زهرا منصوری، انصاف نیوز: دیاکو حسینی میگوید چیزی به اسم «مکانیسم ماشه» وجود ندارد و ایران تا انتخابات آمریکا قطعا برنامهای برای خروج از برجام ندارد؛ برجام به نفع اروپاییها و ایران است و باید برای حفظ اجماع به همین خویشتنداری ادامه داد.
حتی با وجود بایدن شاید شانس محافظهکاران درایران بیشتر باشد
دیاکو حسینی- تحلیلگر ارشد مرکز بررسی های استراتژیک ریاست جمهوری- در گفتوگو با انصاف نیوز دربارهی تاثیر فشار آمریکا بر انتخابات ۱۴۰۰ در ایران گفت: «ببینید وقتی تنش میان ایران و آمریکا شدت پیدا میکند، گروههایی که طرفدار شدت عمل در برابر آمریکا هستند، همیشه تقویت شدهاند. بنابر تجربیات گذشته اگر محافظهکاران ایرانی همزمان با دولت ترامپ یا تندورها در آمریکا به قدرت برسند، این مسئله میتواند خطر برخورد نظامی یا سوء تفاهمهای منجر به برخورد نظامی را افزایش دهد. بر خلاف دورههای قبل این احساس را بیشتر در ایران داریم. این دوره ضمن اینکه این نگاه سنتی برداشته شده، جنبهی جدیدی هم اضافه شده است».
این تحلیلگر نتیجهی انتخابات آمریکا را غیرقابل پیشبینی دانست و توضیح داد: نمیتوان از الان این مسئله را پیشبینی کرد باید پس از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا دید که اوضاع به کدام سمت پیش خواهد رفت. اگر استنباط عمومی این باشد در صورت انتخاب آقای بایدن در آمریکا لازم است افرادی در ایران به قدرت برسند که سرسختی بیشتری نسبت به آمریکا دارند و میتوانند در برابر یک تعامل احتمالی با آن دولت موضع موفقتری داشته باشند، در آن صورت حتی ممکن است با وجود آقای بایدن محافظهکاران در ایران شانس بیشتری برای انتخابات داشته باشند.
او ادامه داد: البته میتوان از این مسئله برداشتهای مختلف داشت، همانطور که گفتم ممکن است جمعبندی نهایی ما این باشد که با آمدن آقای بایدن به قدرت با طیف میانهروتر که بیشتر آمادگی دیپلماسی را دارند قدرت را در دست بگیرد تا وضعیت را به یک فرایند مطلوب برساند.
برجام یک نفع متقابل برای ایران و اروپا است
حسینی دربارهی توافق برجام گفت: با وجود توافقاتی مثل برجام، طبیعی است رفتار ایران از نگاه اروپا و بخشی از آمریکا یک رفتار کنترل شده و پیشبینیپذیرتر است. اما متقابل این هم درست است، زمانی که ایران در یک توافق با غرب قرار دارد، رفتار غرب برای ایران پیشبینیپذیرتر است و اگر امروز رفتار آمریکا غیر قابل پیش بینی است چون که آمریکا دیگر عضو برجام نیست، بنابراین یک نفع متقابل برای ایران و اروپا است و تاکید بر یک جانبه بودن آن درست نیست.
این تحلیلگر ارشد یکی از دلایل تهدیدات آمریکا برای فشار و تحریم بیشتر علیه ایران را مربوط به مسئلهی انتخابات آمریکا دانست و تشریح کرد: چون آقای ترامپ هیچ دستاورد خارجی محسوسی نداشته است، دستکم تلاش میکند با کمک این فشارها این تبلیغات را بفروشد که توانسته خطر ایران را مهار کند. وجه دیگر این است که آمریکا سعی میکند از طریق همین افزایش تحریمها تا جایی که امکان دارد ایران را وادار کند تا با ناامید شدن از برجام به میز مذاکره با آمریکا تن بدهد که درواقع یک میز تسلیم یک طرفه است. در عین حال طیفی از داخل آمریکا به غیر از آقای ترامپ فکر میکنند با کمک این نوع از تحریمها، ایران تحریک به خروج از برجام یا یکسری از سلسله رفتارهای افراطی دیگر شود تا مقدمات لازم برای یک برخورد نظامی را فراهم کند؛ برخوردی که تا قبل از انتخابات آمریکا میتواند به نفع آقای ترامپ تمام شود.
حسینی افزود: در مجموع نیات مختلفی برای این مسئله وجود دارد، شاید از نگاه آقای ترامپ موضوع تبلیغات انتخاباتی مهمتر است و شاید آقای پمپئو به برخورد نظامی بیشتر فکر میکند. عدهای دیگر این نگاه را دارند که این فشارها منجر به تسلیم شدن زودتر ایران در میز مذاکره میشود. نیت کامل و واحدی در آمریکا نیست. در دولت آمریکا نیات مختلفی وجود دارد که منجر به افزایش فشارها و تحریمها علیه ایران در این دوران شده است.
انتخاب ترامپ در سال ۲۰۱۶ تصادف تاریخی بود؟
وی دربارهی واکنش کشورهای اروپایی در مقابل آمریکا توضیح داد: «برای اروپاییها اولویت اصلی حفظ برجام است تا ببینند انتخابات آمریکا چه میشود. از نظر اروپاییها انتخاب آقای ترامپ در سال ۲۰۱۶ یک تصادف تاریخی بود و الزاما انتخاب او به معنی خط مشی کلی سیاست امور خارجه آمریکا نیست، اما اگر در سال ۲۰۲۰ دوباره ترامپ انتخاب شود این دیگر فقط یک تصادف نیست و اروپا باید به دنبال منافع خود همگام با آمریکا حرکت کند. تا آن زمان -یعنی انتخابات آمریکا- حفظ برجام برای اروپاییها اولویت دارد. اما ممکن است اگر دوباره ترامپ انتخاب شود مواضع اروپاییها به طور کامل تغییر کند.
اروپاییها آقای بایدن را به طور طبیعی ترجیح میدهند؛ چون آمریکا را به مسیر اصلی و قبلی خود برمیگرداند. اگر آقای بایدن رئیس جمهور شود میتوانند امیدوار باشند رابطه با اروپا اصلاح شود. اگر آقای ترامپ انتخاب شود دو دستگی ایجاد میشود، عدهای معتقد هستند حتی به رغم بدرفتاریهای آقای ترامپ اروپا باید با آمریکا کار کند. گروهی دیگر معتقد هستند که اروپا باید جایگاه مستقلی از آمریکا داشته باشد و به تدریج به یک استقلال عملی در دیپلماسی برسد. نتیجهی این دو دستگی را باید در آینده دید که کدام طیف موفقتر خواهد شد و به طبع آن سرنوشت برجام چه خواهد شد.
در جنگ عراق هم دیدیم اروپاییها در مقابل آمریکا مقاومت کردند، تنها یک بخشی از اروپاییها به سمت تایید حرکت آمریکا رفتند. اروپاییهایی این سابقه را دارند که از نظر دیپلماسی مقابل آمریکا بایستد، مثل زمانی که فرانسه تحت رهبری دوگل تصمیم گرفت از ناتو جدا شود، استقلال اروپا به این معنی است؛ مناسبات تجاری و اقتصادی اروپا و آمریکا کمتر شود و قدرت نظامی اروپا که امروز به طور کامل امنیت آن وابسته به آمریکا است، در این زمینه استقلال داشته باشد و همچنین دست و بال اروپا برای مقابله با آمریکا در مواردی که اختلاف عمده دارند، بیشتر خواهد شد. الان در این مرحله نیستیم. صرفا لفاظی دیپلماتیکی وجود دارد. این ایستادگی اروپا در برابر آمریکا در بعضی از موارد نمیتواند به معنی استقلال باشد».
حسینی گفت: به خاطر اختلاف اروپاییها باهم، ممکن است مسئلهی استقلال اروپا به راحتی رخ ندهد و سالها زمان ببرد. عدهای از اروپاییها مثل آلمانیها و فرانسویها به استقلال اشتیاق دارند. اگر ترامپ دوباره انتخاب شود افرادی که استقلال اروپا را ترجیح میدهند احتمالا تقویت خواهند شد.
چیزی به اسم مکانیسم ماشه وجود ندارد
دیاکو حسینی بعید میداند تا انتخابات آمریکا، تصمیم عجولانهای در ایران برای خروج از برجام گرفته شود و توضیح میدهد: چیزی به اسم مکانسیم ماشه وجود ندارد. آمریکا در شورای امنیت جلسهای را تشکیل داد، تلاش کرد علیه ایران عمل کند و هر سه بار شکست خورد؛ اما آنچه به «مکانیسم ماشه» معروف است مربوط به بند ۳۶ برجام است ولی فعال شدن آن در شورای امنیت به جایی نرسید. اعلام یک طرفهی مکانیسم ماشه از سوی آمریکا به معنایی که در برجام آمده، نیست. بنابراین این مسئله منجر به خروج از برجام نمیشود. ضمن اینکه ماندن در برجام به انزوای آمریکا کمک میکند. ایران از این فرصتها میتواند استفاده کند و آمریکا را در انزوا نگه دارد. در حالی که اگر ایران از برجام خارج شود انزوای آمریکا هم تمام میشود. در این برهه انگیزهی زیادی برای خروج از برجام نیست مگر اینکه عدهای دچار افراطگریهای داخلی شوند؛ وگرنه در سطوح عالی نظام هم چنین مشیای نیست.
او در پایان برای حفظ اجماع کنونی گفت: اجماع کنونی را با ادامهی مسیر موجود باید حفظ کرد، کاری که تا امروز کردیم خویشتنداری در برابر تحریکات آمریکا بود؛ تحریکاتی مثل ترور سردار سلیمانی تا اعمال تحریمهای یک جانبه و تحریمهای شورای امنیت. این سکوت و خویشتنداری ایران عامل اصلی بود که آمریکا نتوانسته تلاش خود را به نتیجه برساند.
انتهای پیام
دیدگاهتان را بنویسید