حجتالاسلام احمد حیدری در یادداشتی که در اختیار انصاف نیوز قرار داده است، نوشت:
✅ دین اسلام و مذهب شیعه که همان اسلام ناب به قرائت برترین شاگرد تربیتشده رسول خدا یعنی علی بن ابیطالب و فرزندان اوست، دین و مذهب «تسلیم» است؛ اما تسلیمی آگاهانه در برابر حق، نه در برابر آنچه انسان در حقانیتش تردید دارد. «اعتراض» میتواند مقدمهای برای رسیدن به حق و رفع ابهام باشد.
✅ رسول خدا و امامان، شاگردان خود را به پرسشگری و بیان ابهامات درباره آنچه نزد آنان نادرست به نظر میرسید، تشویق میکردند. البته اعتراضهای این شاگردان، اعتراضی برای فهم بهتر و رسیدن به حقیقت بود. آنان به عصمت و حقانیت رسول خدا و امامان باور داشتند، اما در عین حال میآموختند که اگر امری برایشان نیازمند تبیین بود، پرسش کنند تا ابهامشان برطرف شود؛ زیرا ابهامِ حلنشده میتواند مانع درک عمیق حقیقت شود.
✅ جابر بن عبدالله انصاری که اربعین یادآور او به عنوان نخستین زائر کربلای حسینی است، از تربیتشدگان همین مکتب است. او از عالمان اصحاب پیامبر و از بزرگان مکتب شیعه بود که تا دوران امام باقر(ع) را درک کرد. چه مناسب است ما نیز به عنوان پیروان او در زیارت اربعین، اهمیت پرسشگری و اعتراض مسئولانه را از او بیاموزیم؛ چرا که رشد و پویایی اندیشه دینی، با گفتوگو، پرسش و تبیین همراه است.
✅ در آستانه اربعین امام حسین(ع) و بیستوهشتم صفر، سالروز شهادت امام مجتبی(ع)، مناسب است داستان پرسشها و اعتراضهای جابر درباره تصمیمهای این دو امام بزرگوار را مرور کنیم.
✅ جابر که از اصحاب وفادار رسول خدا و از همراهان امام علی(ع) بود، پس از شهادت امام علی(ع) با امام حسن(ع) بیعت کرد. او مانند برخی دیگر از یاران امام، در ابتدا درباره صلح امام حسن(ع) با معاویه پرسشها و ابهامهایی داشت.
✅ جابر خود نقل میکند که امام حسن(ع) را درباره این مصالحه مورد پرسش قرار داد. امام در پاسخ به حدیثی از پیامبر(ص) درباره جایگاه خود و ایجاد صلح میان دو گروه از مسلمانان اشاره کرد. جابر در ابتدا با این توضیح قانع نشد و درباره تطبیق آن سخن پیامبر با شرایط پیشآمده پرسشهایی مطرح کرد. در ادامه، با توضیحات امام، این ابهام برای او برطرف شد.
✅ همین جابر هنگامی که امام حسین(ع) از بیعت با یزید خودداری کرد و تصمیم به حرکت به سوی عراق گرفت، نزد امام آمد و دیدگاه خود را درباره امکان صلح مطرح کرد. امام حسین(ع) در پاسخ فرمود همانگونه که برادرم امام حسن(ع) مطابق وظیفه و شرایط زمان خود عمل کرد، من نیز مطابق وظیفه و شرایط موجود عمل خواهم کرد.
✅ جابر در پی توضیحات امام حسین(ع) نیز در پی فهم بیشتر موضوع بود و امام تلاش کرد ابهام او را برطرف کند. (مدینه معاجز الائمه، ج۳، ص۷۳-۷۵)
✅ امید که ما نیز به جایگاه گفتوگو، پرسشگری و اعتراض مسئولانه در اندیشه اسلامی توجه بیشتری کنیم و نسبت به آنچه به نظرمان با موازین دینی و قانونی سازگار نیست، پرسش و نقد خود را مطرح کنیم. همچنین مسئولان نیز باید نقد و اعتراضهای مطرحشده را فرصتی برای گفتوگو، تبیین و رفع ابهام بدانند.
انتهای پیام
