فروزنده: شرایط جنگی می‌تواند از شدت انگیزه‌های اعتراضی بکاهد

مسعود فروزنده، نویسنده و تاریخ‌پژوه در گفت‌وگو با انصاف نیوز با اشاره به نظریه‌ی تبدیل جنگ به انقلاب گفت: در این نظریه تحقق چنین سناریویی به توازن نیروی اجتماعی، میزان سازماندهی اپوزیسیون و شرایط روانی جامعه در وضعیت جنگی بستگی دارد؛ شرایطی که می‌تواند حتی از شدت انگیزه‌های اعتراضی بکاهد.

آقای فروزنده با اشاره به چارچوب نظری «امکان و امتناع تبدیل جنگ به انقلاب» گفت: از گذشته این پرسش مطرح بوده که آیا می‌توان نارضایتی‌های اجتماعی را با کاتالیزور جنگ به انقلاب تبدیل کرد.

او با اشاره به تجربه تاریخی لنین در  خلال جنگ جهانی اول توضیح داد که لنین توانست با سازماندهی سربازان ناراضی و پیوند آنان با حزب، از بستر جنگ برای پیشبرد انقلاب بهره ببرد؛ اما پرسش اساسی این است که آیا همواره چنین ظرفیت سازماندهی‌ای وجود دارد یا خیر.

این پژوهشگر تاریخ در ادامه  یکی از شانس‌های اپوزیسیون برای تحقق این سناریو را وجود گسست میان دولت و ملت دانست، اما در عین حال گفت: عدم اتحاد اپوزیسیون و ضعف در سازماندهی از مهم‌ترین عوامل ناکامی آنها است. در تحلیل تبدیل جنگ به انقلاب، متغیر اصلی «نیروی اجتماعی» است؛ یعنی اینکه آیا مخالفان می‌توانند از نظر کمی و کیفی بر نیروهای امنیتی و نهادهای کنترلی برتری یابند یا خیر.

فروزنده در تحلیل و جریان‌شناسی اپوزیسیون اینطور گفت که در حال حاضر برخی احزاب کرد ائتلافی موقتی تشکیل داده‌اند که ممکن است در انجام تحرکاتی بی اثر هم نباشد اما پادشاهی‌خواهان در ارائه‌ی شماتیک عملی و مکانیزم مشخص تحقق آن نظریه ناکام بوده‌اند و بیشتر با فراخوان مواجهیم تا سازماندهی.

او در بخش پایانی با تکیه بر روان‌شناسی سیاسی  گفت: در شرایطی که شهر زیر بمباران است و ترس و نگرانی بر جامعه حاکم می‌شود، صدای انفجار لزوماً به افزایش خشم انقلابی منجر نمی‌شود؛ چه‌بسا بخشی از انگیزه‌های اعتراضی را کاهش دهد. ممکن است در آینده برخی فراخوان‌ها با پاسخ اجتماعی همراه شود، اما نه به آن کمیت و شدتی که برخی تصور می‌کنند.

فروزنده در جمع‌بندی تحلیل خود گفت: اینکه جنگ الزاماً به انقلاب منجر شود، قطعی نیست؛ باید دید در بزنگاه تاریخی پیش‌رو، نیروی اجتماعی چگونه عمل خواهد کرد.

انتهای پیام