حجت الاسلام احمد حیدری در یادداشتی که در اختیار انصاف نیوز قرار داده است، نوشت:
جمعی از مسلمانان به‌خصوص وهابی‌ها شفاعت و واسطه قرار دادن پیامبران و امامان را شرک پنداشته و تحت عنوان دعوت به توحید، مردم را به وانهادن «شرک توسل» و حاجت‌طلبی مستقیم از خدا دعوت می‌کنند!
البته یگانه ذات واجب، خالق، رازق، عالم و …، خداست و بقیه موجودات حتی پیامبران و امامان، بندگان خدا و فقیر محض درگاه اویند و معقول نیست ما از مخلوق فقیر، طلب حاجت کنیم. به بیان امام سجاد: «رأیت طلب المحتاج من المحتاج سفه من رأیه و زله من عقله» (دعای ۲۸ صحیفه) طلب محتاج از محتاج را سفاهت رأی و لغزش عقل دیدم.
برای در امان ماندن از این سفاهت است که قرآن فرموده: «و لا تدعوا مع الله احدا» (جن/ ۱۸) با خدا و در ردیف خدا، احدی را نخوانید (هر کس که باشد. هیچ‌کس در ردیف خدا نیست).
توسل به غیر خدا استقلالاً یا در کنار و ردیف خدا، شرک و ظلم عظیم است، اما این که کسی یا کسانی را به عنوان محبوب خدا و شفیعان درگاه او و واسطه فیض او بخوانیم، «اگر خود خدا اجازه داده بلکه خواسته باشد»، نه تنها شرک نیست بلکه اطاعت امر خدا و محبوب اوست.
در قرآن از زبان فرعونیان خطاب به موسی آمده: «ادع لنا ربک بما عهد عندک لئن کشفت عنا الرجز لنؤمنن لک» (اعراف/ ۱۳۴) پروردگارت را برای ما بخوان که اگر این درد و عذاب را از ما برطرف کنی، به تو ایمان می‌آوریم.
جالب است که در این آیه برطرف کردن عذاب را به خود موسی نسبت داده است زیرا بنا بود موسی واسطه و شفیع در برطرف شدن باشد و انتساب «برطرف‌کنندگی» به شفیع و واسطه هم جایز است.
ممکن است گفته شود این تقاضا و سخن مشرکان است و قابل استناد نیست. آری تقاضا و سخن مشرکان هست ولی خدا آن را نقل کرده و تقبیح ننموده است و این گونه توسل را تأیید کرده است؛ لذا حضرت موسی هم به تقاضایشان جواب مثبت داد و دعا کرد و بدی و عذاب را از آنان برطرف نمود.
رفع عذاب یا برآوردن حاجت از جانب پیامبران و اولیای خدا، به اذن خداست؛ لذا با توحید منافات ندارد. همچنان که به صراحت قرآن، حضرت عیسی از گل، به شکل پرنده می‌ساخت و در آن می‌دمید و به اذن خدا زنده شده و پرواز می‌کرد و مریض پیس و کور مادرزاد را شفا می‌داد و مرده زنده می‌کرد و … و همه اینها به اذن خدا بود. (آل عمران/ ۴۹)
اگر بگویی مشرکان هم از آلهه خود همین‌گونه تقاضا می‌کردند و آنان را شفیع درگاه خدا می‌دانستند، پس چرا خدا کارشان را تقبیح کرد؟
گوییم تقبیح خدا، نه از جهت توسل بما هو توسل بود، بلکه از این جهت بود که آنها آلهه خود را شریک خدا در تدبیر جهان می‌دانستند و مهمتر این که این مقام و مقام شفاعت را سر از خود به آنان داده بودند نه این که از جانب خدا این مقام به الهه داده شده و به اطلاع آنها رسیده باشد. (قیامت/ ۲۳).
پیامبر و عترت او هم اگر خدا اذن دهد، می‌توانند مثل حضرت عیسی، مظهر اسم خالق، محیی، عالم الغیب و دیگر اسمای خدا باشند.
خداوند پیامبر و عترت و اهل بیتش را محبوبان و برگزیدگان خود معرفی کرده و راه محبوب خدا شدن را، پیروی از آنها معرفی کرده است: «قل آن کنتم تحبون الله فاتبعونی یحببکم الله و یغفر لکم ذنوبکم» (آل عمران/۳۱) بگو اگر خدا را دوست می‌دارید پس مطیع من باشید تا خدا شما را دوست بدارد و گناهانتان را بیامرزد.
خداوند ضمن تأکید بر مقام مطاع بودن پیامبر، خطاب به ایشان می‌فرماید: «اگر در هنگام ظلم به خویش، به محضر تو بیایند و در حضور تو از خدا آمرزش بطلبند و [به خواست آنان] تو برایشان آمرزش بخواهی، به یقین خدا را مهربان و توبه‌پذیر خواهند یافت (نساء/۶۵).»
این آیه قرآن مثل کل قرآن، جاوید است و فوق زمان و مکان، و اختصاصی به زمان حیات پیامبر ندارد و پیامبر و اهل بیتش همان‌گونه که مثل حضرت عیسی مظهر اسم خالق، محیی، عالم الغیب هستند، مظهر اسم سمیع، بصیر، حاضر و ناظر هم هستند و به حکم این آیه، ما در هر زمان و مکان که بخواهیم، می‌توانیم به محضر روحشان که مظهر اسم محیط هم هست، حاضر شویم و در حضور آنان، از خدا آمرزش و برآورده شدن حاجات را بطلبیم و از آنان بخواهیم آمرزش و برآورده شدن حاجات ما را از خدا بخواهند و خدا در این آیه، به این گونه عمل کردن فراخوانده و دوست دارد ما متوسل به آنان، به محضرش مشرف شویم نه غیر متوسل.
حضور غیر متوسل ما به محضر خدا، فقط عرض ارادت به خود خداست و بی‌اعتنایی است به محبوبانش که دوست دارد مطاع باشند و شفیع قرارشان دهیم، ولی حضور متوسلانه ما، هم عرض ارادت به خداست و هم اجابت دستور او در توسل به پیامبرش و هم اعلام ارادتمان به محبوبان خدا، و طبیعی است که حضور متوسلانه محبوبتر نزد خدا از حضور غیر متوسلانه است.
امید که به دور از تعصب و با تدبر در آیات مذکور، به این حقیقت اعتراف کنیم.
انتهای پیام
