مصطفی تاجزاده در گفت‌وگویی با هفته‌نامه فرانسوی «لوپوئن» که در آبان ۱۴۰۵ منتشر شده، با اشاره به پیامدهای جنگ، وضعیت سیاسی و اقتصادی ایران و چشم‌انداز تحولات آینده، بر ضرورت هم‌زمانِ کاهش تنش در سیاست خارجی و اصلاحات ساختاری در داخل کشور تأکید کرده است. او معتقد است پایان جنگ و دستیابی به توافق با آمریکا می‌تواند از گسترش خسارت‌ها جلوگیری کند، اما به‌تنهایی برای عبور از بحران کافی نیست و بدون جلب اعتماد عمومی و تغییر در شیوه اداره کشور، مشکلات همچنان باقی خواهند ماند.
به گزارش انصاف نیوز، آقای تاجزاده که از ۱۸ تیر ۱۴۰۱ دوباره بازداشت شده و در زندان است در ابتدای این گفت‌وگو، از تجربه زندگی در زندان و هم‌نشینی با زندانیانی با دیدگاه‌ها و گرایش‌های متفاوت سخن گفته و این همزیستی را نمونه‌ای کوچک از امکان زندگی مشترک در جامعه‌ای متکثر دانسته است؛ جامعه‌ای که به باور او، اختلاف نظر در آن نباید مانع گفت‌وگو و همزیستی شود.
تاجزاده با اشاره به ناآرامی‌ها و اعتراضات دی ۱۴۰۴ نیز از ضرورت روشن‌شدن ابعاد ماجرا و پاسخ‌گویی درباره آن سخن گفته است. او خواستار تشکیل کمیته‌ای ملی برای حقیقت‌یابی و رسیدگی به مطالبات خانواده‌های جان‌باختگان شده و بر ضرورت دادرسی عادلانه تأکید کرده است. او در عین حال، با هرگونه انتقام‌جویی مخالفت کرده و معتقد است تداوم چرخه خشونت، چشم‌انداز دستیابی به آرامش و تفاهم را دشوارتر می‌کند.
این فعال سیاسی در بخش دیگری از مصاحبه، به تجربه بمباران زندان اوین و واکنش‌های متفاوت زندانیان به جنگ پرداخته است. به روایت او، در میان برخی زندانیان نیز دیدگاه‌هایی وجود داشت که حملات خارجی را، به دلیل نارضایتی عمیق از وضعیت داخلی، فرصتی برای تغییر تلقی می‌کردند؛ حتی اگر این حملات به مردم و زیرساخت‌های کشور آسیب می‌زد. تاجزاده این وضعیت را نشانه‌ای از عمق ناامیدی بخشی از جامعه از امکان تغییرات مؤثر در داخل ارزیابی کرده است.
او گفت که دفاع از کشور لزوماً به معنای حمایت از عملکرد مسئولان حکومت نیست. به ارزیابی تاجزاده، نگرانی از گسترش جنگ، تجربه برخورد با اعتراضات، نبود سازمان‌دهی و چشم‌انداز روشن برای اثرگذاری اعتراض‌ها، از جمله عواملی بوده که بر رفتار جامعه تأثیر گذاشته است.
تاجزاده پیامدهای جنگ را زیان‌بار دانسته و با اشاره به خسارت‌های انسانی و اقتصادی، تأکید کرده است که ادامه درگیری به سود هیچ‌یک از طرف‌ها نیست. او همچنین درباره وضعیت اداره کشور در شرایط جدید، از تغییر در مناسبات تصمیم‌گیری و پررنگ‌ترشدن نقش برخی مجموعه‌ها و نهادها سخن گفته است. با این حال، به اعتقاد او، نمی‌توان همه بازیگران حاضر در ساختار تصمیم‌گیری را دارای دیدگاهی یکسان دانست؛ چراکه درباره ادامه جنگ، آتش‌بس و مذاکره نیز دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد.
او در پاسخ به پرسش‌هایی درباره آینده ساختار سیاسی ایران، از افزایش وزن بخش‌هایی و محدودترشدن میدان اثرگذاری نهادهای انتخابی ابراز نگرانی کرده، اما در عین حال معتقد است ظرفیت‌های اجتماعی، دانشگاهی، رسانه‌ای و مدنی ایران اجازه نمی‌دهد آینده کشور را از پیش و به شکلی قطعی در قالب یک ساختار بسته و یکدست تصور کنیم.
بخش دیگری از گفت‌وگو به اختلاف‌نظرها درباره مذاکره با آمریکا اختصاص دارد. تاجزاده با اشاره به وجود دیدگاه‌های مختلف در داخل ساختار سیاسی، معتقد است نباید همه مخالفت‌ها با توافق را به یک جریان یا یک عامل محدود کرد. او همچنین از رأی موافق اکثریت اعضای شورای عالی امنیت ملی، از جمله مسئولان ارشد نظامی، به توافق اسلام‌آباد سخن گفته است.
تاجزاده نسبت به پیامدهای اقتصادی تداوم وضعیت نه جنگ و نه صلح هشدار داده و معتقد است ادامه این شرایط می‌تواند فشار بر معیشت مردم و احتمال بروز نارضایتی‌های اجتماعی را افزایش دهد. او در این زمینه، دستیابی به توافق و فراهم‌شدن زمینه لغو تحریم‌ها را ضروری دانسته است.
با این حال، راه‌حل پیشنهادی او به توافق خارجی محدود نمی‌شود. تاجزاده مجموعه‌ای از تغییرات داخلی را برای بازسازی اعتماد عمومی ضروری می‌داند؛ از جمله آزادی زندانیان سیاسی، پایان‌دادن به محدودیت‌های موجود، رفع حصر، کاهش محدودیت‌های رسانه‌ای و اینترنتی، به‌رسمیت‌شناختن حق اعتراض مسالمت‌آمیز، فراهم‌کردن زمینه انتخابات آزاد و… او همچنین بر ضرورت گفت‌وگوی ملی و اصلاحات ساختاری تأکید کرده است.
تاجزاده در بخش پایانی این گفت‌وگو، با انتقاد از عملکرد گذشته اصلاح‌طلبان، گفته است که آنان در مقاطعی به اندازه کافی در برابر تمرکز قدرت و تضعیف جمهوریت نایستادند. از نظر او، دفاع از استقلال کشور نباید به نادیده‌گرفتن آزادی‌های داخلی منجر شود و مخالفت با فشار و مداخله خارجی نیز نباید مانع نقد عملکردهای داخلی باشد.
انتهای پیام
