دکتر عرفان میرزا زاده، دکتری حقوق بین الملل، در یادداشتی با عنوان «ژئوپلیتیک جدید خاورمیانه؛ از تقابل نظامی تا بازتعریف امنیت اقتصادی» که در اختیار انصاف نیوز قرار داده، نوشت:
تحولات ماههای اخیر نشان میدهد که رقابتهای ژئوپلیتیکی دیگر صرفاً در میدانهای نظامی تعریف نمیشوند، بلکه بهطور مستقیم بر تجارت جهانی، امنیت انرژی، سرمایهگذاری خارجی و نظم اقتصادی بینالمللی اثر میگذارند.
مجمع جهانی اقتصاد در تازهترین گزارش خود، درگیری جمهوری اسلامی ایران و رژیم اسرائیل، مداخله ایالات متحده، تلاش برای برقراری آتشبس و پیامدهای آن بر امنیت منطقه را در کنار سایر بحرانهای بینالمللی، از مهمترین تحولات ژئوپلیتیکی جهان برشمرده است.
آنچه این تحولات را از بحرانهای گذشته متمایز میکند، پیوند عمیق میان «امنیت» و «اقتصاد» است. امروز هرگونه تنش در خلیج فارس یا دریای سرخ، تنها یک مسئله نظامی محسوب نمیشود؛ بلکه مستقیماً بر بازار انرژی، زنجیرههای تأمین، هزینه حملونقل دریایی، نرخ بیمه، جریان سرمایه و تصمیم شرکتهای چندملیتی اثر میگذارد.
از منظر حقوق و اقتصاد بینالملل، جهان در حال ورود به مرحلهای است که میتوان آن را «ژئواکونومی» نامید؛ مرحلهای که در آن ابزارهای اقتصادی، سرمایهگذاری، فناوری، تحریم، کنترل مسیرهای تجاری و امنیت زیرساختهای حیاتی، به اندازه قدرت نظامی در تعیین موازنه قدرت نقش دارند.
در چنین شرایطی، کشورهایی که بتوانند ثبات حقوقی، امنیت سرمایهگذاری، نظام حلوفصل اختلافات کارآمد و دیپلماسی اقتصادی فعالتری ایجاد کنند، از مزیت رقابتی بیشتری در جذب سرمایه و مشارکت در اقتصاد جهانی برخوردار خواهند شد.
در نهایت، شاید مهمترین پیام تحولات اخیر این باشد که امنیت پایدار، تنها با موازنه نظامی حاصل نمیشود؛ بلکه نیازمند حکمرانی اقتصادی مؤثر، همکاریهای منطقهای، احترام به حقوق بینالملل و ایجاد سازوکارهای قابل اعتماد برای مدیریت بحرانها است.
انتهای پیام
