رامین اسلامی نوکنده در یادداشت ارسالی به انصاف نیوز با عنوان «گلستان؛ از حاشیه جغرافیای ایران تا متن معادلات تجارت منطقه‌ای» نوشت:
در شرایطی که اقتصاد ایران با محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، دشواری نقل‌وانتقالات مالی، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و پیچیدگی‌های تجارت خارجی روبه‌روست، توجه به ظرفیت‌های جغرافیایی کشور و توسعه ارتباط با همسایگان، بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است. در این میان، استان گلستان از موقعیتی برخوردار است که هنوز آن‌گونه که شایسته است، در معادلات کلان اقتصادی کشور مورد استفاده قرار نگرفته است.
همجواری با ترکمنستان، دسترسی به دریای خزر و نزدیکی به بازارهای آسیای مرکزی، روسیه و قزاقستان، فرصت ارزشمندی برای گلستان ایجاد کرده است؛ فرصتی که می‌تواند این استان را از یک منطقه صرفاً مرزی به یکی از محورهای مهم تجارت و ترانزیت کشور تبدیل کند.
واقعیت این است که توسعه تجارت با کشورهای همسایه نمی‌تواند تمام آثار تحریم‌ها را جبران کند، اما می‌تواند بخشی از محدودیت‌های تجاری را کاهش دهد، مسیرهای جایگزین برای مبادلات اقتصادی ایجاد کند و وابستگی کشور به برخی مسیرهای محدود تجاری را کاهش دهد.
در این میان، مرز اینچه‌برون یک ظرفیت راهبردی برای گلستان و حتی اقتصاد ملی است. این مرز نباید صرفاً به‌عنوان گذرگاهی برای عبور کامیون‌ها و مبادله کالا دیده شود؛ بلکه می‌تواند حلقه اتصال شبکه حمل‌ونقل ایران به کشورهای آسیای مرکزی و در ادامه به بازار روسیه و سایر کشورهای منطقه باشد.
البته نگاه به گلستان نباید فقط به صادرات محصولات کشاورزی محدود بماند. این استان ظرفیت آن را دارد که به مرکز تجمیع، نگهداری، بسته‌بندی، توزیع و انتقال کالا تبدیل شود. توسعه زیرساخت‌های ریلی و جاده‌ای، تقویت امکانات گمرکی و ایجاد مراکز لجستیکی می‌تواند زمینه عبور بخشی از جریان تجارت منطقه از مسیر گلستان را فراهم کند؛ مسیری که علاوه بر درآمدهای تجاری و حمل‌ونقل، به رونق خدمات بازرگانی، سرمایه‌گذاری و اشتغال نیز منجر خواهد شد.
البته موقعیت جغرافیایی به‌تنهایی مزیت اقتصادی ایجاد نمی‌کند. یک مسیر ترانزیتی زمانی موفق خواهد بود که برای فعالان اقتصادی سریع، قابل اعتماد، رقابتی و مقرون‌به‌صرفه باشد. ثبات مقررات، کاهش بروکراسی گمرکی، تسهیل مبادلات تجاری، توسعه زیرساخت‌ها و حمایت از فعالیت بخش خصوصی، از ضرورت‌های تحقق این هدف است.
در کنار این اقدامات، گلستان به دیپلماسی اقتصادی فعال‌تری نیاز دارد؛ ارتباط مستمر با استان‌های هم‌مرز کشورهای منطقه، شناسایی ظرفیت‌های متقابل، برگزاری نشست‌های تجاری و ایجاد بازارهای پایدار برای محصولات دو طرف باید به یک برنامه عملیاتی تبدیل شود، نه اینکه روابط اقتصادی در حد دیدارها و تفاهم‌نامه‌ها باقی بماند.
امروز مسئله فقط استفاده از یک مرز نیست؛ مسئله، تبدیل موقعیت جغرافیایی گلستان به یک مزیت اقتصادی پایدار برای استان و کشور است.
گلستان می‌تواند یکی از دروازه‌های مهم اقتصادی ایران به سوی آسیای مرکزی و کشورهای حاشیه دریای خزر باشد؛ به شرط آنکه از نگاه محدود استانی عبور کنیم و با برنامه‌ریزی ملی، زیرساخت مناسب و دیپلماسی اقتصادی هدفمند، این ظرفیت را به فرصت واقعی تجارت، ترانزیت و اشتغال تبدیل کنیم.
انتهای پیام
