دسته اندیشه

وصیت‌نامه ابن سینا

وصیت‌نامه ابن سینا

«شیخ ابوعلی‌سینا را نسبت به ابوسعید ابوالخیر ارادتی تام بود و بین این دو مکاتباتی بوده است؛ از جمله شیخ وصیت نامه‌ خود را برای ابوسعید ابوالخیر نوشت و فرستاد.» بنیاد علمی و فرهنگی بوعلی سینا، وصیت‌‌نامه‌ی شیخ‌الرئیس بوعلی سینا…

فلسفه پول گئورگ زیمل در گفت‌وگو با جواد گنجی مترجم

فلسفه پول گئورگ زیمل در گفت‌وگو با جواد گنجی مترجم

«فلسفه پول به هزار و یک دلیل کتاب غنی و بی‌نظیری است که ترجمه‌ی آن می‌تواند به کار نویسندگان و پژوهشگران و خوانندگان تقریبا همه رشته‌های علوم انسانی و اجتماعی بیاید.» محسن آزموده در گفت‌وگو با مترجمان کتاب فسلفه پول…

«جین بنت»، فیلسوفی که باور دارد اشیا زنده‌اند

«جین بنت»، فیلسوفی که باور دارد اشیا زنده‌اند

«جین بنت فیلسوفی که باور دارد اشیا زنده‌اند» عنوان مطلبی است که مورگن میس (Morgan Meis) نویسنده‌ی آمریکایی نوشته‌است و با ترجمه‌ی نسیم حسینی در سایت ترجمان منتشر شده‌است. متن کامل را در ادامه بخوانید. ماکس وبرِ جامعه‌شناس می‌گفت «تقدیر…

نقطه‌ی تلاقی فیلسوف، الهی‌دان و جامعه‌شناس

نقطه‌ی تلاقی فیلسوف، الهی‌دان و جامعه‌شناس

ویتگنشتاین مسئله‌ی «معیارهای عقلانیت ‌باور» از افلاطون تا آکویناس و از آکویناس تا لاک و دکارت و از آنان تا معاصرانی چون چیزولم، ویتگنشتاین، پلنتینگا و دیگران، افت‌وخیز بسیار و درخور تأملی داشته است. محمدسعید عبداللهی، دانشجوی دکتری فلسفه اخلاق…

چرا خرافه‌ها رایج‌اند؟ | تبیینی تکاملی

چرا خرافه‌ها رایج‌اند؟ | تبیینی تکاملی

اگر می‌خواهید علت رایج‌بودن خرافه‌ها را از نظر تکاملی بدانید، متن زیر را بخوانید. به گفته‌ی یک پژوهشگر فلسفه «صرف برقراری رابطه‌ی علی میان پدیده‌ها، خود یک سازگاری است. البته ممکن است خطاهایی نیز رخ دهد. اما تکامل با برآیندها…

«ابن سینا را در غرب بزرگ‌ترین منطق‌دان قرون وسطی می‌شناسند»

«ابن سینا را در غرب بزرگ‌ترین منطق‌دان قرون وسطی می‌شناسند»

چهلمین نشست از مجموعه درس‌گفتارهایی درباره‌ی بوعلی سینا به «برخی نوآوری‌های منطقی ابن سینا» اختصاص داشت که چهارشنبه یکم دی‌ ۱۴۰۰ با سخنرانی ضیاء موحد، استاد فلسفه به صورت مجازی پخش‌ شد. آناهید خزیر در سایت شهر کتاب نوشت: «تعداد…

هستی و عدم از نگاه خیام و مولانا؛ قسمت اول

هستی و عدم از نگاه خیام و مولانا؛ قسمت دوم

«هستی و عدم از نگاه خیام و مولانا» عنوان مطلبی است که آرش نراقی، پژوهشگر فلسفه به آن پرداخته است. قسمت اول این متن را در ادامه می‌خوانید. صدانت نوشت: «موضوع سخنی که در این نوبت عرض خواهم کرد بحثی…

داروین و رویکردهای تکاملی به فلسفه

داروین و رویکردهای تکاملی به فلسفه

«داروین و رویکردهای تکاملی به فلسفه» از نظر چند کارشناس در پادکست «فلسفه علم» بررسی شده‌ و در سایت جایزه چراغ منتشر شده‌است. راوی این متن امیرحسن موسوی است و پژمان نوروزی هم در این پادکست حضور دارد. امید اعظمی…

«هوش مصنوعی» آیا باید از آن بترسیم؟

هوش مصنوعی؛ آیا باید از آن بترسیم؟

«هوش مصنوعی؛ آیا باید از آن بترسیم؟» نام مطلبی است که لوچیانو فلوریدی، استاد فلسفه و اخلاق دانشگاه آکسفورد نوشته‌است و عرفان حمدی آن ترجمه کرده‌است. متن کامل آن را در ادامه می‌خوانید. فلسفیدن نوشت: «هوش مصنوعی یکی از زمینه‌های…

نگرانی سقراط و افلاطون از علم شدن فلسفه

نگرانی سقراط و افلاطون از علم شدن فلسفه

رئیس سابق فرهنگستان علوم در پیام خود که به مناسبت روز جهانی فلسفه نوشت گفت: زبان فلسفه زبان درد است و نشان از جای دیگر و ورای زندگی هرروزی و عادی دارد. به گزارش مهر، روز دوشنبه، مراسم روز جهانی…

فرآیند هماهنگ تکاملی مولوی و مثنوی

فرآیند هماهنگ تکاملی مولوی و مثنوی

علیرضا شعبانلو، عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در سایت این پژوهشگاه نوشت: «برخی معتقدند که جلال الدین محمد بلخی (مولوی) در سرودن مثنوی، ساختاری از پیش معین را رعایت کرده است، اما به‌نظر نگارنده مولوی از…

تاریخچه فلسفه علم و افراد مؤثر در پیشبرد آن

تاریخچه فلسفه علم و افراد مؤثر در پیشبرد آن

«تاریخ فلسفه علم که در غرب با فیلسوفان یونان باستان آغاز شد، توسعه‌ی روش‌شناسی و مبانی روش علمی را شکل داده است. تاریخ فلسفه علم در قرن هجدهم، نخستین پیشرفت واقعی را در روش علمی خاصی به‌وجود آورد که علم…

گادامر بزرگ‌ترین فیلسوف هرمنوتیکی | گفت‌وگو با اصغر واعظی

گادامر بزرگ‌ترین فیلسوف هرمنوتیكی | گفت‌وگو با اصغر واعظی

«گادامر از نظر اصغر واعظی استاد فلسفه دانشگاه شهید بهشتی، نماینده اصلی هرمنوتیک فلسفی است. واعظی معتقد است که تاثیر بسیار عمیقی بر مباحث فلسفی و الهیاتی معاصر و نیز شیوه‌های جدید تفسیر در علوم انسانی گذاشته است. او به…

هایدگر از مرگ‌اندیشی و زندگی اصیل می‌گوید

هایدگر؛ مرگ‌اندیشی و زندگی اصیل

«هایدگر (۱۸۸۹-۱۹۷۶) از جمله فیلسوفانی بود که به مسئله مرگ توجه کرد. او فلسفه خود را به گونه‌ای بنا گذاشت تا موضوع مرگ نیز معنا و مفهوم بیابد. هایدگر فلسفه‌ای دشوار را طرح‌ریزی کرده بود. عبارات و مفاهیمی که او…

هابز؛ قهرمان عرصه مطلق‌گرایی

«انگلستان، قرن هفدهم. جنگ داخلی اروپا را فرا گرفته است، جنگ‌هایی به خاطر تعصبات مذهبی. شرارت و سبعیت در اوج‌اند. فرقه‌های مذهبی جان تازه یافته است. اندیشمندان و افراد آگاه نگ

مجله‌ی سوره نوشت: «انگلستان، قرن هفدهم. جنگ داخلی اروپا را فرا گرفته است، جنگ‌هایی به خاطر تعصبات مذهبی. شرارت و سبعیت در اوج‌اند. فرقه‌های مذهبی جان تازه یافته است. اندیشمندان و افراد آگاه نگرانند که مبادا بی‌خردان و متعصبین، قدرت…

رنج فیلسوف بودن، تلقی ژاک دریدا از فلسفه

رنج فیلسوف بودن، تلقی ژاک دریدا از فلسفه

مجید کمالی در مجله فلسفی زیزفون نوشت: «این مقاله بر آن است تا نظرات «دریدا» را در مورد فلسفه بیان کند. این که فلسفه چه معنایی در تفکر «دریدا» دارد، به نوعی ما را به بحث «فلسفه فلسفه» می کشاند؛…

اسپینوزا؛ فیلسوفی عقل‌گرا و روش‌شناس | یک زندگی بدون آسایش

اسپینوزا؛ فیلسوفی عقل‌گرا و روش‌شناس | یک زندگی بدون آسایش

اسپینوزا از آن دست فلاسفه‌ای است که می‌توان گفت چندان زندگی اش در سایه آسایش نبوده و دلیل این موضوع را می‌توان در علاقه او به جست و جوی حقایق فلسفی دانست. ارشیا بهارلوئی، دانش‌آموخته و پژوهشگر فلسفه در خبرگزاری…

فرقه‌ها چگونه از ترفندهای روانی برای شستشوی مغزی استفاده می‌کنند

فرقه‌ها چگونه از ترفندهای روانی برای شستشوی مغزی استفاده می‌کنند

«فرقه‌ها چگونه از ترفندهای روانی برای شستشوی مغزی استفاده می‌کنند» عنوان مطلبی است که جانی تامسون، مدرس فلسفه در دانشگاه آکسفورد نوشته‌است و مجله‌ی نبشت آن را منتشر کره‌است. متن کامل را در ادامه بخوانید. فرقه‌های آخرالزمانی از شیوه‌هایی چون…

دوازده قانون رواقی باستانی برای بهتر زیستن

دوازده قانون رواقی باستانی برای بهتر زیستن

آیین رواقی، در تئوری، یک فلسفه است و به عنوان یک عمل، مجموعه ای از قوانین برای خوب زیستن و خوب زندگی کردن است. رواقیون معتقد بودند که زندگی پیچیده و خسته کننده است. بنابراین ایجاد قوانین کمک می‌کند تا…