مسعود براتی، کارشناس روابط بینالملل و فعال سیاسی نزدیک به سعید جلیلی و کوروش احمدی، دیپلمات سابق و تحلیلگر سیاست خارجی روز دوشنبه در دفتر انصاف نیوز بر سر موضوع «جنگ و صلح ایران و آمریکا» مناظره کردند.
به باور آقای احمدی ایران باید به تنگه هرمز به چشم عاملی بازدارنده نگاه کند و فقط در زمان جنگ و بحران از آن استفاده کند اما آقای براتی بر این باور بود که باید بر طبق متن تفاهمنامه بر مدیریت ایرانی و دائمی تنگه هرمز اصرار کرد.
او در این مناظره توضیح داد که «تنشزدایی»ای که احمدی و همفکرانش بر آن تاکید دارند خود باعث تنش و جنگ است و راه تنشزدایی در شرایط فعلی اتفاقا استقبال از تنش است.
کوروش احمدی نیز توضیح داد که تفسیر ایران و سایر کشورها از بند ۵ تفاهمنامه برای مدیریت تنگه هرمز متفاوت است و اساسا ایران نمیتواند درحالیکه قلمرو سرزمین عمان در تنگه هرمز با ایران برابر است برای عمان هم تصمیم بگیرد. او میگفت که چنینی تصمیمی فارغ از شرایط فعلی، روابط ایران را با سایر کشورها علاوه بر آمریکا دچار مشکل میکند.
فیلم کامل این مناظره را در کانال انصاف نیوز در یوتیوب [لینک] و آپارات [لینک] ببینید.
خلاصهای از این مناظره را میتوانید در ادامه بخوانید:
در روابط با آمریکا به چین و تایوان اقتدا کنید
مناظره با سوالی ساده شروع شد: بالاخره تکلیف ما با آمریکا چیست؟ مذاکره؟ توافق؟ صلح؟ یا جنگ؟
کوروش احمدی، دیپلمات سابق و کارشناس مسائل بینالملل با شرح دیدگاهش در زمینه سیاست خارجی و خصوصا در ارتباط با آمریکا شروع کرد.
او میگفت که ایران باید هدف و مسیر سیاست خارجی خود را انتخاب کند تا بتواند نقشه راهی برای خود ترسیم کند. با این توضیح گفت که نقطه عزیمت و مبنای او رفاه مردم و توسعه ایران است و بنابر این دیدگاه ایران باید به سمت تنشزدایی برود.
مثال احمدی در موضوع تنشزدایی چین و تایوان بود. به گفتهی احمدی چین باتوجه به شرایط حاد اقتصادیای که داشت از ابتدای دهه هفتاد تصمیم به تنشزدایی از روابط خود با آمریکا گرفت و طوری در این مسیر پیش رفت که در حال حاضر آمریکا موتور محرک اقتصاد صادرات محور چین است. در مورد تایوان نیز به ارقام بالای صادرات این کشور به آمریکا اشاره کرد.
مسعود براتی، تحلیگر سیاسی در پاسخ گفت: مشکل ما بدفهمی سیاست خارجی است که بعد از پایان جنگ با عراق خیلی حاکم شده. ما مستمرا اشتباه میکنیم و هر به عقب برمیگردیم. در همین دورهی اخیر تعامل با آمریکا به سه جنگ ختم شد.
او ادامه داد: از تجربیاتی مانند چین هم سوءبرداشت میکنیم. چین در این سالها کاری جز تنشزایی با آمریکا نکرده. من هم موافقم که مبنا باید توسعه باشد و لازمهاش هم امنیت است، مبنای دولت پزشکیان هم گفتگو برای رفع بحران و پیشروی به سمت توسعه و امنیت بود اما چه شد؟!
براتی حرفش را خلاصه کرد و در پاسخ به این سوال که «بالاخره باید چه کنیم؟» گفت: حداقل از تجربه دو سال گذشته نتیجه بگیریم. باید صلح پایدار داشته باشیم و برای این اولاً باید ببینیم چه اشتباهاتی داشتهایم؟ و ثانیاً تحلیل درست از شرایط و اینکه آمریکا دقیقاً چه میخواهد داشته باشیم.
این تحلیلگر سیاسی گفت: آمریکا دنبال یک بده بستان ساده نیست. تنش زدایی مطلوب آقای احمدی خودش باعث ایجاد جنگ است. اگر میخواهیم جنگ از ما دور شود باید به استقبال تنش برویم. اگر مصداقی بخواهید بگویم همین الان باید مدیریت ایرانی بر تنگه هرمز را حفظ کنیم.
جنگ تعرفهای چین و آمریکا رقابت اقتصادیست
کوروش احمدی در پاسخ به او گفت: تمام کشورهای دنیا جز معدودی در حال تنش زدایی هستند. چین بنا را بر عدم دخالت ژئوپلیتیک گذاشت. آنچه منظور شماست رقابت اقتصادی است نه منازعات ژئوپلیتیک.
مسعود براتی: جنگ تعرفهها را اقتصادی میدانید؟!
احمدی: بله، این وضعیت مشکل حادی در وضعیت اقتصادی ایجاد نکرده و روسای جمهورشان هم به کشورهای یکدیگر رفت و آمد دارند.
براتی: در مورد تایوان چطور؟
احمدی: چین در مورد تایوان فکر میکند آنجا جز لاینفک خاک چین است اما دست به اقدام جدی و تنشزا نزده. صرفاً یک ادعا دارد. چین و تایوان روابط اقتصادی پیشرفته دارند. ما هم باید مسائلمان را با دنیا حل کنیم.
تنشزدایی رمانتیک؟
او در مورد تنگه هرمز گفت: تنگه هرمز حالا تبدیل به مسئلهای بدتر از غنیسازی شده است. این یک امتیاز بزرگ جغرافیایی برای ایران است که باید در مواقع لازم از آن استفاده کنیم و در آنجا اعمال مدیریت کنیم. صرف نظر از وضعیت فعلی، اگر بخواهیم بر مدیریت ایرانی و دائمی تنگه هرمز اصرار کنیم نه فقط با آمریکا بلکه با همه دنیا مشکل پیدا میکنیم.
احمدی توضیح داد: ۱۳۸ کشور عضو سازمان ملل قطعنامه ۲۸۱۷ را امضا کردند و از ایران خواستند که وضعیت تنگه هرمز به حالت عادی بازگردد. در بند سوم بیانیه ۵ بندی پاکستان با چین از ایران خواستهاند که تنگه هرمز به وضعیت عادی بازگردد.
این دیپلمات سابق ایران گفت: آنچه ما پس از تجاوز به حریم کشورمان انجام دادیم از نظر حقوقی هم مشکل نداشت و در آینده هم میتوانیم از این عامل بازدارنده استفاده کنیم اما تنگه هرمز ابزار بازدارنده است و در جای خودش باید از آن استفاده کنیم.
او اضافه کرد: ما نمیتوانیم در مذاکرات در هر مسئلهای تنگه هرمز را پیش بکشیم برای اینکه ما تنها کشور ساحلی تنگه هرمز نیستیم. قلمرو دریایی ما دقیقاً با عمان مساوی است. مذاکره با عمان هم که به هیچ جایی نرسید و هرچه جلوتر آمدیم اتفاقاً موضع عمان تندتر شد.
مسعود براتی در پاسخ گفت: در این محیط حرف زدن از تنشزدایی رمانتیک است. حرفهای آقای احمدی یعنی تنگه هرمز را بیخیال شو.
احمدی: من نگفتم بیخیال شو.
براتی: عزیزان میگویند نباید روی تنگه هرمز بایستیم.
احمدی: نباید بایستیم یا نمیتوانیم بایستیم؟
براتی: توانستن را میتوان با ابزارهایی فراهم کرد مسئله خواستن است و در سطح سیاسی و ارادههاست. در برجام که با دست و دلبازی رفتار کردیم چه شد یا الان چه شد؟ تنشزدایی در مقابل آمریکا که هژمون غارتگر است جواب نمیدهد و ما را مدام به جنگ برمیگرداند.
احمدی: فرض میگیریم که حرف من اشتباه است حالا باید چه کرد؟
براتی: باید ببینیم اهرمهای قدرت ما چه چیزهایی هستند. در جنگ فعلی وضعیت ما و آمریکا نامتقارن است. در این شرایط موازنه وحشت تقارن ایجاد میکند. در ۳۹ روز اول کار را به جایی رساندیم که خود آمریکا پیشنهاد آتش بس داد.
تفاهم ایران و آمریکا نمیتواند ناقض حاکمیت عمان بر سرزمینش باشد
احمدی مجددا به تفاهمنامهی ایران و آمریکا برگشت: دو برداشت متفاوت از بند ۵ تفاهمنامه وجود دارد. برداشت ما این است که بر کل تنگه هرمز باید مدیریت ایرانی حاکم باشد اما عمان میگوید این تفاهم نمیتواند ناقض حاکمیت من بر دریای سرزمینی من باشد.
احمدی ادامه داد: بر اساس قانون و مقررات کشورهای ساحلی تنگهها، این کشورها میتوانند با مشورت با یکدیگر در مورد تردد و سایر موارد قانونی وضع کنند. اما ما میخواهیم بگوییم که کشتیها از کجا بروند و از کجا بیایند. بسیار خب وقتی عمان نمیپذیرد دو راه میماند یا مذاکره کنیم یا با زور. اینکه امکان تنشزدایی در منطقه به ما نمیدهد. در شرایط صلح اعمال حاکمیت بر قلمرو دریایی کشورهای دیگر برای ما ممکن نیست. خودش باعث جنگ میشود.
براتی در پاسخ گفت: تنگه هرمز میتواند ضامن صلح یا امنیتی باشد که ایجاد میشود.
احمدی گفت: سایر ابزاری که فکر میکردیم برای ما بازدارندگی ایجاد میکنند ایجاد نکرد. تنگه هرمز اگر جنگ دیگری بر ما تحمیل شد قابل استفاده است نه در وضعیت صلح.
انتهای پیام
