تحلیل علی بیگدلی: احتمال وقوع جنگ در شرایط موجود بسیار بالا است / جنگ احتمالی دامنگیر بسیاری از کشورهای منطقه میشود
نمی توانیم این موضوع را انکار کنیم که این حجم از آرایش نظامی ترامپ در منطقه، اصلا عادی نیست. این حجم نیروهای نظامی که توسط ترامپ به منطقه آمده، به طور واضح نشان می دهد که آمریکا نمی تواند دست خالی برگردد.
فرارو- با توجه به این که طی هفتههای اخیر، میزان حضور تسلیحات و ادوات جنگی ایالات متحده در منطقه روندی صعودی پیدا کرده و مذاکرات جدی نیز درخصوص حل مناقشات ایران و ایالات متحده برگزار نشده است، برخی تحلیلگران سیاست خارجی اکنون وزنه احتمال وقوع جنگ را سنگینتر از احتمال سازش میبینند.
به گزارش فرارو، آخرین اظهارات مقامات ایران و آمریکا گرچه همچنان بر پایه مواضع پیشین استوار است. طرف آمریکایی بر پذیرش درخواستهای خود تاکید دارد و طرف ایرانی میگوید باید از موضعی برابر و بر پایه دیپلماسی متوازن بدون تهدید جنگی سر میز مذاکره نشست. علی بیگدلی تحلیلگر ارشد سیاست خارجی و استاد دانشگاه در گفتگو با فرارو به بررسی این موضوع پرداخته است که چقدر به جنگ نزدیکیم و در صورت وقوع جنگ، جنگ احتمالی چه ابعادی خواهد داشت و پیامدهای آن چه میزان خواهد بود؟
ایران با کارائیب و ونزوئلا متفاوت است
علی بیگدلی به فرارو گفت: «هیچکس نمیتواند با قطعیت بگوید جنگ رخ میدهد یا خیر و ابعاد این جنگ چه میزان خواهد بود. یکی از سناتورهای جمهوریخواه هم اعلام کرده بود ترامپ هم دقیقا نمیتواند بگوید چه زمانی جنگ رخ میدهد یا در چه ابعادی شروع میشود. این یک دیپلماسی جدید است که ترامپ فارغ از فعالیتهای خود در شاخه نظامی، به تنوع در اظهارنظرهای خود روی آورده است. درواقع او تلاش دارد با این روش، طرف مقابل را دچار یک سرگردانی کند و نیروهای جدیدی وارد منطقه کند. در چنین وضعیتی، ما نیز درگیر بیعملی شده ایم. مسئله دیگر این است که ما در سیاست خارجی یک استراتژی تدوین شده نداریم. درواقع در چنین شرایطی باید تصمیمی بگیریم که متوازن با مبانی علم سیاست باشد. همچنین باید کانونهای تصمیم گیری و ابراز نظر را محدود کنیم. این درست نیست که از شورای شهر تا مدیران حوزه غیرمرتبط دیگر درباره شرایط سیاسی کشور ما صحبت کنند.»
وی افزود: «بر اساس همه اینها نمیتوانیم بگوییم دقیقا چه زمانی جنگ میشد و چه ابعادی خواهد داشت. منطقه ما با کارائیب و ونزوئلا، بسیار متفاوت است، چرا که منطقه ما ثروتمندترین و در عین حال بحرانزاترین منطقه جهان است و اگر جنگی رخ دهد، به زیان غرب هم خواهد بود. با توجه به وضعیت اقتصادی ناهمواری که در ایالات متحده وجود دارد و کاهش محبوبیت ترامپ در ایالات متحده تا ۳۸ درصد از یک سو و مشکلات زیادی که اروپا با آن دست به گریبان است. این دو، تصمیم گرفتهاند که خاورمیانه را آرام کرده و سطح تنش را کاهش دهند تا بتوانند دست به سرمایهگذاریها و فعالیتهای اقتصادی بیشتری بزنند.»
احتمال جنگ در حال حاضر بسیار بالاست
این استاد دانشگاه در پاسخ به این پرسش که آیا جنگ رخ خواهد داد یا خیر تاکید کرد: «احتمال جنگ در حال حاضر بسیار بالا است و این احتمال وجود دارد که در صورت حمله به ایران از پایگاههای موجود در کشورهای همسایه، صحبتهای آقای لاریجانی هم درباره اقدامات متقابل ایران به مرحله اجرا برسد. اما، از طرف دیگر، سفر آقای لاریجانی به مسکو بسیار حائز اهمیت است. چرا که نقش واسطهها در حل اختلاف ایران و آمریکا، تقریبا به پایان رسیده است اما با توجه به نزدیکی ساختار سیاسی ما و روسیه، شاید پوتین برای خروج از بار سنگین جنگ اوکراین، بتواند اقداماتی را انجام دهد. واسطهگری پوتین، با واسطهگری اردوغان، تفاوتهایی بنیادین دارد.»
وی در خصوص سفر اخیر عراقچی به ترکیه و میزان اثرگذاری این سفر در مناسبات ایران و آمریکا گفت: «متاسفانه این سفر دستاورد ویژهای نداشت. همان صحبتهایی که در ایران نیز توسط آقای عراقچی بارها تکرار شده بود، در جریان این سفر نیز شنیده شد. یک نکته مهم این است که در میز مذاکره و دیپلماسی نمیشود بر اساس پیش شرطها پیش رفت. باید روی مبادی علم سیاست پیش برویم و تلاش کنیم از ابهام فاصله بگیریم. همچنین باید به این نکته دقت کنیم که دیگر عصر واسطهها به پایان رسیده است. آن چه مطلوب ترامپ است نیز از ابتدا همین بوده که ترجیح میداده بیواسطه مذاکره کند.»
جنگ احتمالی گسترده خواهد بود و دامنگیر بسیاری از کشورهای منطقه میشود
این تحلیلگر ارشد حوزه سیاست خارجی در خصوص ۳ شرط اصلی آمریکا در مذاکرات که بارها تکرار شده گفت: «واقعیت این است که سطح انتظارات آمریکاییها از طرف ایرانی بسیار بالا است. برچیدن تاسیسات هستهای، کوتاه کردن عمق برد موشکها زیر ۴۵۰ کیلومتر و دست برداشتن از حمایت از شبه نظامیان منطقه؛ شروطی نیستند که به سادگی قابلیت تحقق داشته باشند. به همین دلیل، شرایط برای ایران بسیار سخت شده است. ایران نمیتواند به راحتی به چنین خواستههایی پاسخ مثبت دهد و در نتیجه شرایط ساده نیست. همچنین نمیتوانیم این موضوع را انکار کنیم که این حجم از آرایش نظامی ترامپ در منطقه، اصلا عادی نیست. این حجم نیروهای نظامی که توسط ترامپ به منطقه آمده، به طور واضح نشان میدهد که آمریکا نمیتواند دست خالی برگردد. ناو آبراهام لینکلن با هزینههای گزافی از دریای چین به منطقه آمده است. قطعا جنگ بعدی گستردهتر خواهد بود و میتواند دامنگیر بسیاری از کشورهای دیگر منطقه هم باشد.»
وی در خصوص گمانه زنیها در خصوص ۴۰۰ کیلوگرم از ذخایر اورانیوم غنی شده ایران گفت: «یکی از راهکارهایی که من از مدتها پیش درباره آن صحبت میکردم این بود که آمریکا در جریان مذاکرات قانع شود بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ در قرارداد ۲۰۱۵ دوره اوباما که به ما سهم ۳.۶۷ درصد غنیسازی را میداد، برگردیم. البته این موضوع به این ضمانت نیاز دارد که ما نیز موافقت کنیم بازرسان آژانس حضور پررنگتری در ایران داشته باشند و در نشست فصلی شورای حکام که ماه مارس تشکیل میشود گزارش مطلوبی از وضعیت ایران ارائه دهند و این را به آمریکا بقبولانیم که با توجه به سرمایهگذاری هنگفتی که راجع به مسائل هستهای کرده ایم، نمیتوانیم کل این تاسیسات را بیحاصل بگذاریم. ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصدی را هم یا باید به یک کشور خارجی بفروشیم یا به صورت امانت در اختیار یک کشور ثالث بگذاریم. این کار میتواند با روسیه انجام شود. ما با نشستن، کم تحرکی و بیتصمیمی به جایی نمیرسیم. باید قبل از این که اتفاقی رخ دهد، با تغییر رویکردها با آمریکاییها وارد مذاکره شویم. هیچ راهی به جز این وجود ندارد.»
