عضو مجمع محققین و مدرسین حوزه قم: اسلام دینی رحمانی است نه مبتنی بر خشونت

دو روز پیش آیت الله محمدعلی ایازی به دبیر مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم انتخاب شد. دکتر سید ابوالفضل موسویان عضو این مجمع در گفت‌وگو با انصاف نیوز اهداف کلی تأسیس مجمع را ناشی از وجود تفاوت دیدگاه میان برخی اساتید حوزه دانست.

این استاد حوزه و دانشگاه مفید قم گفت: از ابتدای شکل‌گیری، این احساس وجود داشت که دیدگاه‌هایی در حوزه مطرح است که با نظرات غالب  مغایرت دارد؛ از همین رو، ضرورت ایجاد جمعی برای بیان این دیدگاه‌ها احساس شد تا نگاه به دین، منحصر به یک قرائت خاص نباشد.

موسویان گفت: تریبون‌هایی همواره در اختیار گروهی خاص بوده و آنان دیدگاه‌های خود را مطرح می‌کردند، اما ما معتقد بودیم برخی از این دیدگاه‌ها محل اشکال است و باید نگاه دیگری بویژه از اسلام سیاسی و تشیع نیز به جامعه ارائه شود تا مردم با تنوع فکری در حوزه آشنا شوند.

این عضو مجمع محققین، یکی از مهم‌ترین محورهای اختلاف را نوع نگاه به اسلام عنوان کرد و توضیح داد: به نظر می‌رسد برخی، اسلام را به‌گونه‌ای معرفی می‌کنند که نتیجه آن فاصله گرفتن مردم از دین است؛ نگاهی که بیشتر بر خشونت و تندی تأکید دارد. در مقابل، ما معتقدیم اسلام دین رحمانی است و اساس آن بر جذب مردم و پرهیز از تحمیل است.

او با استناد به سیره پیامبر اسلام، تأکید کرد: آنچه موجب موفقیت پیامبر شد، رحمت و نرم‌خویی ایشان بود و اگر مردم با خشونت مواجه می‌شدند، از دین فاصله می‌گرفتند. (فبما رحمه من الله لنت لهم و لو کنت فظا غلیظ القلب لانفضوا من حولک) همچنین در آموزه‌های دینی، از جمله توصیه‌های امیرالمؤمنین به مالک اشتر، بر پرهیز از برخورد خشن با مردم و توجه به کرامت انسانی تأکید شده است. (اشعر قلبک الرحمه للرعیه و لاتکونن علیهم سبعا ضاریا)، (الناس صنفان اما اخ لک فی الدین او نظیر لک فی الخلق)

موسویان در ادامه، به انتقاد از آنچه استفاده ابزاری از دین خواند، گفت: برخی برای پیشبرد اهداف خود، از مفاهیم دینی بهره‌برداری می‌کنند و تلاش دارند خود را نماینده دین معرفی کنند. این رویکرد گاه با طرح شعارهای تند، از جمله در موضوع مهدویت، همراه است؛ به‌گونه‌ای که حتی آسیب دیدن بخش زیادی از جامعه را در مسیر رسیدن به اهداف خود توجیه می‌کنند، در حالی که این نوع نگاه، از نظر ما مردود است و هر ادعایی باید مستند و مبتنی بر برهان باشد.

این استاد حوزه، محور دیگر اختلاف را مسئله نقش مردم در مشروعیت نظام دانست و گفت : ما معتقدیم مشروعیت، وابسته به مقبولیت اکثریت مردم است و کمرنگ کردن نقش مردم، این مشروعیت را مخدوش می‌کند. در حالی که در برخی دیدگاه‌ها، برای رأی و نظر مردم ارزشی قائل نیستند، ما بر این باوریم که بدون مشارکت واقعی مردم، هیچ نظامی نمی‌تواند از پشتوانه دینی برخوردار باشد.

او گفت: محدود کردن جامعه به تقسیم‌بندی‌هایی مانند خودی و غیرخودی و کاهش دامنه مشارکت، موجب کاهش مقبولیت می‌شود و نمونه آن را می‌توان در کاهش میزان مشارکت در برخی انتخابات مشاهده کرد.

این عضو مجمع محققین همچنین به موضوع نظارت استصوابی اشاره کرد و آن را فاقد مبنای صحیح دانست و گفت: این نوع نظارت، به معنای قیم‌مآبی بر مردم است؛ به‌گونه‌ای که ابتدا گروهی افراد را انتخاب می‌کنند و سپس مردم از میان آنان دست به انتخاب می‌زنند، در حالی که چنین قیمومیتی برای هیچ‌کس تعریف نشده است.

او درباره‌ی دغدغه‌های فعلی مجمع محققین نیز تأکید کرد: مهم‌ترین مسئله، دفاع از قرائتی از دین است که دارای مبنای شرعی متقن باشد و در آن، نقش مردم به رسمیت شناخته شود.

موسویان در بخش دیگری از این گفت‌وگو، با اشاره به نقش مرحوم آیت الله سید حسین موسوی تبریزی و مرحوم آیت الله عبایی در شکل‌گیری و فعالیت این مجمع گفت: ایشان از ابتدای تأسیس، به همراه دیگر اساتید، در پیگیری همین دیدگاه‌ها فعال بودند و تأکید داشتند که باید امکان بیان نظرات متفاوت در حوزه فراهم باشد.

این استاد حوزه درباره‌ی دبیر جدید مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم گفت: در دوره‌ی بیماری مرحوم آیت الله موسوی تبریزی، با توافق اعضا، آیت‌الله ایازی مدیریت مجمع را بعهده گرفتند و در روزهای اخیر هم در جلسه‌ی رسمی مجمع، ایشان به دبیری انتخاب شدند.

انتهای پیام