«کمیته‌ی حقیقت‌یاب داخلی فراخوانی برای جمع‌آوری فیلم‌های شهروندان بدهد»

غلامرضا ظریفیان، معاون وزیر علوم در دولت اصلاحات که اعتراضات کوی دانشگاه را از سر گذرانده و در ارائه‌ی گزارش از آن اعتراضات نقش پررنگی داشته باتوجه به تجربه‌ی خود به وزارت کشور و دولت مسعود پزشکیان پیشنهاد می‌کند که اعضای کمیته‌ی حقیقت‌یاب در مورد اعتراضات دی ۱۴۰۴ را از میان گروه‌های مرجع و مورد اعتماد مردم انتخاب کنند تا گزارش حاصل مورد پذیرش مردم قرار بگیرد.

پس از اعتراضات کوی دانشگاه حلقه‌های حقیقت‌یاب از دانشجویان و اساتید مستقل تشکیل شد

غلامرضا ظریفیان، معاون وزیر علوم در دولت اول سیدمحمد خاتمی به انصاف نیوز می‌گوید میانگین افکار عمومی جامعه ایران منصف و دارای قدرت تشخیص است. به باور او اگر حاکمیت واقعیت از جمله نقاط ضعف و اهمال کاری‌‌های خود را صادقانه و کامل به مردم بگوید، مردم روایتی که به واقعیت نزدیک‌تر است را باور می‌کنند و در جامعه نسبت به حاکمیت اعتماد ایجاد می‌شود.

بعد از حادثه کوی دانشگاه تهران در تیر ۱۳۷۸ (۱۸ تیر ۱۳۷۸ / ۹ ژوئیه ۱۹۹۹)، شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران یک کمیته ویژه تحقیق و بررسی تشکیل داد تا ابعاد این رخداد را بررسی کند، از جمله نحوه برخورد نیروهای انتظامی و دیگر عواملی که در درگیری و حمله به خوابگاه دانشجویان نقش داشتند و گزارش حاصل را تهیه و نهایی نماید.

این کمیته با جمع‌آوری اسناد، انجام مصاحبه با شاهدان و نمایندگان نهادهای مختلف و تحلیل داده‌ها تلاش کرد تا روند وقایع از شب یورش تا ساعت‌های بعد را ثبت و تحلیل کند و یافته‌هایش را در قالب گزارش رسمی شورایعالی امنیت ملی تهیه نماید. (بنیاد عبدالرحمان)

باتوجه به اینکه در شرایط فعلی گروهی از مردم احتمالا هر آمار نهادهای رسمی را چند برابر می‌کنند از ظریفیان پرسیدیم که در زمان اعتراضات کوی دانشگاه و انتشار گزارشی در مورد آن، برای جلب اعتماد جامعه چه کرده‌اند؟! او در پاسخ به خبرنگار انصاف نیوز از حلقه‌های حقیقت‌یابی گفت که از دانشجویان و اساتید مستقل تشکیل شده بودند.

دانشجویان حرف اعضای کمیته‌های حقیقت‌یاب را باور داشتند

ظریفیان می‌گوید در نتیجه‌ی تحقیقات همین کمیته‌ها متوجه شده‌اند که بعضی اسامی بعنوان کشته شدگان اصلا به شهر یا روستای خود بازگشته‌اند یا زمان فوتشان با زمان حوادث کوی دانشگاه مغایرت داشته است. او توضیح داد که با تحقیقات همین کمیته‌های حقیقت‌یاب بخش زیادی از آنچه خلاف واقع بوده روشن شده. ظریفیان تاکید می‌کرد که دانشجویان حرف افرادِ داخل این کمیته‌ها بهتر باور می‌کرده‌اند.

حالا هم گروه‌های مرجع می‌توانند اعتماد ایجاد کنند

از او پرسیدیم آیا در شرایط فعلی نیر وزارت کشور می‌تواند حلقه‌های حقیقت‌یابی نظیر آنچه در دهه هفتاد برای دانشگاه تشکیل شده بود را برای رخدادهای خیابانی امسال نیز تشکیل داد؟! غلامرضا ظریفیان به خبرنگار انصاف نیوز پاسخ داد که هرچند گروه‌های مرجع در این سال‌ها بسیار آسیب دیده‌اند اما باز هم کم نیستند و می‌توانند اعتماد جامعه‌ی خود را جلب کنند. او توضیح داد که حرف و موضع هر کدام از هنرمندان، ورزشکاران، مدیران اصناف مختلف و افراد شاخص دیگر گروه‌ها توسط آن گروه بهتر پذیرفته می‌شود و اعتماد ایجاد می‌کند.

ظریفیان می‌گوید باتوجه به موضع‌گیری‌های رسمی مقامات آمریکا و اسرائیل دست مسئولان کشور چندان بسته نیست. بنظر او باتوجه به اینکه جامعه‌ی ایرانی چندان اهل خشونت نیست انگار گروهی بصورت سازماندهی شده خواسته‌اند در خیابان‌ها خشونت اعمال شود تا از سمت مقابل هم با خشونت چندبرابری پاسخ داده شود.

نهادهایی که گزارشی برساخته می‌خواستند با همدلی به واقعیت رضایت دادند

این معاون وزیر علوم در دولت اصلاحات در پاسخ به این سوال خبرنگار انصاف نیوز که آیا در زمان تهیه‌ی گزارش اعتراضات کوی دانشگاه، از سمت بعضی نهادها برای تغییر در گزارش تحت فشار بوده‌اند یا نه؟! گفت: به هر حال جامعه‌ی ما، جامعه‌ی متکثری‌ست و این موضوع حتی در بخش حکمرانی‌اش نیز دیده می‌شود. آن زمان با گزارش‌های متفاوتی مواجه بودیم. به هر حال یا روایت‌های برساخته‌ی آن گروه‌ها بود یا واقعاً نگاهشان همانطور بود. نهایتاً با تلاش بسیار فضای همدلانه‌تری در آن کارگروه شکل گرفت و به گزارشی بسیار نزدیک به واقعیت منتج شد.

ظریفیان ادامه داد: البته آن اتفاق ابعاد دیگری داشت که بررسی‌اش نیازمند زمان بیشتری بود. بنظرم دستور رئیس‌جمهور به وزارت علوم برای بررسی این موضوع کار خوبی بود که می‌تواند روایتی نزدیک به واقعیت بسازد و با اعتماد جامعه همراه شود.

هوشنگ پوربابایی، وکیل، در پاسخ به سوال خبرنگار انصاف نیوز درباره‌ی بایدها و نبایدهای یک کمیته‌ی حقیقت‌یاب که مورد پذیرش عموم مردم قرار گیرد گفت: کمیته‌ی حقیقت‌یاب جدا از اینکه قدرت اجرایی خود را از نهادی مانند دولت، وزارت کشور یا وزارت اطلاعات می‌گیرد باید از افرادی تشکیل شود که به عدالت باور داشته باشند، استقلال خود را حفظ کنند و دقیقا همان نتیجه‌ای که به آن می‌رسند را به دولت، قوه قضائیه و ملت اعلام کنند.

او درباره‌ی افراد این کمیته اضافه کرد: علاوه بر دولت و مجموعه‌ی حاکمیت در این کمیته باید افرادی از NGOها یا مجموعه‌های مستقل حضور داشته باشند تا گزارشی مستقل حاصل شود. اگر دولت چنین گزارشی دریافت کرد می‌تواند آن را صحت‌سنجی و قیاس کند و براساس یافته‌هایش با افراد خاطی یا حتی کسانی که با این کمیته همراهی نکرده‌اند برخورد کند.

اما اگر تمام شخصیت‌های کمیته حقیقت‌یاب از نهادهای دولتی یا نهادهای بی‌اعتبار و غیرمردمی باشند ممکن است گزارش حاصل واقعیت یا حقیقت یا حداقل تمام حقیقت نباشد. اگر اعضای این کمیته بخاطر بعضی مسائل، پاره‌ای از حقیقت را مکتوم کنند این کمیته صرفا شکل و نامی از کمیته حقیقت‌یاب را خواهد داشت. مردم با این ظواهر اقناع نخواهند شد.

او در مورد فرصتی که در اختیار این کمیته قرار می‌گیرد نیز گفت: بعضی علما می‌گویند وقتی چند شب از خون می‌گذرد حیایش می‌ریزد بنابراین بهتر است زمان مشخصی برای ارائه‌ی گزارش تعیین شود. این گزارش اگر بماند برای شش ماه یا یک سال دیگر حرمت آن گزارش از بین می‌رود.

این وکیل دادگستری در مورد روند رسیدگی توضیح داد: اولین منبع برای این کمیته اطلاعات خانواده‌های جانباختگان از هر دو طرف، اطلاعات کسانی که در خیابان حضور داشته‌اند و همچنین اطلاعات افرادی‌ست که به مراکز درمانی و سازمان‌های دولتی در جریان این اتفاقات مراجعه کرده‌اند.

این کمیته می‌تواند فراخوانی بدهد تا تمام فیلم‌ها و تصاویر دوربین‌های شهروندان در اختیار آن‌ها قرار گیرد. از طرفی می‌توانند فیلم دوربین‌های شهری را بررسی کنند. این فیلم‌ها باید در اختیار این کمیه قرار بگیرد. کمیته‌ی حقیقت‌یاب می‌تواند از شاهدین و معترضینی که دستگیر شده‌اند نیز بعنوان منبع اطلاعات استفاده کند.

زمانی که این گزارش تهیه شد رئیس‌جمهور باید به مردم اطمینان دهد که با کسانی که نقض قانون کرده‌اند برخورد خواهد شد تا شاید بتواند قدری از آلام مردم را کم کند.

پوربابایی در مورد تنوع افراد یا نوع اشخاص حاضر در این کمیته گفت که این افراد می‌توانند وکلا، قضات، جامعه‌شناسان، اساتید دانشگاه، انجمن‌های سینماگران و هنرمندان، اشخاص مطرح در قومیت‌های مختلف و تمام قشار مختلف ایران باشند.

انتهای پیام