مستند «در همسایگی مرگ» به عنوان تازهترین محصول بنیاد مکتب حاج قاسم، با محوریت زندگی و مجاهدتهای سردار شهید «حاج ابوالفضل نیکویی» (معروف به حاجیونس) اکران و از رسانه ملی پخش شد. این مستند که به تهیهکنندگی ساسان فلاحفر و کارگردانی سعید دولتخواه تولید شده، به ابعاد کمتر دیدهشده شخصیت یکی از کلیدیترین و در عین حال گمنامترین فرماندهان اطلاعات نیروی قدس سپاه پاسداران در جبهه مقاومت و سوریه میپردازد.
قصه شکلگیری این مستند به یک گفتوگوی طولانی و ۴ ساعته با شهید ابوالفضل نیکویی پیش از شهادتش بازمیگردد. سعید دولتخواه، کارگردان این اثر، با اشاره به روند تولید آن گفته که این فیلم ابتدا از دل یک مجموعه مستند ۱۶ قسمتی به نام «سرباز ۶۳ ساله» آغاز شد؛ جایی که همرزمان سردار سلیمانی مقابل دوربین قرار گرفتند. پس از شهادت حاج یونس، سازندگان اثر با تکیه بر همان مصاحبه عمیق و پای دردودل نشستنهای این فرمانده گمنام، تصمیم به ساخت مستند مستقل «در همسایگی مرگ» گرفتند.
از «به وقت شام» تا «قلب رقه»
یکی از بخشهای متمایزکننده این مستند، پرداختن به نقش فرامتنی و سینمایی حاج یونس در جبهه سوریه است. او به دلیل تسلط بر میدان و حضور مستمر در معرکه نبرد با داعش، به عنوان مشاور و تسهیلکننده اصلی در پروژههای سینمایی مهمی همچون «به وقت شام» ساخته ابراهیم حاتمیکیا و «قلب رقه» حضور داشت.
در حاشیه رونمایی از این اثر، اظهارات و چشمهای اشکبار ابراهیم حاتمیکیا درباره شخصیت حاج یونس بازتاب وسیعی یافت. این کارگردان برجسته سینما با اشاره به مکتوم ماندن زندگی حاج یونس در سایه نام سردار سلیمانی، از حسرتها و غبطه خوردنهای این فرمانده در روزهای سخت سوریه پرده برداشت.
روایتی فراتر از یک چهره امنیتی
کارگردان اثر تاکید دارد که در این مستند تلاش شده تا فراتر از کلیشههای رایج و روایتهای معمول از یک چهره نظامی یا امنیتی حرکت شود و ابعاد انسانی، خانوادگی، روحیات شخصی و چالشهای عاطفی وی در مواجهه با جنگ به تصویر کشیده شود.
مستند «در همسایگی مرگ» با استفاده از تصاویر آرشیوی و بکری که برای نخستینبار از حضور همزمان سردار سلیمانی و حاج یونس نیکویی در محورهای عملیاتی سوریه منتشر شده، تلاش میکند تا بخشی از تاریخ مکتوم و ناگفتههای بحران شام را روایت کند.
این مستند پس از رونمایی در مکتب شهید سلیمانی با حضور فعالان رسانه و خانواده شهید، در جدول پخش شبکه یک سیما نیز قرار گرفته است.