حضور علیرضا افتخاری در مراسم بدرقه حسین خواجهامیری، معروف به ایرج، با بخشی از صحبتهای او درباره این خواننده فقید و اشارهاش به «زعفر» مورد توجه قرار گرفت.
افتخاری که سالها از ایرج بهعنوان یکی از استادان و تأثیرگذاران آواز ایران یاد کرده، در این مراسم خاطراتی از او روایت کرد؛ خاطراتی که بخشی از آنها در شبکههای اجتماعی بازنشر شده است.
افتخاری پیشتر نیز ارادت خود به ایرج را به شکل آشکاری نشان داده بود. در سال ۱۳۹۴، زمانی که ایرج به دلیل بیماری در بیمارستان بستری بود، علیرضا افتخاری به عیادت او رفت و بنا بر گزارش منتشرشده، ضمن آرزوی سلامتی برای استاد آواز ایران، به رسم استاد و شاگردی دست او را بوسید و از خاطرات مشترک قدیمی گفت.
اما بخش جالب توجه صحبتهای اخیر افتخاری، اشاره به «زعفر» بود؛ نامی که برای بسیاری از مخاطبان ممکن است در نگاه اول ناشناخته باشد. بررسی بازنشرهای ویدئوی این صحبت نشان میدهد منظور از این نام، «زعفر جنی» است؛ شخصیتی که در برخی روایتهای مربوط به واقعه عاشورا و همچنین در سنت تعزیه جای گرفته است. در یکی از بازنشرهای صحبتهای افتخاری نیز عبارت «ایرج با زعفر رفیق بود» بهعنوان بخشی از سخنان او منتشر شده است.
«زعفر جنی» در برخی روایتها، پادشاه یا رئیس گروهی از جنیان مسلمان معرفی میشود که در روز عاشورا به قصد یاری امام حسین به کربلا آمد. در این روایت، زعفر پیشنهاد میکند سپاه جنیان وارد جنگ شود، اما امام حسین این پیشنهاد را نمیپذیرد. لغتنامه دهخدا نیز «زعفر جنی» را در تداول عامه، «پادشاه مسلمان جنی» معرفی کرده است.
این داستان البته از نظر تاریخی محل بحث است. منابع پژوهشی و مذهبی درباره سندیت آن اتفاق نظر ندارند و برخی پژوهشگران آن را از روایتهایی میدانند که بعدها وارد ادبیات عاشورایی و تعزیه شده است.
با این حال، زعفر جنی در فرهنگ عامه شخصیتی شناختهشده است. حتی نسخههای مستقلی از تعزیه با عنوان «زعفر جنی» وجود دارد و در برخی مجالس، ورود او با سپاه جنیان برای اعلام آمادگی جهت یاری امام حسین(ع) به نمایش درمیآید.
انتهای پیام
