزی ملت ایران در جنگ تحمیلی کنونی و موارد مشابه قبلی، اتحاد و وحدت و یگانگی آحاد مختلف و متکتر ملت ایران حول و حوش امر ملی و کیان کشور و تمامیت ارضی ایران است. آنچه رهبر شهید انقلاب آن را مهمتر از هر گزینه و گزارهای دانسته و فراتر از قدرت نظامی مایه قوت و قدرت ایران دانستند و در اهمیت آن همین بس که واژه «اتحاد مقدس» را برای آن بکار بردند، آنچیزی که امام راحل نیز بدان تاکید و تصریح ویژه داشتند و بارها بر حفط وحدت کلمه تاکید کردند. طبیعی است که وحدت کلمه و اتحاد مقدس وقتی معنا و مفهوم و ارزش دارد که در قالب وحدت در عین کثرت به منصه ظهور برسد و انعکاس صدای واحد به معنای تک صدایی دستوری و تحکمی نیست.
۷- تندترین واکنش نسبت به مقاله ظریف را سعید حدادیان مداح در دو شب متوالی در یکی از تجمعات مردمی از خود نشان داد. برای اولین بار تجمعات مردمی ضد استکباری مردم ایران شاهد بکارگیری الفاظی ناپسند و مبتنی بر نگرشهای طیفی و جناحی بود که درست در مقابل رویکرد وحدت طلبانه و برآمده از نگرش ملی-میهنی به عنوان رکن رکین پیدایش این جبهه ملی در برابر خصم خارجی است.
۸- سعید حدادیان بعد از بکارگیری آن جملات وقیحانه و بی ادبانه و وحدت شکنانه که واکنش های فراوانی یافت در شب دوم و در بخشی از اظهارات خود گفت که هر کسی که از پشت به سردار مجید موسوی خنجر بزند، آن خنجر را در حلقش فرو می کنیم!
حال سوال این است که مقاله ظریف در فارن افراز به زبان انگلیسی و با جامعه هدف خارجی(فارغ از درستی یا نادرستی گزارههای مطروحه) خنجر زدن است یا ایجاد اختلاف و تفرق و چنددستگی در صفوف متحد ملت؟ چه کسی دارد در زمین دشمن بازی میکند؟ مگر سردار سرافراز سیدمجید موسوی(زید الله توفیقاته) با صراحت به مردم پیام نداد که خیابان با شما و میدان با ما. آیا خدشه و هجمه به صفوف متحد مردم در راستای منافع ملی و کمک به میدان داران صحنه نبرد است؟!
۹-در یکی از دیدارهایی که با آقای ظریف بعد از جنگ ۱۲ روزه داشتم، او گفت که به فرموده رهبری، من نظراتم را همیشه و در برهه های مختلف و بدون پرده پوشی و ملاحظات معمول خدمت ایشان ارائه کردهام و چند وقت پیش نیز در نامهای خدمت ایشان نکاتی را مبذول داشتم و این یک رویه همیشگی است. می خواهم بگویم رهبر شهید نه تنها ظریف را از بیان گفتار خاص و نظرات متفاوت و منتقدانه بر حذر نمیداشتند که با روی باز او را تشویق به ابراز نظر می کردند، حال چه شده که اینچنین بابت یک یادداشت و ابراز نظر به او تاخته و اینهمه جار و جنجال براه میافتد.
۱۰- در نهایت باید گفت فارغ از نگرشهای شخصی و طیفی و سلیقهای نسبت به ظریف و دیدگاههای او از یاد نبریم که اکنون جبهه مقابل ما نه ظریف و روحانی و جریان تعاملنگر و میانهرو که دشمن و خصم غدار و سفاکی است که با تمام توان کمر به مقابله با ما یعنی ملت شریف و نجیب ایران فارغ از هر نگرش و سلیقه فکری و سیاسی بسته و لازم است بهجای پرداختن به دعواهای داخلی تمام تمرکز و توجهات معطوف به مقابله با دشمن در این شرایط حساس باشد، نکتهای که بیش از همه باید مورد توجه اصحاب رسانه و صاحبان تریبون های عمومی به خصوص در رسانه ملی باشد که در این مورد مع الاسف چنین نبود و شاهد واکنشهای سلیقهای از قاب رسانه ملی بودیم.
انتهای پیام
درود بر شما
یادداشت منصفانهای بود.