موسی غنینژاد، اقتصاددان، در قسمت دوم برنامهی «مواجهه» به پرسشهای حاضران، عمدتاً از نسل زد، دربارهی اقتصاد آزاد، آزادی، نسبت اسلام و لیبرالیسم، اندیشههای علی شریعتی و عبدالکریم سروش، سیاست خارجی و مناقشههای تاریخی پاسخ داد.
او با انتقاد صریح از اندیشههای آقایان شریعتی و سروش، گفت: برای مناظره با حاج فرجالله دباغ [دکتر عبدالکریم سروش] آمادگی دارم و با وجود فیلسوف نبودن، در این مناظره نشان میدهم که او نه دین را بهدرستی میفهمد و نه فلسفه را.
فیلم کامل قسمت دوم برنامهی مواجهه با حضور موسی غنینژاد را در کانال انصاف نیوز در یوتیوب [لینک] و یا آپارات [لینک] ببینید.
در این نشست حدود ۹۰ نفر حضور داشتند که اکثریت آنها با دیدگاههای موسی غنینژاد همراه و موافق بودند. همین مسئله باعث شد بخشی از زمان برنامه به جدال میان حامیان غنینژاد و دیگر حاضران اختصاص پیدا کند؛ جدالی که در کنار پرسش و پاسخ با مهمان برنامه، بخشی از فضای قسمت دوم «مواجهه» را شکل داد.
آقای غنینژاد در این نشست همچنین از ضرورت توافق با آمریکا، توجه به منافع ملی در سیاست خارجی، پرهیز از رویکردهای احساسی و حرکت به سمت اقتصاد آزاد سخن گفت. او در عین حال تأکید کرد که آزادی را نباید با هیچ چیزی معامله کرد و آرمان نهایی دموکراسی نیست، بلکه آزادی انسانهاست.

انتقاد از شریعتی و اعلام آمادگی برای مناظره با سروش
غنینژاد بخش قابل توجهی از سخنان خود را به نقد اندیشههای علی شریعتی اختصاص داد و تأکید کرد که مسئلهاش با شخص شریعتی نیست، بلکه با افکاری است که او مطرح کرده و همچنان طرفدارانی دارد.
او با بیان اینکه «دورهی حاج فرجالله دباغ تمام شده است»، گفت دوست دارد با او مناظره کند. غنینژاد همچنین گفت: «فیلسوف نیستم، اما با سواد فلسفهی دبیرستان میتوانم در مناظره با او نشان دهم که نه دین را میفهمد و نه فلسفه را.»
این اقتصاددان در پاسخ به انتقادهایی دربارهی ادبیات تند خود علیه علی شریعتی و عبدالکریم سروش پرسید «آیا آنچه حاج فرجالله علیه او گفته، فحاشی نبوده است؟»
او معتقد است جامعه در فضای فکری چپ، ضد سرمایهداری و ضد آزادی، «فریب» افرادی مانند شریعتی را خورده است. به گفتهی او، برخی اندیشههای شریعتی از همان ابتدا «سم مهلک» بودهاند و حتی میتوانند به برادرکشی منجر شوند. غنینژاد البته تأکید کرد که شریعتی را نباید شیطان تصور کرد و خود او نیز قربانی شرایط فکری زمانه بوده است.
غنینژاد همچنین از رویکرد فکری افرادی مانند بازرگان، شریعتی و سروش به اسلام انتقاد کرد و گفت اسلام مسئلهای اعتقادی است و نه میتوان از آن سوسیالیسم استخراج کرد و نه لیبرالیسم. به اعتقاد او، دین ذاتاً نمیتواند سیاسی باشد و نباید به ابزار قدرت و سیاست تبدیل شود. او در عین حال تأکید کرد که اصول لیبرالیسم هیچ تضادی با اسلام ندارند و برای فهم این موضوع باید به کتاب «المیزان» علامه طباطبایی مراجعه کرد.
او همچنین با انتقاد از برخی اظهارنظرها دربارهی میشل فوکو گفت ۹۰ درصد کسانی که در ایران از فوکو سخن میگویند، نمیتوانند آثار او را حتی از رو بخوانند.

اقتصاد آزاد؛ راهحل مشکلات اقتصادی
بخش دیگری از این نشست به دیدگاههای اقتصادی غنینژاد اختصاص داشت. او با دفاع از اقتصاد آزاد گفت اجرای سیاستهای مبتنی بر این رویکرد میتواند بسیاری از مشکلات را حل کند، وضعیت معیشتی مردم را بهبود ببخشد و تورم را کاهش دهد.
او با اشاره به انتقادهایی که از سیاستهای اقتصادی بازار آزاد میشود، گفت: «سیاستهای اقتصاد آزاد را اجرا کنید؛ اگر قیمتها بالاتر رفت، گردن من را بزنید.»
غنینژاد همچنین از منتقدان چپگرای خود انتقاد کرد و گفت: «چپها با زیر سؤال بردن آزادی، امکان تحقق عدالت را نیز از بین بردهاند.» به گفتهی او، سرریز آزادی، شکوفایی اقتصادی و تولید ثروت است و هیچچیز نباید با آزادی معامله شود.
او در واکنش به اظهارات یوسف اباذری دربارهی حاکم بودن افکار جریان چپ در ۵۰ سال گذشته گفت واقعیت برعکس است. غنینژاد همچنین از اباذری دعوت کرد که بهصورت رودررو دربارهی این مسائل گفتوگو کنند و گفت که حاضر است با هر کسی مناظره کند.
این اقتصاددان همچنین به نقد جریان چپ پرداخت و گفت: «چپها را باید ورشکستههای به تقصیر دانست.» او به قدرت رسیدن پوپولیستهایی مانند ترامپ را نیز نتیجهی عملکرد جریان چپ توصیف کرد.

توافق با آمریکا و انتقاد از شعارهای ضدسازش
سیاست خارجی و نحوهی مواجهه با آمریکا نیز از محورهای مهم پاسخهای غنینژاد بود. او با وجود آنکه دولت آمریکا را دولتی امپریالیستی و زورگو به معنای واقعی کلمه توصیف کرد، گفت ایران باید با این کشور به توافق برسد.
او با اشاره به موقعیت ایران در خلیج فارس معتقد است ایران در شرایطی قرار دارد که میتواند از موقعیت برتر خود و آنچه آچمز شدن ترامپ در برابر ایران میخواند، استفاده کند.
غنینژاد همچنین از شعارهایی که علیه قالیباف و سپاه با عنوان سازشکاری مطرح میشود، انتقاد کرد و پرسید چرا به افرادی که در این ساختار حضور داشته و فداکاری کردهاند، چنین نسبتی داده میشود. او تأکید کرد که نباید قالیباف و سپاه را سازشکار خواند و به فداکاریها و شهدای آنها بیتوجه بود.
او با اشاره به سابقهی تاریخی مخالفت با توافقهای خارجی گفت حتی در دورهی مصدق نیز هرگونه توافق با خارج از سوی برخی جریانها به سازشکاری تعبیر میشد. غنینژاد ملی کردن صنعت نفت را اشتباه دانست و گفت لجبازی مصدق در آن دوره به منافع ملی آسیب زد. به اعتقاد او، دو پیشنهاد آمریکا دربارهی نفت ایران در زمان مصدق نیز میتوانست در راستای منافع ملی باشد و امروز هم نباید گرفتار همان رویکرد لجبازانه شد.
او در عین حال تأکید کرد که قوانین بینالمللی بهتنهایی تعیینکنندهی مناسبات کشورها نیستند و روابط بینالملل بیش از هر چیز بر اساس قدرت شکل میگیرد؛ بنابراین ایران باید با عقلانیت و بر مبنای منافع ملی تصمیم بگیرد.
غنینژاد همچنین از اصلاحطلبانی که در اشغال سفارت آمریکا نقش داشتند خواست از مردم ایران عذرخواهی کنند و با انتقاد از تکرار مواضع گذشته گفت چرا همان حرفها را دوباره مطرح میکنند.

از مدل چینی تا ضرورت بازگشت به عقلانیت
غنینژاد در پاسخ به پرسشهایی دربارهی الگوهای توسعه نیز گفت مدل چینی برای ایران قابل پیادهسازی نیست و اساساً نباید به دنبال تقلید از آن بود. به اعتقاد او، ایران باید مدل توسعهی متناسب با شرایط خود را دنبال کند.
او مشکل اصلی کشور را فاصله گرفتن از عقلانیت و غلبهی احساسات دانست و گفت باید به جای تصمیمگیریهای احساسی، خرد و داد را مبنای عمل قرار داد.
این اقتصاددان دربارهی آزادی و دموکراسی نیز تأکید کرد که آرمان نهایی صرفاً دموکراسی نیست، بلکه آزادی انسانهاست و باید مراقب بود که دموکراسی از مسیر اصلی خود منحرف نشود. به گفتهی او، هیچ قدرتی نمیتواند در برابر افکار و مطالبات عمومی بایستد و بدون آزادی، عدالت نیز امکان تحقق ندارد.
نسل زد و فضای متفاوت گفتوگو
غنینژاد در بخش دیگری از سخنانش نسل زد را نسلی دانست که ایدئولوژیزده نیست و پیشداوریهای نسلهای پیشین را ندارد. او همچنین با اشاره به استقبال از مباحث فکری و اقتصادی در این نشست، بر اهمیت گفتوگو دربارهی آزادی و اقتصاد تأکید کرد.
انتهای پیام




